به گزارش نبض بورس، بحث پرحاشیه حذف صفر از پول ملی که سالها در محافل اقتصادی و سیاسی مطرح بود، حالا بیش از هر زمان دیگری رنگ و بوی اجرایی گرفته است. از تغییر نام واحد پول تا بازگشت تاریخی «قران»، همه چیز نشان میدهد که اینبار مجلس و دولت عزم جدی برای بستن پرونده قدیمی «چهار صفر» دارند.
ریال ماندنی شد؛ قران برگشتچند روز پیش، شمسالدین حسینی، ريیس کمیسیون اقتصادی مجلس، خبر داد که در لایحه دولت، پیشنهاد تغییر واحد پول از «ریال» به «تومان» و معرفی «قران» بهعنوان واحد خرد مطرح شده بود. اما با استناد به قانون بانک مرکزی، کمیسیون رای داد که نام پول ملی همچنان «ریال» بماند. با این حال، واحد خرد پول یعنی «قران» رسما تایید شد. طبق مصوبه، هر ریال جدید معادل 10 هزار ریال فعلی و هر ریال جدید معادل 100 قران خواهد بود.
تصویب در هیات دولتاین تغییرات تنها به مجلس محدود نشد. امروز، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، پس از نشست هیات دولت اعلام کرد: «حذف چهار صفر از واحد پول ملی به تصویب رسید و از این پس تومان و قران بهعنوان واحدهای رسمی پول کشور تعیین میشوند.» او تاکید کرد که اجرای این سیاست زمانبر است و در یک دوره گذار، هر دو واحد قدیم و جدید به موازات هم استفاده خواهند شد.
با این حساب، در محاسبات جدید، 100 میلیون تومان فعلی معادل 100 هزار ریال جدید خواهد بود.
هشدار فعالان اقتصادیبا وجود موج خبری تصویب این سیاست، بسیاری از اقتصاددانان نسبت به اثرگذاری آن تردید دارند. حسین سلاحورزی، ريیس سابق اتاق بازرگانی ایران، این اقدام را «تغییری ظاهری» دانست که هیچ تاثیری بر تولید، اشتغال یا قدرت خرید ندارد. او گفت: «اقتصاد ایران امروز با تورم 30 تا 50 درصدی، کسری بودجه بالای 500 هزار میلیارد تومانی و سقوط ارزش ریال به مرز 93 هزار تومان در برابر دلار دستوپنجه نرم میکند. حذف صفر مثل عوض کردن لباس روی بیماری است.»
تجربه کشورهای دیگر چه میگوید؟سلاحورزی یادآور شد که کشورهایی مانند ترکیه (2005) تنها زمانی موفق به حذف صفر شدند که اصلاحات عمیق اقتصادی همزمان انجام شد؛ از کنترل نقدینگی گرفته تا سیاست پولی منسجم. در غیر این صورت، سرنوشت میتواند شبیه تجربه شکستخورده زیمبابوه باشد.
او هشدار داد که اجرای این طرح در ایران، میلیاردها تومان هزینه خواهد داشت؛ از بهروزرسانی نرمافزارهای بانکی و حسابداری گرفته تا چاپ اسکناس و سکه جدید و آموزش عمومی.
خطر گرد شدن قیمتها به بالایکی از نگرانیهای جدی، افزایش پنهان قیمتهاست. سلاحورزی توضیح داد: «در معاملات روزمره، احتمال دارد فروشندگان قیمتهای جزيی را به سمت بالا گرد کنند. کالایی که امروز 9,800 تومان است، ممکن است در واحد جدید به 10 هزار تومان برسد. این یعنی فشار بیشتر بر خانوارها و رشد تورم انتظاری.»
اعتماد به پول ملی با صفرزدایی برنمیگرددبه گفته کارشناسان، اعتماد عمومی زمانی احیا میشود که تورم کنترل و ثبات اقتصادی برقرار شود. تجربه جهانی نیز نشان میدهد که حذف صفر بدون اصلاحات ساختاری، بیشتر یک حرکت نمادین است تا یک راهحل واقعی. آلمان پس از جنگ جهانی دوم و ترکیه در سال 2005، حذف صفر را تنها در کنار اصلاحات گسترده و موفق اقتصادی اجرا کردند.
