طرح وام بدون ضامن موفقیت‌آمیز بود؟ / پایه‌های سست سیستم اعتبارسنجی در کشور

طرح وام بدون ضامن موفقیت‌آمیز بود؟ / پایه‌های سست سیستم اعتبارسنجی در کشور

با وجود اینکه لازمه رونق وام‌دهی بر پایه اعتبارسنجی است اما شواهد حاکی از آن است که عملکرد بانک مرکزی در زمینه تکمیل پایگاه داده‌های اعتباری، دچار ضعف جدی است.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری مهر، طبق بررسی‌ها حدود 70 درصد متقاضیان وام از سیستم بانکی در کشور را افرادی تشکیل می‌دهند که نیاز ضروری به وام‌های خرد بین 50 تا 100 میلیون تومان دارند. اما رصد اظهارات و مطالبات این دسته از متقاضیان نشان می‌دهد که برای دریافت وام بیش از اندازه به زحمت می‌افتند. تهیه مدارک مربوط به یک تا چند ضامن که بانک‌‎ها جهت اخذ اطمینان از بازگشت وجوه بانک از متقاضیان طلب می‌کنند، مسیر دریافت وام برای متقاضیان را بیش از پیش دشوار می‌سازد.

به همین منظور در مدل جدیدی که وزارت اقتصاد در سال گذشته آن را به سیستم بانکی ابلاغ کرد، «اعتبارسنجی افراد»، ملاک دریافت وام خرد و متوسط قرار گرفت؛ به طوری که وام‌گیرنده نباید چک برگشتی یا اقساط معوق داشته باشد؛ زیرا از این پس امتیاز منفی یا مثبت فرد در سامانه اعتبارسنجی، تعیین‌کننده میزان دریافت وام یا حتی عدم دریافت آن خواهد بود.

اما با این حال شواهد حاکی از آن است، با وجود تاکید دولتمردان بر وام‌دهی بر پایه سیستم تخمین اعتبار اشخاص در مقام سخن، اقدام مثبتی در زمینه تکمیل زیرساخت‌های نظام اعتبارسنجی صورت نگرفته نشده است.

طرح وام بدون ضامن موفقیت‌آمیز بود؟

سال گذشته علی بهادری‌جهرمی سخنگوی دولت با اشاره به جلسه ريیس جمهور با مدیران عامل بانک‌ها، گفته بود: «با دستور ريیس جمهور احتمالا نوع وثیقه‌گذاری وام‌های زیر 100 میلیون تومان تغییر می‌کند. باید نوع وثیقه‌گذاری وام‌های زیر 100 میلیون تومان را به گونه‌ای تغییر دهند تا مردم بتوانند بر مبنای اعتبارسنجی، تسهیلات خرد را آسان‌تر دریافت کنند.»

اما بعد از این ابلاغیه بود که مردم شکایات زیادی از عدم تمکین بانک‌ها به این مصوبه ريیس جمهور داشته‌اند و اعلام کردند بانک‌ها حاضر به پرداخت وام با این مبلغ بدون ضامن و بر مبنای اعتبارسنجی نیستند.

بعد از این بود که محمدرضا پورابراهیمی ريیس کمیسیون اقتصادی درباره این موضوع واکنش نشان داد و تصریح کرد: «بررسی این موضوع به دلیل شکایات متعدد مردم در دستور کار مجلس قرار گرفت و با ريیس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد رایزنی‌هایی انجام شد.»

جلسات اعتبارسنجی در بانک مرکزی تشکیل نمی‌شود

فارغ از تخلفات و خودسری‌های نظام بانکی در زمینه عمل به دستورات بالادستی، شاید بتوان یکی از عوامل مهم اجرا نشدن مطلوب طرح وام‌دهی بدون ضامن در کشور را در معضل تکمیل نشدن زیرساخت‌های نظام اعتبارسنجی در کشور، مرتبط دانست.

یک نمونه از این معضلات به موضوع «تشکیل نشدن جلسات اعتبارسنجی در بانک مرکزی» مربوط می‌شود. قوانین برای راهبری اعتبارسنجی در کشور، شورایی تحت عنوان شورای نظام سنجش اعتبار در نظر گرفته است. اما با این حال آخرین اخبار حکایت از آن دارد که این شورا در جایگاه متولی تصمیمات پیرامون اعتبارسنجی در کشور، قریب به 10 ماه است که جلساتش تشکیل نشده است. طبق مقررات بانک مرکزی موظف است هر 3 ماه یکبار به طور منظم جلسات این شورا را برگزار کند.

پایگاه داده‌های اعتباری بانک مرکزی ناقص است

از سوی دیگر به اعتقاد کارشناسان، «نبود یک پایگاه داده تجمیع شده از اطلاعات داده‌های اقتصادی اشخاص»، مانع دیگری بوده است که باعث شده تا سیستم اعتبارسنجی در ایران قابل اتکا نباشد. به طور کلی هر چه پایگاه‌های داده بانک مرکزی درباره سوابق اعتباری افراد کامل‌تر و صحیح‌تر باشد به همان میزان هم دقت و جامعیت گزارش اعتبارسنجی اشخاص دقیق‌تر خواهد بود.

بر اساس آيین‌نامه سنجش اعتبار مصوب سال 98، بانک مرکزی موظف بوده است تا پایگاه داده جامعی تحت عنوان «پایگاه داده اعتباری» را تکمیل و آماده‌سازی کرده و سپس آن را به سیستم اعتبارسنجی بانکی متصل کند اما متاسفانه هنوز این پایگاه داده توسط بانک مرکزی عملیاتی نشده است.

به عبارت دیگر لازم است، پایگاه داده تجمیع شده از اطلاعات بخش‌های اعتباری، قضايی، املاک و مستغلات، راهنمایی و رانندگی و غیره به طور منسجم‌تری شکل بگیرد و امکان همکاری با تمامی ارگان‌های تامین‌کننده اطلاعات به طور کامل فراهم شود. چنانچه در زمینه همکاری با تامین‌کنندگان داده‌ها در کشور، گامی رو به جلو برداشته شود، به مراتب سیستم اعتبارسنجی موفق‌تری در کشور را شاهد خواهیم بود.

کمبودی در زمینه قوانین و مقررات اعتبارسنجی نداریم

اولین آيین نامه سنجش اعتبار در سال 86 برای اولین بار تصویب شد که در آن به لزوم حضور شرکت‌های اعتبارسنجی تاکید شده بود پس از آن بر اساس آيین‌نامه نظام سنجش اعتبار مصوب سال 98، شورای سنجش اعتبار در بانک مرکزی ایجاد شد و بانک مرکزی موظف به جمع‌آوری اطلاعات بدهی افراد در شبکه بانکی و سوابق بازپرداخت بدهی افراد، در یک پایگاه اطلاعاتی و ارايه به شرکت اعتبارسنجی شده است.

از جمله مهم‌ترین تغییرات و اصلاحات انجام‌شده در نسخه جدید آيین سنجش اعتبار در سال 98، «رفع ابهام در خصوص انحصاری و یکتا نبودن شرکت اعتبارسنجی» و «گسترش اعضای شورای سنجش اعتبار» (نهاد بالادستی ناظر بر شرکت‌های اعتبارسنجی) بود که در نوع خود یک گام مثبت و خوب تلقی می‌شد.

بانک مرکزی متولی اصلی پیاده‌سازی نظام اعتبارسنجی است

به گزارش مهر، اگرچه اعتبارسنجی در ایران قبل از انقلاب هم صورت می‌گرفت، اما شیوه جدید آن در قالب آيین‌نامه‌ای در سال 1386 در هیات دولت به تصویب رسید. در این آيین‌نامه موسساتی به عنوان تامین‌کنندگان اطلاعات شرکت‌های اعتبارسنجی تعریف شده‌اند که برخی از آنها عبارتند از: «بانک مرکزی و موسسات مالی- اعتباری، موسسات مجاز فعال در بازار غیرمتشکل پولی، سازمان امور مالیاتی، مراجع صالح قضايی، اداره کل ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی، نیروی انتظامی، سازمان ثبت احوال، شرکت‌های تامین سرمایه، موسسات رتبه‌بندی، سازمان بورس اوراق بهادار و شرکت‌های بیمه.»

اما به دلیل تعلل بانک مرکزی در زمینه تشکیل به موقع جلسات شورای سنجش اعتبار، همکاری مناسبی بین ارگان‌ها و تامین‌کنندگان اطلاعات اعتباری در کشور وجود ندارد. چنانچه بانک مرکزی به موضوع اعتبارسنجی اهتمام بیشتری بورزد و با سایر ارگان‌ها و وزارتخانه‌ها تعامل بیشتری برقرار کند، نظام اعتبارسنجی می‌تواند در سازمان‌های مختلف و از جمله بانک‌ها به بهترین شکل مورد استفاده قرار بگیرد.

ایران در طرطوس سوریه سرمایه‌گذاری می‌کند

ایران در طرطوس سوریه سرمایه‌گذاری می‌کند

ريیس ستاد توسعه روابط اقتصادی سوریه و ایران و هیيت همراه وی دیروز با سفر به استان طرطوس سوریه به بررسی فرصت‌های سرمایه گذاری و ساز و کارهای لازم برای آن پرداختند.

FarsNews.ir/
انتخاب سخت بانک مرکزی؛ نرخ بهره بین بانکی زیر 20 درصد یا کنترل تورم

انتخاب سخت بانک مرکزی؛ نرخ بهره بین بانکی زیر 20 درصد یا کنترل تور...

تداوم افزایش نرخ بهره بین بانکی در چند وقت گذشته، نشان از افزایش تقاضای بانک‌ها برای تامین مالی دارد.

EghtesadOnline.com/
درخواست ارمنستان از ایران برای تولید مشترک دارو و تجهیزات پزشکی

درخواست ارمنستان از ایران برای تولید مشترک دارو و تجهیزات پزشکی

معاون وزیر اقتصاد ارمنستان گفت: ارمنستان آماده تولید مشترک دارو با ایران است.

FarsNews.ir/
تخلیه‌وبارگیری 69 میلیون تن کالا در بنادر ایران در 4 ماهه اول سال/ افزایش 14 درصدی عملیات کانتینری

تخلیه‌وبارگیری 69 میلیون تن کالا در بنادر ایران در 4 ماهه اول سال/...

ایلنا: میزان تخلیه و بارگیری کالا در بنادر مالکیتی و حاکمیتی سازمان بنادر و دریانوردی در 4 ماهه نخست امسال، معادل 69 میلیون و 389 هزار و 799 تن بوده که در قیاس با...

Ilna.ir/
پایان همکاری فطانت با بانک مرکزی در بانک آینده/ سرپرست جدید معرفی شد

پایان همکاری فطانت با بانک مرکزی در بانک آینده/ سرپرست جدید معرفی ...

با پایان ماموریت 31 ماهه بانک مرکزی به محمد فطانت در بانک آینده، نهاد ناظر بازار پولی کشور برای این بانک بحران زده به دنبال سکاندار جدیدی است.

MehrNews.com/
رشد 3 برابری تجارت ایران و روسیه

رشد 3 برابری تجارت ایران و روسیه

الجزیره اعلام کرد در سه سال گذشته روسیه حجم صادرات غلات را به ایران افزایش داده است.

Borna.news/
نظم جدید بازار نفت چین بعد از جنگ اوکراین/ نفت روسیه و ایران جایگزین آمریکا و عربستان شد

نظم جدید بازار نفت چین بعد از جنگ اوکراین/ نفت روسیه و ایران جایگز...

بعد از وقوع جنگ اوکراین، صادرات نفت روسیه، ایران و ونزويلا به بازار چین افزایش یافته و در عوض از سهم عربستان، آمریکا، عراق و عمان کاسته شده است.

FarsNews.ir/
عراق: به ایران بدهی نداریم

عراق: به ایران بدهی نداریم

سرپرست وزارت برق عراق با بیان اینکه انتظار می‌رود روند صادرات گاز ایران به عراق بهبود یابد تاکید کرد که این کشور تمامی...

Bartarinha.ir/
اسامی برندگان رزرو قرعه کشی فروش فوق العاده ایران خودرو اعلام شد

اسامی برندگان رزرو قرعه کشی فروش فوق العاده ایران خودرو اعلام شد

اسامی منتخبین رزرو فروش فوق العاده مرحله دوم ایران خودرو ویژه تیرماه 1401 اعلام شد.

Borna.news/
دادوستد 117 تن انواع محصول در بورس کالای ایران

دادوستد 117 تن انواع محصول در بورس کالای ایران

تالارهای مختلف بورس کالای ایران امروز (شنبه) شاهد دادوستد 117 تن انواع کالا بود.

MehrNews.com/
دولت ایران 70 میلیون کارمند دارد / ريیسی باید...

دولت ایران 70 میلیون کارمند دارد / ريیسی باید...

هاشمی طبا:دولت مرتبا شعار کوچک شدن دولت را به کار می‌برد ولی کوچک شدن دولت به این معنا نیست که در برنامه‌های خود به...

Gostaresh.news/
«شرخر»ها و بیماری‭ ‬شدید‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران

«شرخر»ها و بیماری‭ ‬شدید‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران

حق شناس، هادیما‭ ‬در‭ ‬اقتصاد‭ ‬«شرخر‭ ‬چک»‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬کارشان‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬چک‌های‭ ‬وصول‭ ‬نشده‭ ‬افراد‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬پول‭ ‬تبدیل‭ ‬کنند‭؛

KhabarOnline.ir/
پدیده تازه کلاهبرداری در بازار ملک ایران

پدیده تازه کلاهبرداری در بازار ملک ایران

«‌فروش صوری خانه، شگرد جدید کلاهبرداری در بازار مسکن است. این روزها اگر سری به آگهی‌های فروش ملک بزنید، با صدها آگهی...

Bartarinha.ir/
قطار باری روسیه برای اولین بار وارد خاک ایران شد/حمل 39 کانتینر بار روسیه به هند از مسیر ایران

قطار باری روسیه برای اولین بار وارد خاک ایران شد/حمل 39 کانتینر با...

وزیر راه و شهرسازی گفت: قطار باری روسیه به مقصد هند، از مسکو با پیمایش بیش از 3 هزار و 800 کیلومتر به مرز ایران رسیده...

Borna.news/
آیا اقتصاد ایران از ونزويلا، ونزويلایی‌تر شده؟

آیا اقتصاد ایران از ونزويلا، ونزويلایی‌تر شده؟

روزنامه توسعه ایرانی در گزارشی درباره پیامد خطرناک حذف ارز 4200 تومانی و تاثیر آن بر اقتصاد ایران هشدار داده است.

Bartarinha.ir/
رد پای هکرهای کره شمالی در ممنوعیت تورنادوکش! 90 بورسی | 5 خبر پر حاشیه بورس در هفته‌ای که گذاشت! + فیلم پیش‌بینی جدید نایب رییس اتحادیه طلا از قیمت‌ها واریز افزایش حقوق بازنشستگان از امروز | حقوق بازنشستگان چند میلیونی شد؟ پیش‌بینی جدید نایب رییس اتحادیه طلا از قیمت‌ها/ طلا... برای خرید مونوپاد چقدر هزینه کنیم؟ بورس کالا دست دلالان خودرو را از سود بادآورده کوتاه می‌کند کاهش قیمت مرغ تازه در میادین تره بار هشدار 5 رییس کل اسبق بانک مرکزی به قالیباف: طرح بانکداری سلطه دولت بر بانک مرکزی را تشدید می‌کند هشدار یک اقتصاددان به یک اتفاق خطرناک ارزی/ قیمت واقعی... افشای جزيیات جدید درباره آیفون 15 و پرو مکس پیشتازی گروه خودرو، شاخص کل را مثبت نگه داشت! شروط رییس‌جمهور برای ترمیم حقوق اعلام شد/ بازنشستگان هنوز چشم به راه هستند برجام، تهدید یا فرصت برای بورس؟ یک بیت‌ کوین بدهید؛ بوگاتی تحویل بگیرید! آخرین قیمت خودروهای پرفروش در بازار امروز (26... قیمت خودروهای فردا ارزان شد! خودرو رکورد صدور کد معاملاتی در بورس کالا را شکست عرضه بلیت پروازهای اربعین با نرخ مصوب فقط در 10 روز پایانی شهریور خبر خوش دولت برای این افراد | ماجرای وام بانکی کم‌بهره خبرنگاران چیست؟ حال و هوای خیابان فردوسی پس از اخبار برجام معلمان از ثبت نام در سامانه رتبه بندی جا نمانند | سامانه رتبه‌بندی معلمان شروع به کار کرد حکمرانی ریال و اصلاح نظام بانکی به طور قاطع پیگیری می‌شود تصمیم نهایی دولت برای بازنشستگان | تکلیف مستمری‌بگیران تامین اجتماعی روشن می‌شود؟ دو خط پدافندی آب شرب شهرکرد وارد مدار شد گزارش بازار‌ها امروز 26 مرداد 1401 |بیت کوین همانند طلا و سکه کاهش یافت! خرید تضمینی گندم از 7 میلیون تن گذشت کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و پاکستان بعد از 5 سال برگزار شد خریداران ملک گوش بزنگ باشند | قیمت آپارتمان در تهران؛ 26 مرداد 1401 حال و هوای خیابان فردوسی پس از اخبار برجام/ ریزش عجیب دلار در بازار تهران جزيیات پیش فروش محصولات زامیاد اعلام شد نرخ تورم انگلیس دو رقمی شد کدام بانک وام سربازی پرداخت می‌کند؟ | نحوه ثبت نام چگونه است؟ تعطیلی دوماهه کارگروه ویژه سهام عدالت جاماندگان سهام عدالت گوش بزنگ باشند | از این طریق سهام عدالت دریافت کنید افزایش پروازهای ایران و پاکستان به 15 پرواز در هفته بازنشستگان از دریافت وام جا نمانند | وام بازنشستگان افزایش یافت امکان استفاده از دستگاه رادیولوژی دندان برای مراکز درمانی آزاد شد برای خرید میز ناهارخوری چقدر هزینه کنیم؟ تالار املاک و مستغلات در بورس کالا ایجاد می‌شود طرح فروش اقساطی لوازم خانگی برای زوج‌های جوان خرید تضمینی گندم از 7 میلیون تن گذشت افزایش پروازهای ایران و پاکستان به 15 پرواز در هفته قیمت گوشی هواوی امروز 25 مرداد+ لیست قیمت برنامه‌ریزی‌ برای تسریع تملک اراضی ‌پروژه راه‌آهن رشت-آستارا سرنوشت صنعت خودروسازی ایران بعد از امضای برجام سقوط آزاد قیمت‌ها در بازار خودرو/ آخرین قیمت تیبا،... جزيیات فروش فوری محصولات هایما ایران خودرو اعلام شد تفاوت عجیب دستمزد در ایران و کره‌جنوبی امکان استفاده از دستگاه رادیولوژی دندان برای مراکز درمانی آزاد شد