شکاف عمیق میان واقعیتهای تولید و قیمتهای ابلاغی، علامت سوال بزرگی را در برابر سیاستگذاران بازار لبنیات قرار داده است و آن این است که چطور افزایش ۲۰ درصدی قیمت شیر خام، ناگهان به جهشی چندصد درصدی در محصول نهایی منجر میشود؟ به نظر میرسد کارگروه تنظیم بازار، به جای مهار تورم، به سیگنالدهنده گرانی برای سایر صنایع تبدیل شده است؛ مسیری که خروجی آن نه امنیت غذایی، بلکه سقوط آزاد سرانه مصرف لبنیات در ایران به زیر استانداردهای جهانی است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک ، لبنیات، منبع اصلی پروتئین و کلسیم برای طبقات ضعیف، حالا به مرز دستنیافتنی شدن رسیده است به طوری که با ابلاغیهی جدید، ماست و شیر از یک کالای ضروری به یک رویای دور برای سفره کارگران تبدیل شدهاست؛ به طوری که در جلسه کارگروه امنیت غذایی و تنظیم بازار کالاهای کشاورزی «قیمت 4 قلم محصول لبنی» به شرح زیر تعیین شد: شیر نایلونی کم چرب ۹۰۰ گرمی ۸۴ هزار تومان ، شیر بطری کم چرب یک لیتری ۹۸ هزار تومان، پنیر یواف ۴۰۰ گرمی نسبتا چرب ۲۰۳ هزار تومان، ماست دبهای کم چرب ۲ کیلوگرمی ۲۲۸ هزار تومان ارزش گذاری شد .
نرخهای سرسامآوری که به تازگی ابلاغ شده است وقتی قیمت یک بطری شیر به ۹۸ هزار تومان یا پنیر ۴۰۰ گرمی به ۲۰۳ هزار تومان میرسد، یعنی این کالاها عملاً از سبد خرید قشر کارگر و حتی طبقه متوسط حذف شدهاست که با توجه به حداقل دستمزد، خرید روزانه این اقلام بخش بزرگی از درآمد یک خانواده را بلعیده و باعث میشود لبنیات از یک کالای ضروری به یک کالای لوکس تبدیل شود.
ازآنجایی که لبنیات منبع اصلی کلسیم و پروتئین ارزانقیمت است وقتی قیمت ماست دبهای به ۲۲۸ هزار تومان میرسدسرانه مصرف لبنیات در ایران که پیش از این هم یکسوم میانگین جهانی بود، باز هم سقوط میکند ضمن اینکه هزینهای که دولت امروز با حذف یارانهها یا افزایش قیمت در بخش تولید صرفهجویی میکند، در چند سال آینده باید چندین برابر آن را صرف درمان بیماریهای ناشی از سوءتغذیه در بیمارستانها کند.
فاکتور سنگین سوءتغذیه روی میز دولت!
انجمن صنایع لبنی، اما براین باور است که ۷۰ درصد هزینهها مربوط به شیر خام است درحالی که سوال این است که چرا به جای یارانه به مصرفکننده نهایی یا تسهیلات ارزان به دامدار، سادهترین راه یعنی افزایش قیمت از جیب مردم انتخاب شده است؟
افزایش ۲۰ درصدی قیمت شیر خام نباید منجر به چنین جهش چند برابری در محصول نهایی شود؛ مگر اینکه هزینههای جانبی مثل بستهبندی و لجستیک نیز مدیریت نشده باشند و گرچه نام این کارگروه امنیت غذایی و تنظیم بازار است؛ اما خروجی آن عملاً به ناامنی غذایی منجر شده است و تنظیم بازار باید به معنای دسترسی عادلانه همه دهکها به کالای اساسی باشد، نه فقط تعیین نرخهای نجومی که تداعیکننده رسمیت بخشیدن به تورم است.
به همین دلیل افزایش قیمت این ۴ قلم اصلی، به عنوان سیگنالی برای سایر محصولات لبنی و حتی صنایع وابسته مانند شیرینی، شکلات و رستورانها عمل میکند و موج جدیدی از گرانی را در کل بازار مواد غذایی ایجاد خواهد کرد ؛ بنابراین تورم چندصد درصدی در این حوزه خود را نشان که نیازمند بازنگری فوری و اختصاص یارانه کالایی (کالابرگ) برای دهکهای پایین است.
