آریا اتوماتیک بحران جدید سایپا می‌شود؟

عملکرد سایپا در تولید آریا اتوماتیک در شش ماه نخست سال

گزارش آمار تولید خودرو از سوی سایپا در شش ماهه نخست سال 1405 چندی پیش منتشر شد. آماری که از سقوط قابل توجه تولید خودرو این شرکت دارد. 

شرکت سایپا در شش ماه نخست سال جاری تنها 63 هزار و 696 دستگاه سواری تولید کرده است که در مقایسه با آمار تولید خودرو در شش ماه نخست سال 1404 به میزان 46 درصد کاهش پیدا کرده است.

بیشترین سهم خودروهای تولید شده از فروردین تا شهریور 1405 متعلق به تیپ‌های مختلف کوییک است که نسبت به مدت زمانی مشابه در سال گذشته 3.2 درصد بیشتر شده است.

در سوی دیگر ماجرا آمار تولید سایپا در چند خودرو قابل توجه است. در میان خودروهای تولیدی نیم سال اول 1405 خبری از اطلس اتوماتیک و ساینا S اتوماتیک نیست و سهم آریا اتوماتیک از میزان تولیدی سایپا در این مدت تنها 10 دستگاه سواری است.

نگاهی به آمار تولید سایپا در سال 1404 نیز از تولید پایین این کراس‌اوور حکایت دارد. در سال 1404 نیز در مجموع 10 دستگاه آریا اتوماتیک از سوی سایپا ساخته شد که باز هم در مقایسه با آمار سال 1403 از افت تولید 60 درصدی حکایت دارد. 

سهم تولید آریا اتوماتیک در سال‌های 1403 تا شش ماه اول سال 1405 در مجموع 51 دستگاه سواری بوده است. موضوعی که در مقایسه با طرح‌های فروش این شاسی‌بلند این سوال را ایجاد می‌کند سایپا توان و ظرفیت افزایش تولید آریا اتوماتیک را در ماه‌های آینده دارد و خواهد توانست تا اسفند 1405 به وعده عرضه خود عمل کند یا خیر.

 گفتنی است آریا اتوماتیک در سال 1399 از سوی سایپا رونمایی شد و براساس وعده‌ها قرار بود اولین کراس‌اوور ملی سایپا زود به بازار عرضه شود اما از این وعده نزدیک به هفت سال می‌گذرد و آمار تولید پایین آریا اتوماتیک نشان می‌دهد همچنان باید منتظر ماند.

پیش‌فروش آریا اتوماتیک از سوی سایپا چقدر بوده است؟ اولین طرح فروش آریا اتوماتیک در بهمن سال 1404 به روش مشارکت تولید برای سه گروه متقاضیان عادی، جوانی جمعیت و خودروهای فرسوده آغاز شد. در این طرح فروش خریداران باید یک میلیارد و 18 میلیون تومان پرداخت می‌کردند که بنابر اعلام سایپا قیمت نهایی خودرو یک میلیارد و 800 میلیون تومان اعلام شده بود.

برای اولین طرح فروش آریا اتوماتیک بیش از 54 هزار تومان ثبت‌نام کردند که داده‌های منتشر شده در آن زمان نشان می‌دهد تنها هشت هزار و 133 نفر واجد شرایط برای دریافت این شاسی‌بلند شدند. اگرچه داده‌ها نشان می‌دهد تعداد متقاضیان آریا اتوماتیک از ظرفیت عرضه خودرو بیشتر بوده است. سایپا برای اولین طرح فروش آریا اتوماتیک دو هزار و 100 دستگاه را در نظر گرفت.  این آمار نشان می‌دهد تعداد متقاضیان واجد شرایط نهایی حدود 3.9 برابر ظرفیت عرضه آریا اتوماتیک بوده است.

دومین نکته این طرح فروش نزدیک شدن به موعد تحویل آن است. زمان تحویل آریا اتوماتیک برای اولین طرح فروش آن اسفند 1405 تا مرداد 1406 تعیین شده است. موعد زمانی که با توجه به تعداد آریا اتوماتیک‌های ساخته شده حداقل در سه سال گذشته می‌تواند خبر بدی برای متقاضیان این سواری باشد.

دومین طرح فروش آریا اتوماتیک در تیر 1405  آغاز شد. براساس بخشنامه سایپا عرضه آریا اتوماتیک در این مرحله از طرح فروش از محل مازاد طرح جوانی جمعیت برای متقاضیان عادی بوده است.  اطلاعات دقیقی از تعداد خودرو عرضه شده و تعداد متقاضیان در  دومین مرحله فروش آریا اتوماتیک منتشر نشد. رویه‌ای که در ادامه فروش این شاسی‌بلند در مرداد و شهریور نیز تکرار شد.

موعد تحویل آریا اتوماتیک در بخشنامه‌های فروش تیر و مرداد 1405 برای سال 1406 درنظر گرفته شده است. آنطور که سایپا متعهد شده است باید در تابستان و مهر 1406 آریا اتوماتیک را به متقاضیان تحویل دهد.

در بخشنامه‌های فروش شهریور و مهر سایپا موعد تحویل آریا را طولانی‌تر کرده است و خریداران این سواری باید تا بهار و تابستان سال 1407 برای تحویل خودرو خود صبر کنند. براساس داده‌های منتشر شده تعداد آریا اتوماتیک عرضه شده در طرح فروش مهر دو هزار دستگاه بوده است. 

تیراژ تولید آریا در سه سال اخیر 51 دستگاه  است اما تاکنون پنج بخشنامه فروش این سواری منتشر شده است که به جز طرح فروش بهمن 1404 هنوز آماری دقیقی از تعداد متقاضیان آریا اتوماتیک منتشر نشده است. ظرفیت عرضه آریا اتوماتیک از سوی سایپا در دو طرح فروش  دو هزار دستگاه اعلام شده است. ظرفیتی که فاصله زیادی با تعداد آریا اتوماتیک ساخته شده دارد و احتمال تاخیر در تحویل شاسی‌بلند سایپا را افزایش می‌دهد.