بازی ناگزیر دولت با بورس

بازی ناگزیر دولت با بورس

بازار سرمایه در سه سال اخیر عمر خود بیش از هر زمان دیگری مورد توجه اقشار مختلف جامعه قرار گرفت؛ به طوری که افزایش کدهای سهامداری و ورود پول از اواخر بهمن 98 تا...
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از دنیای اقتصاد، در این میان رشدی فراتر از تصور و تحلیل اهالی بازار به افزایش شاخص تا بیش از 2 میلیون واحد منجر شد. اما از آنجایی که هر تب تندی به سردی می‌گراید، این اوج شدید، فرودی سنگین را برای بازار سرمایه از مرداد 99 تا به امروز رقم زده است. در این میان همواره از سوی کارشناسان و تحلیلگران دلایل مختلفی برای صعود و نزول تاریخی بازار سرمایه در یک سال اخیر مطرح شده است.

برخی ورود نوسرمایه‌گذاران فاقد دانش سرمایه‌گذاری را عامل خارج شدن بازار از مدار تحلیل ارزیابی می‌کنند، در حالی که برخی با اشاره به ارقام تامین مالی دولت از بورس در این مدت آن را به پررنگ شدن فعالیت دولت در این بازار نسبت می‌دهند. مسايل دیگری نیز همچون تغییر در قوانین و مقررات بازار، قیمت گذاری دستوری در صنایع، وجود رویدادهای سیاسی موثر همچون دو انتخابات آمریکا و ایران، کوچ سرمایه‌گذاران به رمزارزها، یا بازارهای سفته بازانه ارز و سکه و مواردی از این دست  نیز در زمره دلایلی بوده که درخصوص نوسانات بازار سرمایه طی یک سال اخیر مطرح شده است.

اشتباه نبودن تامین مالی دولت از بورس

علیرضا توکلی کاشی، معاون توسعه کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران درخصوص سابقه تامین مالی دولت از بورس گفت: دولت از دهه 80 همواره با انتشار اوراق تامین مالی می‌کرد که این مساله همواره با شدت و ضعف نیز همراه بود. به این ترتیب که در شرایطی که فروش نفت با رونق همراه بود انتشار این اوراق کاهش می‌یافت و بالعکس. اما شکل جدید انتشار اوراق که با حجمی بیشتر و برنامه‌ای منظم دنبال شد، از سال 94 با انتشار اسناد خزانه و پذیرش آن در فرابورس آغاز شد. استقبال از این اوراق سبب تمایل بیشتر دولت به پوشش کسری بودجه خود از طریق بازار سرمایه شد.

توکلی کاشی انتشار اوراق قرضه برای پوشش هزینه‌ها را در همه کشورها مرسوم خواند و خاطرنشان کرد: استقراض از طریق اوراق همواره راهکاری عملی است؛ البته روش‌های دیگر نیز پیش پای دولت‌ها وجود دارد که استقراض از بانک مرکزی، انتشار اوراق بین المللی و تامین مالی از خارج و ... از جمله این روش‌ها است. اما به مرور زمان کشورها متوجه شدند که کم آسیب‌ترین روش استقراض و تامین مالی برای جبران کسری بودجه، انتشار اوراق با ارز محلی و از طریق بازار مالی خود آن کشور است.

وی با اشاره به بروز برخی اشتباهات بورسی از سوی سیاستگذاران دولتی در یک سال اخیر افزود: دولت در دوره رشد و رکود بازار مرتکب اشتباهاتی نیز شده که برخی از این اشتباهات دولت به بازار سرمایه نیز ضربه زده است، اما تامین مالی دولت از بازار سرمایه جزو اشتباهات دولت نبوده است.

توقف 50 ساله ایران در انتشار اوراق قرضه

معاون توسعه کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران با اشاره به توقف 50 ساله ایران در بهره گیری از این نوع تامین مالی گفت: دولت ایران پس از توقف 50 ساله و با تاخیر نسبت به اغلب کشورهای دیگر از سال 94 انتشار اوراق قرضه را در دستور کار خود قرار داد و اکنون نیز این روش روی ریل افتاده است.

وی درخصوص ارتباط دادن سقوط بورس با تامین مالی قابل‌توجه دولت از بورس افزود: بررسی دقیق زمانی و آماری نشان می‌دهد که بیشترین تامین مالی دولت از طریق انتشار اوراق در بازار سرمایه در 4 ماه پایانی سال 99 اتفاق افتاده است. این در حالی است که در این دوره رشد و افت بازار هر دو تجربه شده بود. ضمن اینکه بازیگران، سرمایه‌گذاران و خریداران بازار اوراق بدهی از بازار سهام عموما مجزا هستند. بر این اساس دولت نیز در انتشار اوراق مشکلی نداشت و تمام اوراق دولت نیز به راحتی به فروش رفت. یعنی دولت با ضربه زدن به بازار سرمایه به دنبال فروش اوراق خود نبود. در حالی که راه دیگری نیز برای جبران کسری بودجه خود در شرایط کاهش فروش نفت نداشت.

توکلی کاشی خریداران اصلی اوراق قرضه دولت را صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت، بانک‌ها و صندوق‌های بازنشستگی عنوان کرد و یادآور شد: هیچ یک از این خریداران قرار نیست وجوه خود را وارد بازار سهام کنند. پس این فکر که اگر دولت اوراق منتشر نمی‌کرد این پول‌ها وارد بازار سهام می‌شد و جلوی کاهش قیمت بازار سهام را می‌گرفت از اساس اشتباه است. اگر دولت اوراق را منتشر نمی‌کرد این پول‌ها نیز به سمت سپرده‌های بانکی می‌رفت.

دولت بازیگر خوبی نیست!

این کارشناس بازار سرمایه همزمانی اجرای برخی مصوبه‌ها در مردادماه که مجموعا به ایجاد عرضه شدید در بازار منجر شد را تصادفی ارزیابی و خاطرنشان کرد: تجمع تصمیماتی همچون افزایش شناوری سهام شرکت‌های دولتی یا آزادسازی فروش سهام عدالت یا کاهش نصاب صندوق‌ها و... که به شدت طرف عرضه را تشدید می‌کرد در زمان آغاز اصلاح بازار اتفاقی رخ داد.

وی با اشاره به زمان بر بودن پروسه تصمیم گیری در دولت افزود: باید بپذیریم که دولت بازیگر خوبی نیست؛ چون در تصمیم‌گیری و اجرا همواره کند عمل می‌کند. از بهمن 98 به دولت گزارش‌هایی مبنی بر رشد غیرعادی بورس به دولت داده می‌شد. این پیشنهاد نیز مطرح می‌شد که دولت می‌تواند از ظرفیت این بازار برای عرضه سهام خود استفاده کند؛ چون هم دولت نیاز به درآمد دارد و هم بازار سرمایه تشنه سهام است. اما به دلیل نبود شرایط تفویض اختیار برای تصمیم گیری و فروش سهام دولتی این مساله به سرعت اجرایی نشد. از بهمن 98 دولت فروش و عرضه سهام خود در بورس را مورد بررسی قرار داد و این بررسی و تدوین قوانین و در نهایت اخذ مجوزها و اجرای آنها تا مرداد 99 به طول انجامید.

توکلی کاشی آزادسازی سهام عدالت در سال 99 را نیز به دلیل تاخیر چهار ساله در اجرای تعهدات دولت و حاکمیت دانست و یادآور شد: این طرح از سال 85 در کشور آغاز و از همان ابتدا تعهد دولت به مردم آزادسازی این سهام پس از 10 سال بود اما این تعهد از سوی دولت در سال 95 اجرایی نشد و با تاخیری چهار ساله بالاخره در سال 99 به مرحله اجرا درآمد. این کارشناس بازار سرمایه همزمانی آزادسازی سهام عدالت با اجرای تصمیم دولت در فروش سهام خود را سبب عدم توفیق این آزادسازی و تشدید ریزش بازار سرمایه ارزیابی و تصریح کرد: این بدترین حالت آزادسازی سهام عدالت بود، چون با آغاز اصلاح بازار همزمان شد.

از سوی دیگر این سهام در دست مردم عادی بود که اطلاعی از وضعیت بازار نداشتند و تنها تصمیم به فروش داشتند. ارزش سهام عدالت نیز به دلیل اصلاح بازار هر روز کاهش یافت و در این شرایط فروش سهام عدالت متوقف شد تا هم به اصلاح بازار شدت بیشتری ندهد و هم سهام مردم با ارزش پایینی به فروش نرسد.

چرا شوک عرضه مدیریت نشد؟

توکلی کاشی در پاسخ به این سوال که چرا شوک عرضه سهام عدالت و سهام دولت در مردادماه از سوی متولیان بازار سرمایه مدیریت نشد، گفت: مدیران بورس تنها ناچار به اجرای ابلاغیه‌های دولت بوده و هستند. شورای عالی بورس نیز هر کاری که می‌توانست، انجام داد. البته درخصوص فروش سهام دولت، شورای عالی بورس هیچ اختیاری ندارد. اما دولت می‌توانست برای فروش سهام عدالت اختیار خود را به سازمان خصوصی‌سازی تفویض کند تا این سازمان در قالب مزایده یا عرضه اولیه آن را بفروشد. البته انتقادهایی نیز به شورای عالی بورس وارد است اما این شورا نمی‌توانست جلوی عرضه سنگین سهام دولت را بگیرد یا برای آن برنامه‌ریزی خاصی کند.

وی عدم دوراندیشی در تدوین قوانین و توسعه بازار سرمایه را سبب بروز آسیب کنونی ارزیابی و تصریح کرد: آنچه اکنون مورد انتقاد جدی است این است که در سال‌های گذشته سازمان بورس باید وضعیت سال 99 بازار سرمایه را چه در دوران رشد و چه در دوران ریزش پیش‌بینی و برای آن تدابیر لازم را اتخاذ می‌کرد. بر این اساس اگر در گذشته برخی تدابیر از جمله توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری، فرهنگ‌سازی و تشویق مردم به سرمایه‌گذاری غیرمستقیم، اجرای بازارگردانی و اصلاح دامنه نوسان پیش‌بینی و تعبیه می‌شد، این موارد امروز می‌توانست به کمک بازار سرمایه بیاید و سوپاپ‌های اطمینانی برای شرایط کنونی باشد، اما متاسفانه در این زمینه کوتاهی شد.

آیا می‌تواند بازی دولت با بورس عوض شود؟

در شرایطی که دولت توان سودسازی از منابع خود را ندارد و تنها آن را صرف هزینه‌های جاری‌اش می‌کند و در مقابل بنگاه‌های موجود در بازار سرمایه برای تولید به منابع احتیاج دارند و توان مولدسازی این منابع را نیز دارند، این سوال مطرح می‌شود که آیا امکان تغییر بازی دولت با بورس و سرمایه‌گذاری مولد دولت در این بازار به جای تامین مالی غیرمولد آن وجود دارد؟

هومن عمیدی، کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این سوال گفت: تغییر رویکرد دولت از تامین مالی از بازار سرمایه به سرمایه‌گذاری در این بازار به صورت مستقیم هیچ وقت اتفاق نمی‌افتد؛ چراکه این رویه مخالف سیاست‌های اصل 44 است. براساس این اصل دولت از بنگاه‌داری و شرکت‌داری منع شده است، همچنین مکلف به خروج از سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها است و باید مالکیت خود را به شکل مستقیم در شرکت‌ها به‌تدریج کاهش دهد. وی رویکرد حمایتی غیرمستقیم دولت درخصوص بازار سرمایه را عملی توصیف کرد و افزود: دولت به صورت غیرمستقیم می‌تواند از طریق صندوق تثبیت بازار از بورس حمایت کند.

بر همین اساس طی دو هفته گذشته تصمیم بانک مرکزی مبنی بر فروش 200 میلیون دلار ارز و تزریق آن در بورس مصوب شد و پس از آن اخباری مبنی بر اجرای تدریجی این مصوبه به گوش رسید. عمیدی با اشاره به ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری دولت از طریق شرکت‌های زیرمجموعه خود در بازار سرمایه خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم دولت را مالک مجموعه‌هایی همچون بیمه، تامین اجتماعی و شرکت‌های زیرمجموعه آن ببینیم این امکان از طریق شرکت‌های زیرمجموعه و اقماری دولت وجود دارد که تا به امروز به شکل قوی به آن نپرداخته است.

اما در گزارش‌های تلفیقی خود هزینه‌های بازارگردانی را در ردیف حمایت‌های خود از بازار سرمایه حساب می‌کند. چنانچه به این قضیه مصداقی هم نگاه شود از آنجا که مالکیت و اداره این شرکت‌ها در دست دولت است و باید همواره بودجه‌ای را برای بازارسازی اختصاص دهند، این نوع سرمایه‌گذاری می‌تواند به صورت غیر مستقیم برنامه و سیاست دولت باشد.

local_offerبرچسب‌ها:
پیش‌بینی بورس 24 خرداد / بورس مثبت می‌شود؟

پیش‌بینی بورس 24 خرداد / بورس مثبت می‌شود؟

بسیاری از کارشناسان بازار معتقدند در بیشتر بازارها روند رکودی حاکم شده است. اما معضل اساسی بازار سرمایه علاوه بر رکود، تحرکات منفی است که در نتیجه اقدامات نادرست دولت و نهاد ناظر در بازار ایجاد شده اس...

TejaratNews.com/
پیش‌بینی بورس 12 خرداد 1400 / اثرات مثبت مالیات بر عواید سرمایه بر بورس

پیش‌بینی بورس 12 خرداد 1400 / اثرات مثبت مالیات بر عواید سرمایه بر...

یک کارشناس بازار سرمایه معتقد است؛ جریان نقدینگی در بازار سرمایه خوب نیست و نقطه روشنی برای بالا رفتن حجم معاملات و در نتیجه افزایش ارزش معاملات وجود ندارد.

TejaratNews.com/
بورس در هفته‌ای که گذشت/ زنگ خطر برای بورس به صدا درآمد

بورس در هفته‌ای که گذشت/ زنگ خطر برای بورس به صدا درآمد

بورس در هفته گذشته در روندی مطابق ماه گذشته، کاهشی قرار گرفت و شاخص کل با کاهش 3.4 درصدی به یک کانال پایین تر وارد شد و باید دید حمایت از شاخص کل فعال می شود یا خیر؟

FarsNews.ir/
تاثیر رقابت‌های انتخاباتی بر بورس/ پیش‌بینی بورس هفته

تاثیر رقابت‌های انتخاباتی بر بورس/ پیش‌بینی بورس هفته

انتشار مطلبی در مورد نقش ريیس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد در ریزش شاخص از قله دو میلیون واحدی، از حواشی مهم روزهای اخیر بازار سهام است که با توجه به حضور عبدالناصر همتی در میان کاندیداهای ریاست‌جمهوری...

TejaratNews.com/
پیش‌بینی بورس 17 خرداد 1400 / چه زمانی برای ورود به بورس مناسب است؟

پیش‌بینی بورس 17 خرداد 1400 / چه زمانی برای ورود به بورس مناسب است...

کارشناس بازار سرمایه درباره روند بازار در روز دوشنبه و هفته آینده گفت: با توجه به کاهش قیمت سهم‌ها روند خوبی را در هفته گذشته شاهد بودیم و با وجود فاکتورهای بنیادی مطلوب، به قیمت‌های جذابی برای ورود د...

TejaratNews.com/
بورس امروز چهارشنبه 12 خرداد 1400 | وضعیت بورس امروز چگونه بود؟

بورس امروز چهارشنبه 12 خرداد 1400 | وضعیت بورس امروز چگونه بود؟

شاخص کل بورس روز سه شنبه 11 خرداد 1400 در نهایت با کاهش 5432 واحدی بر روی کانال یک میلیون و 140 هزار و 491 واحدی آرام گرفت. امروز چهارشنبه 12 خرداد 1400 در بورس چه گذشت؟

NabzeBourse.ir/

بورس امروز چهارشنبه 19 خرداد 1400 | نقشه بورس تهران امروز چگونه بود؟ + فیلم

ادامه روند فرسایشی بورس / مانع اصلی تعادل بورس چیست؟

ادامه روند فرسایشی بورس / مانع اصلی تعادل بورس چیست؟

هفته اول معاملات بورس در سال 1400 با ادامه روند فرسایشی طی شد و بسیاری از سهم‌ها قفل در صف فروش بودند. چرا روند فرسایشی تمام نمی‌شود؟

TejaratNews.com/
خلق پول در بورس برخلاف منافع سهامداران/آیا سازمان بورس مستقل است؟

خلق پول در بورس برخلاف منافع سهامداران/آیا سازمان بورس مستقل است؟

یک تحلیلگر بازار سرمایه با بیان اینکه تامین کسری بودجه دولت از بورس، افتخار ندارد و به معنای تضییع حقوق 50 میلیون سهامدار است، گفت: نباید به جبران کسری بودجه دولت از بورس افتخار کرد.

TejaratNews.com/
پیش بینی بورس فردا یکشنبه 22 فروردین 1400/ بورس مثبت می‌شود؟

پیش بینی بورس فردا یکشنبه 22 فروردین 1400/ بورس مثبت می‌شود؟

امروز 21 فروردین 1400 باز هم بازار قرمزپوش بود شاخص‌ها نیز کاهش ارتفاع دادند. بیشتر نماد‌ها در صف فروش قفل بودند. بورس فردا چگونه خواهد بود؟

NabzeBourse.ir/
پیش بینی بورس فردا چهارشنبه 11 فروردین 1400/ بورس مثبت می‌شود؟

پیش بینی بورس فردا چهارشنبه 11 فروردین 1400/ بورس مثبت می‌شود؟

امروز 10 فروردین 1400 شاخص کل حالت نوسانی داشت و بعد از یک نزول، یک صعود را تجربه کرد، اما در نهایت در بازه قرمز رنگ به کار خود پایان داد. آیا بورس مثبت خواهد شد؟ آیا کانال 1.3 میلیون واحدی فردا از دس...

NabzeBourse.ir/
انتخابات 1400 چه تاثیری بر بورس دارد؟ / بورس از اولویت‌های دولت بعد نیست!

انتخابات 1400 چه تاثیری بر بورس دارد؟ / بورس از اولویت‌های دولت بع...

روند بورس در سال 1400 با اتفاقات و متغیرهای سیاسی زیادی از جمله انتخابات و مذاکره ایران و آمریکا عجین شده است. اما انتخابات چه تاثیری بر بورس دارد؟

TejaratNews.com/
پیش‌بینی شرایط بورس در روزهای عید / بورس، عید سبز می‌شود؟

پیش‌بینی شرایط بورس در روزهای عید / بورس، عید سبز می‌شود؟

بازار سهام در دو هفته پایانی اسفند روند نوسانی اما نسبتا صعودی را پشت سر گذاشت. معاملات بازار به گونه‌ای در جریان است که نمادهای بزرگ حمایت می‌شوند و شاخص روند صعودی دارد. آیا این روند صعودی در ایام ن...

TejaratNews.com/
عرضه اولین صندوق ای تی اف در بورس / حمایت از بورس ادامه‌دار است / بورس حباب ندارد

عرضه اولین صندوق ای تی اف در بورس / حمایت از بورس ادامه‌دار است / ...

وزیر اقتصاد از عرضه اولین صندوق قابل معامله در بورس (ای تی اف) دولتی شامل سه بانک با ارزش 16 هزار و 500 میلیارد تومان در بورس خبر داد. او همچنین گفته است: حمایت دولت از بورس ادامه‌دار است.

TejaratNews.com/
بورس تهران تنها بورس سبز رنگ سال 1394 در میان 18 بورس معتبر خارجی

بورس تهران تنها بورس سبز رنگ سال 1394 در میان 18 بورس معتبر خارجی

بر اساس گزارش هفتگی بررسی بازارها که به بررسی عملکرد بورس تهران، فرابورس ایران، 17 بورس معتبر خارجی، قیمت جهانی فلزات اساسی و نفت پرداخته، در سال 1394 شاخص کل بورس تهران (ارزش وزنی) با 28 درصد افزایش،...

Sena.ir/
مردم از ساعت 12 تا 18 کمتر برق مصرف کنند سقوط بازار ارز مجازی ادامه دارد پیش‌بینی بورس 31 خرداد / بازار در 2 روز آینده منفی می‌شود؟ سقوط بازار ارز مجازی/ بیت کوین 1200 دلار ریخت واکنش مثبت بازار سرمایه به تحولات سیاسی کشور/ دلالان نمی‌خواهند بورس رشد کند بلیت پرواز تهران - مشهد یک میلیون تومان شد رانا پلاس در آستانه ورود به بازار/ ویژگی‌های محصول جدید ایران خودرو ضبط 24 دستگاه تولید ارز دیجیتال در قزوین مخالفت وزیر صمت با عرضه خودرو در بورس/ طرح جدید قیمت‌گذاری خودرو رشد چشمگیر در سود هر سهم "ونوین" "ودی" به هر سهم 4723 ریال اختصاص داد تغییر مالکیت 1.3 میلیارد اوراق بهادار مالی سود "وصندوق" دو برابر شد هشدار تحلیلگران به ریزش قیمت بیت کوین دولت با افزایش قیمت بلیت هواپیما مخالفت کرد اجاره و فروش مسکن؛ کدام مناطق تهران ارزان شد؟ قیمت لحظه‌ای دلار و یورو در بازار + قیمت انواع سکه | کاهش نرخ دلار در صرافی ملی قیمت اجاره و خرید مسکن در قم + جدول کارشناس آمریکایی:‌ بانک‌های مرکزی کشورها 10 سال از بازار ارزهای مجازی عقب افتاده‌اند کدام خودرو‌های زیر 400میلیون ارزان شدند؟ امروز 30 خرداد بورس چگونه به پایان رسید؟ تاکید به اعضای ستاد اقتصادی دولت برای ارايه گزارش به ريیس جمهور منتخب بازار مجازی‌ها هم‌چنان منفی/ ریزش قیمت ارزهای مجازی برای سومین روز متوالی "شرانل" در مجمع 5000 ریال تقسیم کرد / پرداخت سود سهام از طریق سامانه سجام طلا و سکه در بازار امروز چند؟ انتقال وجه کارت به کارت از طریق اپلیکیشن دیجی‌پی در بانک رفاه راه اندازی شد شاخص بورس در مدار صعود ساعت‌های قطعی برق در استان تهران رشد 1689 واحدی شاخص بورس تهران/ ارزش معاملات دو بازار از 13 هزار میلیارد تومان فراتر رفت رشد 1689 واحدی شاخص کل بیشترین تغییر مالکیت حقیقی و حقوقی در بورس امروز (30خرداد) / روند نوسانی خروج پول ادامه دارد نمای پایانی بورس (30خرداد1400) / شاخص کل با رشد هزار و 700واحدی همراه شد چراغ سبز سهام به دولت جدید؟ ارزش پالایشی یکم 30 خرداد 1400 چقدر کاهش یافت؟ شاخص با رشد 1689 واحدی به کار خود پایان داد ارتباط با سامانه سازمان راهداری کشور در کوتاه‌ترین زمان ممکن عرضه 5هزار میلیارد ریال صکوک مرابحه انتظارات بورسی از دولت جدید عرضه 5 هزار میلیارد ریال صکوک مرابحه کمبود شیرخشک به زودی جبران می‌شود شاخص در لحظات پایانی سبزپوش است بازار سرمایه، شفاف‌ترین سرپناه برای نقدینگی و تامین مالی وزیر صنعت: با عرضه خودرو در بورس مخالفم تحلیل قیمت بیت کوین | آیا سقوط نزدیک است؟ قیمت دلار امروز 30 خرداد 1400 چقدر شد؟ سهامداران در انتظار مشخص شدن برنامه دولت جدید برای بازار سرمایه تحلیل بورس امروز 30 خرداد / بعد از انتخابات چه زمانی وارد بازار سرمایه شویم؟ نمای میانی بورس (30خرداد) / شاخص کل بیش از دو هزار واحد رشد کرد در این لحظات شاخص با رشد 2600 واحدی همراه است هیات مدیره جدید "ورنا" انتخاب شد

در حال بارگیری...