به گزارش همشهری آنلاین، این جهش در شرایطی اتفاق افتاده که بازار نفت در ماههای اخیر بارها تحتتاثیر اخبار مربوط به جنگ و احتمال بازگشت آرامش در منطقه نوسان کرده است. اکنون اما با ازسرگیری حملات آمریکا و ایران، معاملهگران بار دیگر ریسک اختلال در عرضه نفت خلیجفارس و بهخصوص تنگه هرمز را در قیمتها لحاظ کردهاند.
سوال اصلی بازار دیگر این نیست که نفت میتواند به 100 دلار برسد یا نه، بلکه این است که آیا درصورت ادامه درگیریها قیمت نفت میتواند از 100 دلار عبور کند و به محدوده 120 دلار برسد؟
نفت فقط چند قدم با 100 دلار فاصله داردقیمت برنت در معاملات چهارشنبه برای مدتی تا 97.04 دلار افزایش یافت و به بالاترین سطح از اواخر ژويیه رسید. نفت وستتگزاس اینترمیدیت آمریکا نیز تا 29/92 دلار بالا رفت. افزایش قیمتها مستقیما با نگرانی از اختلال عرضه در پی تشدید درگیریهای ایران و آمریکا و افزایش ریسک عبور نفتکشها از تنگه هرمز مرتبط است.
براساس گزارشهای بازار، تردد نفتکشها در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد اما نگرانی درباره مینگذاری، حمله به کشتیها و محدود شدن مسیر کشتیرانی افزایش یافته است. همین موضوع باعث شده بازار یک حق بیمه ژيوپلیتیک قابل توجه روی قیمت نفت اعمال کند.
اهمیت هرمز در این میان بسیار بالاست. این تنگه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است و هرگونه اختلال پایدار در آن میتواند عرضه جهانی را با شوک جدی مواجه کند.
فاصله زیادی تا 100 دلار باقی نمانده استکارشناسان نسبت به ادامه روند صعودی نفت هشدار میدهند. پیتر شف، اقتصاددان و مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی یورو پاسفیک معتقد است نفت وارد یک فاز صعودی جدید شده و با قرار گرفتن قیمت بالای 90 دلار، فاصله چندانی تا عبور از مرز 100دلار باقی نمانده است. او همچنین هشدار میدهد که افزایش قیمت نفت میتواند از مسیر افزایش قیمت بنزین و سایر انرژیها فشار تورمی را در اقتصاد آمریکا تشدید کند.
اهمیت تحلیل شف صرفا به قیمت نفت محدود نمیشود. او معتقد است افزایش قیمت انرژی میتواند همزمان تورم مصرفکننده و بازده اوراق قرضه را افزایش دهد و در نتیجه فشار بیشتری بر سیاست پولی فدرالرزرو وارد کند.
این نگرانی در شرایط فعلی بازار اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا جهش نفت همزمان با افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا رخ داده و بازار احتمال افزایش نرخ بهره فدرالرزرو درماه سپتامبر را دوباره جدیتر گرفته است.
آیا 120 دلار واقعا امکانپذیر است؟کارشناسان بر این باورند درصورت عبور قیمت نفت از مرز 100دلار احتمال صعود قیمت تا 120دلار خواهد بود.
در واقع، عدد 120 دلار پیشتر نیز از سوی چند موسسه بزرگ مالی بهعنوان یک سناریوی قابل تحقق مطرح شده است.
گلدمنساکس در تابستان هشدار داد که اگر اختلال در جریان نفت از تنگه هرمز ادامه پیدا کند، قیمت برنت میتواند در 3 ماه چهارم سال از 120 دلار عبور کند.
سیتیگروپ نیز پیشتر هدف سهماهه خود برای برنت را 120دلار اعلام کرده بود و معتقد بود بازار، ریسک طولانی شدن اختلال عرضه را به اندازه کافی در قیمتها لحاظ نکرده است.
از سوی دیگر، جیپی مورگان در سناریوهای شدیدتر هشدار داد که درصورت تداوم اختلال در تنگه هرمز، قیمت نفت میتواند ابتدا به محدوده 120 تا 130 دلار برسد و در سناریوی بسیار شدید حتی ریسک قیمتهای بالاتر از 150دلار نیز وجود دارد.
بنابراین قیمت 120 دلار یک عدد خیالی یا صرفا متعلق به تحلیلگران مستقل نیست، بلکه در ماههای گذشته در سناریوهای رسمی موسسات بزرگ سرمایهگذاری نیز مطرح شده است.
اما چرا نفت هنوز 120 دلار نشده است؟آژانس بینالمللی انرژی در گزارش ماه اوت خود اعلام کرده بود عرضه جهانی نفت در سال 2026 ممکن است بهدلیل اختلالات خاورمیانه و روسیه حدود 3/4 میلیون بشکه در روز کاهش یابد و به حدود 102میلیون بشکه در روز برسد. در عین حال، رشد قیمت نفت خود میتواند تقاضا را کاهش دهد و بخشی از شوک عرضه را خنثی کند.
این همان عاملی است که اجازه نمیدهد صرفا با افزایش تنش سیاسی، قیمت نفت را بهصورت خطی تا 120 یا 150 دلار پیشبینی کنیم.
3 سناریو برای نفتبا توجه به شرایط فعلی میتوان بازار نفت را در 3 سناریو بررسی کرد.
سناریوی اول؛ کاهش تنش است. اگر آمریکا و ایران بار دیگر به سمت مذاکره حرکت کنند و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز بهبود پیدا کند، بخش قابل توجهی از حق بیمه ژيوپلیتیک نفت از قیمت حذف خواهد شد. در این شرایط حتی عبور نفت از مرز 100دلار نیز میتواند موقتی باشد.
سناریوی دوم؛ ادامه تنش بدون انسداد تنگه هرمز است. این سناریو از نگاه بازار در حال حاضر اهمیت زیادی دارد. درگیریها ادامه پیدا میکند اما جریان نفت بهطور کامل متوقف نمیشود. در این حالت برنت میتواند ابتدا 100 دلار را آزمایش کند و درصورت تداوم نگرانیها در محدوده 100 تا 110دلار تثبیت شود.
سناریوی سوم؛ اختلال جدی در تنگه هرمز است. این سناریو همان نقطهای است که نفت 120 دلاری را کاملا جدی میکند.
اگر حملات به نفتکشها افزایش پیدا کند، عبور کشتیها از هرمز با محدودیت جدی مواجه شود یا صادرات کشورهای حاشیه خلیجفارس به شکل محسوسی کاهش یابد بازار با یک شوک واقعی عرضه مواجه خواهد شد. در چنین شرایطی رسیدن برنت به 120 دلار و حتی بالاتر از آن از نظر بنیادی امکانپذیر است.
تجربه امسال یک هشدار جدی استبازار نفت در سال 2026 قبلا نشان داده که در شرایط جنگی میتواند بسیار سریع حرکت کند. طبق گزارش رویترز، برنت در ماه آوریل برای مدتی از 120 دلار عبور کرد و میانگین قیمت نفت در سالجاری نیز تا اواخر اوت حدود 90 دلار بوده است؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از سال گذشته است.
به این ترتیب، عبور دوباره نفت از 100 دلار الزاما یک اتفاق خارقالعاده نیست. مسيله مهمتر، مدت ماندگاری قیمتهای بالاست.
اگر نفت فقط چند روز بالای 100دلار باقی بماند اثر آن بر اقتصاد جهانی محدودتر خواهد بود اما اگر نفت برای هفتهها یا ماهها در محدوده 100 تا 120 دلار باقی بماند داستان کاملا متفاوت خواهد شد.
نفت 120 دلاری؛ کابوس بانکهای مرکزیافزایش قیمت نفت فقط بهمعنای بنزین گرانتر نیست. نفت گرانتر هزینه حملونقل، تولید، پتروشیمی، مواداولیه و در نهایت قیمت بسیاری از کالاها و خدمات را افزایش میدهد.
به همین دلیل، بازارهای مالی در حال حاضر به یک مسيله دوگانه یعنی تورم بالاتر در کنار رشد اقتصادی ضعیفتر فکر میکنند.
این شرایط میتواند بانکهای مرکزی را در موقعیت دشواری قرار دهد. از یک طرف، اقتصاد بر اثر جنگ و افزایش هزینه انرژی تحت فشار قرار میگیرد و از طرف دیگر، تورم ناشی از انرژی اجازه کاهش سریع نرخ بهره را نمیدهد.
در آمریکا همین حالا نیز افزایش قیمت نفت با افزایش بازده اوراق خزانه همراه شده و بازار احتمال افزایش نرخ بهره در ماه سپتامبر را بیشتر از هفتههای گذشته ارزیابی میکند.
100 دلار محتملتر از 120 دلاربازار نفت اکنون در یک نقطه حساس قرار گرفته است. قیمت برنت امروز تا نزدیکی 97 دلار بالا رفت، بنابراین عبور از مرز روانی 100 دلار دیگر سناریویی دور از دسترس نیست.
اما برای رسیدن به 120 دلار، صرف افزایش تنش سیاسی کافی نیست. بازار باید شاهد اختلال واقعی و پایدار عرضه در تنگه هرمز باشد.
به بیان ساده، 100 دلار در شرایط فعلی یک سناریوی قابل انتظار است، 120 دلار یک سناریوی جنگی است.
اگر تنشهای ایران و آمریکا تشدید شود و تردد نفتکشها در هرمز مختل شود، پیشبینیهای 120دلاری موسساتی مانند گلدمنساکس و جیپی مورگان بار دیگر در مرکز توجه بازار قرار خواهد گرفت اما اگر مسیر دیپلماسی باز شود و جریان صادرات به وضعیت عادی بازگردد احتمالا بخش قابل توجهی از این جهش قیمتی تخلیه خواهد شد.
در نتیجه، عدد 120 دلار را باید سقف سناریوی تشدید بحران دانست، نه پیشبینی قطعی بازار. نقطه تعیینکننده در هفتههای آینده نه در بازارهای مالی نیویورک و لندن، بلکه در آبهای تنگه هرمز خواهد بود.
