فرارو: بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، هر شخص حقیقی حداکثر میتواند 10 حساب بانکی فعال داشته باشد. این محدودیت با هدف ساماندهی حسابهای بانکی و افزایش شفافیت در نظام بانکی اعمال شده و شامل مجموع حسابهای فعال افراد در شبکه بانکی کشور است.
اجرای بخشنامه جدید بانک مرکزی درباره ضوابط افتتاح و نگهداری حسابهای سپرده ریالی اشخاص حقیقی از 31 شهریور 1404 وارد فاز عملیاتی میشود. بر اساس این بخشنامه، هر شخص حقیقی در مجموع شبکه بانکی کشور حداکثر میتواند 10 حساب بانکی فعال داشته باشد؛ تصمیمی که با هدف ساماندهی حسابهای بانکی، کاهش حسابهای بلااستفاده و افزایش شفافیت در نظام بانکی اتخاذ شده است.
طی سالهای گذشته تعداد حسابهای بانکی در کشور به شکل قابل توجهی افزایش یافته و برآوردها از وجود حدود 650 میلیون حساب سپرده حکایت دارد. بخش قابل توجهی از این حسابها طی سالهای گذشته برای دریافت تسهیلات، شرکت در طرحهای حمایتی، افتتاح حساب وکالتی خودرو، طرحهای مسکن یا استفاده از برخی خدمات بانکی ایجاد شدهاند، اما پس از پایان کارکرد اولیه همچنان فعال باقی ماندهاند.
بانک مرکزی معتقد است انباشت این حسابهای کمکارکرد، علاوه بر افزایش هزینههای نگهداری برای بانکها، فرآیند نظارت بر گردش مالی را نیز دشوار کرده است. از همین رو، در چارچوب سیاست جدید، داشتن حسابهای متعدد بدون استفاده دیگر رویهای عادی تلقی نمیشود و محدودیت 10 حساب فعال برای هر فرد به اجرا درمیآید. این سیاست همچنین در راستای تقویت شفافیت مالی و مقابله با پولشویی طراحی شده تا رهگیری جریان پول و شناسایی تراکنشهای غیرمتعارف آسانتر شود.
با این حال، محدودیتهای بخشنامه تنها به سقف 10 حساب محدود نمیشود. بر اساس ضوابط جدید، افرادی که در سامانههای بانکی دارای حسابهای بلاتکلیف باشند نیز ممکن است امکان افتتاح حساب جدید را از دست بدهند. همچنین اشخاصی که چک برگشتی رفعنشده، بدهی بانکی معوق یا اطلاعات هویتی ناقص دارند، علاوه بر محدودیت در افتتاح حساب، ممکن است از دریافت دستهچک، ابزارهای جدید پرداخت و برخی خدمات بانکی نیز محروم شوند.
در همین راستا، بانکها موظف شدهاند حداکثر ظرف شش ماه واحدهای دايمی شناسایی مشتری (CDD) را زیر نظر مدیران مبارزه با پولشویی راهاندازی کنند تا فرآیند احراز هویت مشتریان، بررسی وضعیت حسابها و ضرورت نگهداری آنها با دقت بیشتری انجام شود.
بانک مرکزی همچنین برای مدیریت آسانتر حسابهای بانکی، امکان استعلام اطلاعات را از طریق درگاه خدمات الکترونیک خود فراهم کرده است. شهروندان پس از احراز هویت در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند میتوانند تعداد حسابها، چکهای برگشتی و تسهیلات بانکی خود را مشاهده کنند. در بخش استعلام حساب نیز اطلاعاتی مانند نام شعبه، کد شعبه، شماره شبا، نوع و وضعیت هر حساب نمایش داده میشود تا افراد تصویر دقیقی از حسابهای خود در بانکهای مختلف داشته باشند.
علاوه بر این، بانک مرکزی از راهاندازی سامانهای خبر داده است که امکان مشاهده یکپارچه همه حسابهای بانکی و ثبت درخواست بستن حسابهای مازاد را فراهم میکند. بر اساس این برنامه، بانکها موظف هستند درخواست مسدودسازی یا بستن حسابهای بلااستفاده را حداکثر ظرف 10 روز اجرایی کنند.
