خودروسازان تولید پایین را ابزار افزایش قیمت کرده‌اند/ابهام در میزان سهم دولت از شرکت‌های خودروساز

خودروسازان تولید پایین را ابزار افزایش قیمت کرده‌اند/ابهام در میزان سهم دولت از شرکت‌های خودروساز

شرکت‌های زیرمجموعه صوری برای خرید سهام ایران خودرو و سایپا تاسیس شده است تا ساختار خودروسازی به دلیل وابستگی به شرکت مادر و سهام‌داری تودرتو و غیرشفاف، دولتی باقی بماند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، در هفته‌های گذشته موضوع واگذاری دو غول خودروسازی کشور، مجددا پررنگ شده است، چالشی دیرینه و پرحاشیه که گویا بعد از هر دوره انتخابات با شعارهای صنعتی دولت‌ها، نقل محافل می‌شود. البته مرور تحولات صنعت خودرو در دو دهه اخیر نشان می‌دهد، با وجود وعده‌های مکرر، تغییر محسوسی در نحوه مدیریت ایران خودرو و سایپا و نیز خروجی شرکت‌های خودروساز در خیابان‌های کشور رخ نداده است.

اوایل آذر‌ بود که درخواست وزیر اقتصاد برای واگذاری چهار درصد از سهام ایران خودرو و سایپا طبق جزء دوم بند الف تبصره 2 ماده واحده قانون بودجه سال 1400 رسانه‌ای شد.

فارغ از جنجال‌ها بر سر نیت این درخواست و نگرانی‌ها از واگذاری به بهانه جبران کسری بودجه، اظهارات ريیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس نیز بر نگرانی‌ها از پی تبعات تصمیم‌گیری عجولانه و غیرکارشناسی در این خصوص دامن زد.

در همین زمینه، اکبری تالارپشتی، نماینده مردم در مجلس، اخیرا با تاکید بر اینکه سهم دولت در ایران خودرو، تنها 6 درصد است ولی مدیرعامل ایران خودرو را وزیر صمت تعیین می‌کند، خواستار اصلاح ساختار دو خودروسازی بزرگ کشور شد.

این در حالی است که بر اساس گزارش منتشر شده در سایت کدال در خصوص وضعیت سرمایه شرکت ایران‌خودرو در انتهای سال گذشته، سهم سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران وابسته به وزارت صمت از این شرکت، 13.84 درصد است.

فارغ از اختلاف فاحش دو منبع درباره سهام‌ مستقیم دولت از ایران‌خودرو (6 درصدی و قریب به 14 درصد!)، بررسی‌ها نشان می‌دهد، سهام‌داری پیچیده و غیرمستقیم، موجب تصاحب بیش از 50 درصد سهام ایران خودرو توسط سازمان گسترش، شبکه بانکی، صندوق‌ بازنشستگی کشوری و شرکت‌های زیرمجموعه ایران خودرو شده است، موضوعی که اگر توجهی به آن به عنوان پیش‌نیاز واگذاری باقی‌مانده سهام و صندلی‌های مدیریتی نشود، چه بسا فاجعه‌ای شدید در پی خصوصی‌سازی روی کاغذ یا صرفا انتقال رانت در صنعت خودرو رقم بزند.

گواه ادعای سهام‌داری قابل توجه دولت از ایران خودرو نیز نامه اخیر وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی خطاب به وزیر اقتصاد و صمت، مبنی‌بر تصاحب 8 درصد از سهام شرکت ایران خودرو از طریق دو شرکت زیرمجموعه صندوق بازنشستگی کشوری است، نامه‌ای که مالکیت بیش از 4 هزار میلیارد تومان از سهام ایران خودرو توسط صندوق بازنشستگی کشوری را تایید می‌کند.

تاکید کارشناسان بر اهمیت شفافیت گزارش‌های مالی

کارشناسان اما در این خصوص، اهمیت شفافیت گزارش‌های مالی، اشراف به چگونگی توزیع سهام خودروسازان و بهبود سیاست‌گذاری دولت در جهت ارسال سیگنال به خریداران دارای اهلیت را گوشزد می‌کنند.

در همین زمینه، مرتضی شجاعی، کارشناس حوزه خودرو در گفت‌وگویی درباره ملاحظات فروش الباقی سهام دولت در ایران خودرو و سایپا گفته است: ورود به مسيله خصوصی‌سازی صنعت خودرو از نقطه تصمیم‌گیری حداکثری دولت در ازای مالکیت حداقلی از ایران خودرو و سایپا خطاست، بهتر است، دولت ابتدا شرکت‌های زیرمجموعه خودروسازان و سرمایه‌گذاران شبه‌دولتی را وادار به عقب‌نشینی و واگذاری سهام خودروسازی کند تا اولین پیام به بخش خصوصی توانمند در جهت حمایت واقعی از تولید مخابره شود.

وی افزود: اگر در وضعیت کنونی، بخش خصوصی انگیزه‌ای برای تملک یا اداره این دو شرکت بزرگ خودروسازی ایران داشته باشند، تنها به دنبال انتقال انحصار و رانت از مدیران دولتی به خودش خواهد بود. مادامی که ساختار شرکت‌های خودروساز ایران درگیر تعارض منافع شدید ناشی از سهام‌داری پیچیده و گردشی دولت، بخش خصوصی و بخش خصولتی باشد، سرمایه‌گذار به ایران خودرو و سایپا به چشم یک بنگاه اقتصادی نگاه نخواهد کرد.

* نبود شفافیت در ساختار شرکت‌های زیرمجموعه خودروسازان

در اینباره ابوالفضل خلخالی، کارشناس صنعت خودرو در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس، درباره الزامات خصوصی‌سازی صنعت خودرو، می‌گوید: اقدام اساسی و ابتدایی در فرآیند خصوصی‌سازی به ویژه برای دو شرکت ایران‌خودرو و سایپا، واگذاری شرکت‌های زیرمجموعه و وابسته این دو شرکت به بخش خصوصی واقعی و دارای اهلیت است.

وی ادامه داد: در ابتدا به جای واگذاری شرکت‌های مادر، باید شرکت‌های زیرمجموعه ایران خودرو و سایپا شناسایی و با شفاف شدن وضعیت هویتی و مالکیتی ‌آن‌ها، به بخش خصوصی دارای اهلیت واگذار شوند، بعد از واگذاری زیرمجموعه‌های شرکت‌های خودرو‌سازی و در نتیجه کوچک‌شدن آن‌ها، می‌توان خصوصی‌سازی شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا را در دستور کار قرار داد.

این کارشناس صنعت خودرو با اشاره به نداشتن صرفه اقتصادی تولید بعضی از قطعات خودرو توسط شرکت‌های زیرمجموعه ایران‌خودرو و سایپا، افزود: به طور مثال، بعضی از این شرکت‌های زیرمجموعه در زمینه قالب‌سازی فعالیت دارند، قالب‌سازی برای خودروسازان بسیار پرهزینه‌ بوده و صرفه اقتصادی ندارد. باید تولید آن توسط قطعه‌ساز بخش خصوصی انجام و شرکت‌های خودرو‌سازی محصولات آن را خریداری کنند.

این استاد دانشگاه علم و صنعت اضافه کرد: شرکت‌های خودروساز برای اینکه در تامین قطعات دچار مشکل نشوند، اقدام به تاسیس شرکت‌هایی برای تامین قطعات خود کرده‌اند. این مسيله باید در فضای کسب و کار اصلاح شود، در دنیا جهت تکمیل زنجیره تامین، شرکت‌های قطعه‌ساز کاملا خصوصی با شرکت‌های خودروساز قرارداد می‌بندند و برای اینکه در اجرای تعهدات تضمین‌ کافی وجود داشته باشد، اقدام به خرید بخشی از سهام شرکت خودروساز می‌کنند.

خلخالی با اشاره به عدم شفافیت ساختار شرکت‌های زیرمجموعه خودروسازان، ادامه داد: در مواردی شرکت‌های زیرمجموعه صوری برای خرید سهام ایران خودرو و سایپا تاسیس شده تا ساختار خودروسازی به دلیل وابستگی به شرکت مادر و سهام‌داری تو در تو و غیرشفاف در نهایت دولتی باقی بماند، بعضی از این شرکت‌ها نیز با اهداف اقتصادی و سرمایه‌گذاری غیرمرتبط با حوزه خودرو تاسیس شده‌اند. این ساختار پیچیده و سهام‌داری تو در تو، مانع از انجام خصوصی‌سازی به نحوه درست خواهد شد و باید شفافیت لازم در مالکیت و فعالیت آن‌ها انجام شود.

وی با اشاره به زیان انباشته شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا، گفت: زیان انباشته خودروسازان، شفاف نیست و باید با حسابرسی‌های دقیق، میزان واقعی آن مشخص شود. ممکن است قسمتی از زیان‌های انباشته این دو شرکت صوری باشد تا با زیان‌ده نشان دادن ایران خودرو و سایپا، واگذاری آن‌ها با قیمتی پایین‌تر از ارزش حقیقی خود انجام شود؛ اتفاقی که در خصوصی‌سازی‌های دیگر صنایع نیز رخ داد. بنابراین، ضروری است، صحت‌سنجی جهت شفاف‌شدن میزان و دلایل زیان انباشته ایران خودرو و سایپا انجام شود.

خلخالی بیان کرد: ابتدا باید اقدامات کارشناسی در راستای ارزش‌گذاری واقعی و شفافیت زیان انباشته این دو شرکت انجام شود؛ در قدم بعدی وضعیت مالکیتی، سهام داری تودرتو شرکت‌های زیر مجموعه ایران‌خودرو و سایپا و همچنین سهم واقعی دولت در سهام این دو شرکت مشخص شود. بعد از این اقدامات واگذاری و خصوصی‌سازی از شرکت‌های وابسته و زیر مجموعه ایران‌خودرو و سایپا باید آغاز شود.

خلخالی اضافه کرد: بخشی از زیان‌های انباشته شرکت‌های ایران خودرو و سایپا، مربوط به بهره تسهیلات دریافتی از بانک‌ها است که دولت باید با اتخاذ سیاست‌های راه‌گشا بین بانک‌ها و شرکت‌های خودروساز این مسيله را حل کند.

وی تاکید کرد: ضروری است، ارزش‌گذاری دقیق اموال منقول و غیرمنقول این دو شرکت انجام شود تا با قیمت‌گذاری واقعی، خصوصی‌سازی و واگذاری آن‌ها انجام شود و زیان‌های انباشته غیرشفاف موجب کم‌شدن ارزش این دو شرکت نشود.

این کارشناس در بخش دیگری از اظهاراتش با انتقاد از عملکرد مدیران ایران‌خودرو و سایپا گفت: موضوع قیمت خودرو و افزایش آن همیشه در صنعت خودرو مطرح بوده است، درخواست‌های مکرر افزایش قیمت خودرو از طرف مدیران ایران‌خودرو و سایپا را می‌توان با افزایش تولید جبران کرد.

وی اظهار داشت: افزایش تولید یک محصول موجب کاهش هزینه‌های تولید و در نتیجه سود بیشتر خواهد بود. اما مدیران ایران‌خودرو و سایپا با بیان عدم امکان و توانایی این امر، تولید خود را پایین نگه داشته تا قیمت را افزایش دهند. اگر توانایی برای تحقق این امر وجود ندارد، این ابهام و شايبه به وجود می‌آید که چرا مدیران ایران‌خودرو و سایپا از سمت‌های خود کناره‌گیری نمی‌کنند تا افراد توانمند جایگزین شوند؟ با توجه به مدیریت دولتی‌ این شرکت‌ها، دولت باید نسبت به این نوع عملکرد پاسخگو باشد.

انتهای پیام/‌

اجاره مسکن در منطقه اقدسیه تهران چقدر هزینه دارد؟ ایستگاه متروی گلشهر تعطیل می شود چرا خرما در بورس کالا نماند؟ قیمت مدل‌های پیکان، خودروی نوستالژیک بازار شهرام جزایری چگونه سر وکیلش را کلاه گذاشت! نحوه محاسبه نرخ گاز خوراک پتروشیمی‌ها در بودجه... چگونه با سیم کارت وام بگیریم؟ پیکان 13 ساله 60 میلیون تومان/خودروی نوستالژیک بازار چند؟ تقاضای نمایندگان مجلس درباره عدم واگذاری سهام... رعد و برق به فرودگاه بندرعباس آسیب زد 3 عضو هیات عامل بانک مرکزی منصوب شدند کارمند اختلاسگر بنیاد مسکن دستگیر شد + جزيیات قیمت دلار و یور در سراشیبی مهم‌ترین اتفاقات بازار رمزارزها در سال 2021 پیش بینی سکته آور از بازار مسکن! عرضه 15 هزار تن شکر سفید برای مصارف خانوار فوری/ همسان‌سازی حقوق معلمان در هیات دولت تصویب شد چتربازی ویژه علی‌عسگری را ببینید! جهش قیمت بیت‌کوین در سه ماهه اول سال 2022 محتمل است؟ 3 انتصاب جدید در بانک مرکزی حذف ارز 4200 تومانی باعث تورم می شود زمان واریزی یارانه جدید اعلام شد زمان پرداخت اقساط وام مسکن ملی مشخص شد تعرفه‌‌های‌ پزشکی 60 درصد بیشتر می شود! واکنش همتی به ادعای افزایش صادرات نفت اختصاص وام 300 میلیون تومانی برای بافت های فرسوده جزيیات پیشرفت نهضت ملی مسکن در شهر‌های جدید یارانه جدید چه زمانی واریز می شود؟ ماجرای دعوای اوجی و همتی چه بود؟/ پول نفت ایران کجاست؟ قیمت انواع یخچال دوقلو در بازار / جدول نرخ‌ها تاریخ واریز کارانه پرستاران اعلام شد بررسی طرحی جدید برای خرید کالا کدام یک از وعده‌های بورسی محقق شد؟ نسخه آرمبخش وزیر صمت برای اصناف انتقاد ريیس اتاق اصناف از تصمیمات غیرکارشناسی دولت دوازدهم بیش از 80 درصد کاهش اشتغال کشور مربوط به بنگاه‌های خرد بوده است منظور از یارانه پنهان چیست؟ بلایی که تورم سر طلا خواهد آورد بازار خودرو قفل شد/ قیمت سمند ارزان پایین آمد قیمت‌ها در بازار خودرو قفل شد خبر خوش دولت برای بانوان مجرد / خانه دار شدن... پیش بینی تازه بانک جهانی از اقتصاد ایران شافعی: از دست این دولت و مجلس درمانده‌ایم چه عاملی رشد را به بورس برمی‌گرداند؟ آخرین تغییرات قیمت سکه، طلا و ارز (26 دی) پرداخت یارانه جدید از امسال اجرایی می شود؟ ایجاد آرامش برای واحدهای صنفی با درج قیمت تولید کننده معاملات مشکوک دو پتروشیمی در بورس عرضه 15 هزار تن شکر سفید برای مصارف خانوار مذاکرات ایران و چین برای اجرای توافق 25ساله