چرا بسته‌ پیشنهادی 3+7 کمکی به بازار سرمایه ایران نکرد؟

چرا بسته‌ پیشنهادی 3+7 کمکی به بازار سرمایه ایران نکرد؟

تداوم ریزش شاخص بورس تهران در چند ماه اخیر به رونق‌گرفتن طرح‌ها و بسته‌های حمایتی منجر شده که هدف مشترک همه آنها ایجاد اعتماد و ترغیب افراد به تزریق دوباره...

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از شرق؛ رییس سازمان بورس با اشاره به بسته‌ پیشنهادی 3+7 و جدی‌دانستن حمایت دولت از بورس، به سهام‌داران توصیه کرد با دیدی بلند‌مدت پس‌اندازهای خود را وارد بازار سرمایه کرده و صبوری پیشه کنند؛ زیرا «سرمایه‌گذاری بلندمدت در بازار سرمایه همواره بازدهی مناسبی دارد».

بر این اساس مواردی همچون منابع صندوق توسعه ملی، معافیت‌های مالیاتی و انتشار 20 هزار میلیارد تومان اوراق دولتی قرار است سوخت لازم برای راه‌اندازی مجدد بورس، به عنوان «موتور محرک تولید داخلی» را فراهم کند تا جریان «جذب سرمایه‌ها برای حمایت از اقتصاد واقعی» متوقف نشود و از این رهگذر «زیان سهام‌داران خرد جبران شود». در این میان موضع اغلب کارشناسان درخصوص ریزش شاخص از کلی‌گویی‌های معمول فراتر نمی‌رود و عمدتا دخالت دولت در بازار و تامین مالی بودجه 1399 از مسیر ETF‌های پالایشی و فلزی را عامل سقوط شاخص، بی‌اعتمادی مردم و فرار سرمایه‌ها از بورس به دیگر بازارها می‌دانند.

گویی اگر بورس مسیر طبیعی خودش را طی کند، در یک سیکل کارا به تامین مالی بنگاه‌ها مشغول می‌شود و سرمایه‌گذاران نیز نقدینگی خود را وارد پروسه خلق ارزش جدید می‌کنند. با این حال درستی این موضوع درخصوص بازاری که عملکردش بیشتر به تردستی می‌ماند با پرسش مواجه است. مطالعات جهانی اخیر درخصوص عملکرد بازارهای مالی و فرایند تامین مالی شرکت‌های سهامی نتایج دیگری را نشان می‌دهند. از آن جمله می‌توان به مطالعه دومنیک بارتون و مارک وایس‌من (2015) اشاره کرد که نشان دادند افزایش عایدی شرکت‌های سهامی عام در بازار سهام، رشد اقتصاد آمریکا را تا 0.3 واحد درصد کاهش داده است. برای فهم آنچه رخ می‌دهد در گام اول باید از شعبده بورس رمزگشایی کرد.

رمزگشایی از  شعبده

بورس‌بازان برای محاسبه سود سهام خود به نوسان قیمت‌های سهام می‌نگرند که برایند کل آنها ارزش بازار را می‌سازد. روش‌های قیمت‌گذاری اولیه سهام شرکت‌ها با وجود تفاوت‌های جزيی، همگی از چارچوب مشابهی پیروی می‌کنند.

این چارچوب تخمین عایدی شرکت (جریانات نقدی سال‌های آینده) و تنزیل آنها به زمان حال است. سازوکار تنزیل جریانات نقدی سال‌های آینده بر این فرض استوار است که به دلیل وجود تورم و ریسک‌های مختلف، ارزش فعلی پول در زمان حال بیشتر از زمان آینده است. بنابراین نرخ تنزیل (نرخ بهره) وارد محاسبات می‌شود. موضوع مهم این است که منابع حاصله در این فرایند قیمت‌گذاری و انتشار سهام به طور معمول با مبلغ لازم برای راه‌اندازی پروژه تفاوت دارد.

مثلا اگر فرض کنیم سرمایه‌گذاری یک‌میلیاردتومانی (M) در پروژه‌ای با سود سالانه 20درصدی، سالانه 200 میلیون تومان عایدی دارد، با فروش سهام همان پروژه (عرضه اولیه) در شرایطی که نرخ بهره بازار 15 درصد باشد، حدود دو میلیارد تومان (S) به دست می‌آید. یک میلیارد تومان دوم (M) از لحظه انتشار اوراق سهام مسیر خود را از یک میلیارد تومان اول جدا می‌کند. یک میلیارد تومان اول همان سرمایه صنعتی است که در فرایند تولید به گردش می‌افتد و خلق ارزش جدید را ممکن می‌کند. با این حال یک میلیارد تومان دوم (که صرفا به طور اسمی سرمایه‌گذاری خاصی را نمایندگی می‌کند) به هیچ عنوان با چرخه سرمایه صنعتی کاری ندارد و فرایند نوسانات ارزش آن کمترین تاثیری بر گردش سرمایه صنعتی نخواهد داشت.

اگرچه در فرایند سنتی سرمایه‌گذاری، سرمایه اول (M) نماینده ارزش واقعی شرکت بود و سرمایه‌گذاران مالک سرمایه واقعی شرکت بودند، اما در سرمایه‌گذاری سهامی، سهام‌داران در واقع مالک عایدی آینده شرکت هستند که به زمان حال تنزیل شده است.

حجم سرمایه دوم (M) که مبنای سفته‌بازی قرار می‌گیرد، به مرور زمان از سرمایه صنعتی (M) فاصله زیادی می‌گیرد. بر این اساس ارزش بازاری سهام یک شرکت هیچ نسبتی با ارزش واقعی آن شرکت ندارد. برقراری ارتباط بین ارزش بازاری سهام و ارزش سرمایه واقعی یک شرکت از این بدفهمی اساسی ریشه می‌گیرد که تصور می‌شود سهام‌داران مالکان سرمایه واقعی شرکت هستند و چنانچه ارزش سهام در دست آنها بالاتر رود، گویی ارزش خود سرمایه صنعتی بالاتر رفته است.

همان‌طور که تشریح شد این تصور غلط است و سهام‌داران تنها مالک عایدی بهره‌دار شرکت هستند که متناسب با روند نوسانات بازار بالا و پایین می‌رود. بر همین اساس پول جدیدی که در مراحل بعدی وارد بازار سهام می‌شود در واقع برای خرید و فروش حق‌های مالکیت بهره به کار گرفته می‌شود و سهام‌داری در واقع به یک ادعای صرف بر درآمد آینده تبدیل می‌شود. از آنجا که معاملات سهام (سفته‌بازی) نه بر بنگاه تاثیر دارد و نه فراورده‌هایش، تغییرات مالکیت یا گردش مداوم سهام هیچ تاثیری بر بنگاه و ارزش عایدی‌اش نخواهد داشت؛ بلکه بالعکس این برآورد عایدی بنگاه است که صرفا در مرحله اولیه انتشار سهام ارزش شرکت را تعیین می‌کند. بنابراین بی‌ارتباطی ارزش سهام یک شرکت با سرمایه یا سودآوری واقعی شرکت (حباب بازار سهام) پدیده‌ای منحصر به اقتصاد ایران یا مقاطع خاصی از یک اقتصاد سرمایه‌داری بحران‌زده نیست و ویژگی ذاتی بازار سهام است.

در این فرایند سود و زیان سفته‌بازی تنها از تغییرات در ارزش‌گذاری حق مالکیت بهره ناشی می‌شود. سود سفته‌بازی با سود مالی تسهیلات‌دهی که نصیب بانک‌ها می‌شود این تفاوت اساسی را دارد که سود سفته‌بازی برخلاف سود مالی بانک‌ها سهمی از ارزش اضافی مستقیم یک بنگاه نیست؛ بلکه در واقع سفته‌بازان بخش‌هایی از ارزش اضافی را که پیش از این توزیع شده‌ است در بازار سهام از یکدیگر می‌دزدند.

بر همین مبناست که در این فرایند، برد یک سهام‌دار معادل باخت سهام‌دار دیگر است. مسيولان دولتی به پیروی از برخی تحلیلگران با تکیه بر بالارفتن تدریجی ارزش بازار سهام بر منتفع‌شدن همه سهام‌داران اصرار دارند، غافل از اینکه مالکیت سهم در قالب حق مالکیت بهره، زمانی مابازای بیرونی می‌یابد که ارزش اسمی آن نقد شود و سهمی از ارزش کل در گردش اقتصاد را که به شکل نقدینگی متجلی شده، از آن خود کند.

در شرایطی که در روزهای اوج شاخص در مرداد 1399 ارزش کل بازار سهام حدود 30 برابر نقدینگی بود و پس سقوط شاخص در بهار 1400 ارزش بازار سهام هنوز هم بیش از 15 برابر نقدینگی کل اقتصاد است، نقدکردن هم‌زمان همه سهام‌داران حتی با فرض محال قابلیت تسویه و شکل‌نگرفتن صف‌های فروش، تنها با سقوط سرسام‌آور قیمت‌ سهم‌ها ممکن است. اگرچه برندگان بازی که عمدتا حقوقی هستند با خروج در زمان‌های مناسب، بخشی از ارزش کل اقتصاد را که قبلا به شکل نقدینگی ایجاد شده، از سهام‌داران جدید (خریداران) می‌ستانند. با این وجود با توجه به اینکه در بازار سهام ارزش جدیدی ایجاد نمی‌شود، در یک حالت پایدار نمی‌توان انتظار منتفع‌شدن همه بازیگران را داشت.

البته روال معمول بازار تبانی گروه‌های بزرگ‌تر (حقوقی‌ها) در افزایش تقاضا برای یک نماد بورسی به قصد بالابردن ارزش آن با هدف کشاندن سهام‌داران کوچک است. خالی‌کردن ملایم زیر پای سهم توسط حقوقی‌ها و جاماندن سهام‌داران خرد و متضررشدن آنها نیز پدیده‌ای همیشه در جریان است. این موضوع عارضه‌ای برای بازار سهام نیست؛ بلکه ذاتی بورس و رمز ماندگاری آن است. سود سفته‌بازانه در حالی در یک بازی قمارگونه (البته با تقلب فراوان) توزیع می‌شود که حقوقی‌ها و صاحبان سرمایه‌های بزرگ همیشه کارت برنده را در دست دارند. جالب اینجاست که با وجودی‌ که عموم سهام‌داران خرد بر قماربودن این بازی واقف‌اند، کژکارکردی نظام اقتصادی در توزیع ارزش اضافی اقتصاد موجب اقبال مردم به این قمار می‌شود.

بورس را  بجنبان

سقوط شاخص و بربادرفتن سرمایه‌ها، ‌اعتماد مردم را نابود کرد و بازی بورس را از رونق انداخت. ولی اشتهای سیری‌ناپذیر هلدینگ‌های مالی به تصاحب پس‌اندازهای مردم در کنار نیاز شدید دولت به استفاده از ظرفیت بازار سرمایه برای فروش دارایی‌های ملی، رونق‌دادن به بازی بورس را اجتناب‌ناپذیر می‌کند.

وقتی بازیگران حقیقی بازار سهام، مایوس از کسب عایدی به دنبال فرار هستند و حقوقی‌ها با نوسان‌گیری قیمتی به فریب لحظه‌ای مردم قانع‌اند، تبلیغ و توجیه رسانه‌ای در جذاب‌کردن بازی شکست می‌خورد. بنابراین اگر بی‌اعتمادی افراد به حدی رسید که کمتر طمع می‌کنند یا دیگر سرمایه‌ای ندارند که صرف خرید سهام کنند، تنها راه چاره کشاندن آنها به بازی بورس آن‌هم بدون اطلاع خودشان است. موضوع مهم این است که بازی سفته‌بازانه بورس را نمی‌توان بدون بازیگران حقیقی پیش برد.

ویژگی مشترک بسته‌های محرک بورس به‌خصوص بسته 3+7 این است که یا منافع جاری مردم خرج بازی بازار سهام شود (مانند برداشت از صندوق توسعه ملی و معافیت‌های مالیاتی بورس‌بازان) یا کارتل‌های مالی منافع آینده مردم را پیش‌خور ‌کنند (مانند انتشار 20 هزار میلیارد تومان اوراق مالی با تضمین دولت). وقتی مقامات دولتی «شکل‌گیری فرهنگ سهام‌داری را لازمه تامین‌ مالی پایدار بازار سرمایه» می‌دانند، نیم‌نگاهی به تامین مالی 95 هزار میلیارد تومانی از محل فروش سهام شرکت‌های دولتی در بودجه سال 1400 دارند.

در این فرایند باقی‌مانده بنگاه‌های ملی متعلق به مردم راه خود را به بازار سهام می‌گشایند تا دو هدف محقق شود؛ اول اینکه به طور موقت کسری بودجه ترمیم شود و ثانیا سهام بنگاه‌های واگذارشده پس از عبور از یک تردستی ماهرانه نصیب هلدینگ‌های بزرگ شود. زمانی که صحبت از تصاحب بنگاه‌های ملی است، استفاده از بازار سهام در قالب واگذاری‌های بلوکی و صندوق‌های ETF مالی و پالایشی نسبت به واگذاری‌های پر حرف و حدیثی مانند تصاحب شرکت مخابرات به یک‌هشتادم قیمت واقعی و حراج شرکت کشت و صنعت هفت‌تپه، اولویت دارد.

اصلا مهم نیست کسانی که ماشه حراج منافع و دارایی‌های مردم را در بورس می‌کشند، مسيولان دولتی هستند یا صاحبان کارتل‌های مالی کشور، آنچه مهم است منافعی است که برای هر دو گروه محقق می‌شود. دولت با فروش دارایی مردم موقتا مشکل کسری بودجه را حل می‌کنند و کارتل‌های مالی از دو مسیر خرید بلوکی و مفت‌خری سهم‌ها پس از سقوط شاخص، به ثروت بادآورده‌ای می‌رسند.

local_offerبرچسب‌ها:
پیش‌بینی بورس هفتگی بازار سرمایه / نظر کارشناسان بازار سرمایه درباره روند بازار هفته دوم خرداد 1400

پیش‌بینی بورس هفتگی بازار سرمایه / نظر کارشناسان بازار سرمایه دربا...

در اواخر هفته گذشته بازار سهام روندی متعادل و مثبت را داشت و شاخص کل به محدوده یک میلیون و 109 هزار واحد رسید. باید دید بازار سرمایه در هفته آینده از نگاه کارشناسان بازار سرمایه چه روندی را می‌گذراند؟

TejaratNews.com/
بورس در هفته اول خرداد/ سبزشدن بازار سرمایه با اعلام اسامی کاندیداهای ریاست جمهوری

بورس در هفته اول خرداد/ سبزشدن بازار سرمایه با اعلام اسامی کاندیدا...

بورس در هفته اول خرداد با اینکه در 2 روز پایانی هفته سبزپوش بود، اما کاهش شاخص کل و شاخص کل هموزن در کل هفته نشان داد، تغییر روند بورس هنوز رخ نداده است.

FarsNews.ir/
توضیحات ريیس کل بانک مرکزی درباره بازار سرمایه

توضیحات ريیس کل بانک مرکزی درباره بازار سرمایه

توضیحات ريیس کل بانک مرکزی درباره بازار سرمایه

BourseNews.ir/
بورس دوباره ریزش می‌کند؟/ تاثیر انتخابات بر بازار سرمایه

بورس دوباره ریزش می‌کند؟/ تاثیر انتخابات بر بازار سرمایه

بازار سرمایه هفته گذشته فقط یک روز مثبت در کارنامه کاری خود ثبت کرد و تا ابتدای کانال یک میلیون و 200 هزار واحد عقبگرد کرد اما آیا این روند ادامه دارد و بورس از این کانال هم سقوط می‌کند؟

TejaratNews.com/
انتخابات ریاست‌جمهوری و برجام؛ دو مولفه اثرگذار بر بازار سرمایه

انتخابات ریاست‌جمهوری و برجام؛ دو مولفه اثرگذار بر بازار سرمایه

بازار سرمایه در سال 99 با فراز و نشیب‌های زیادی مواجه شد. مجموعه عوامل بسیاری در این فراز و نشیب اثرگذار بودند و میتوان گفت در بسیاری از موارد، به بازار سهام...

EghtesadOnline.com/
معجزه‌ای برای بازار سرمایه

معجزه‌ای برای بازار سرمایه

بازار سرمایه فعلا عطش خرید ندارد، مگر آنکه به باور دلار 30 هزار تومانی برسد.

BourseNews.ir/
بررسی چشم‌انداز بازار سرمایه در کمیسیون برنامه و بودجه

بررسی چشم‌انداز بازار سرمایه در کمیسیون برنامه و بودجه

سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی از بررسی چشم‌انداز بازار سرمایه و وضعیت اقتصادی با حضور برخی مسيولان مربوطه در جلسه این کمیسیون خبر داد.

TejaratNews.com/
چشم انداز مثبت بازار سرمایه در بلند مدت

چشم انداز مثبت بازار سرمایه در بلند مدت

بورستهران - ایرنا - رییس سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: چشم انداز بازار سرمایه در بلند مدت همیشه مثبت بوده است و آمارهای جدید هم نشانگر آن است که اقتصاد کشور از رکود خارج شده و سوددهی و بازدهی شرکت ه...

Irna.ir/

چشم‌انداز بازار سرمایه در بلندمدت قطعا مثبت است

تجهیز 670 هزار میلیارد تومان منابع در بازار سرمایه

تسهیل فرآیندهای ورود نقدینگی به بازار سرمایه تا 48 ساعت آینده

تسهیل فرآیندهای ورود نقدینگی به بازار سرمایه تا 48 ساعت آینده

بورستهران - ایرنا - رییس سازمان بورس و اواراق بهادار به همه مجموعه‌های نهاد ناظر بازار سرمایه ماموریت داد تا طی 48 ساعت آینده، موانع پیش روی هلدینگ‌ها رفع و فرآیندهای ورود نقدینگی به بازار سرمایه تسهی...

Irna.ir/
توسن در راه بازار سرمایه

توسن در راه بازار سرمایه

شرکت توسعه سامانه نرم افزاری نگین (توسن)، یکی از شرکت‌های فعال و موفق در حوزه فناوری اطلاعات بانکی و پرداخت کشور از ورود خود به بازار سرمایه خبر داد.

BourseNews.ir/

نقش مهم بازار سرمایه در تحقق شعار سال 1400

حرکت قطار بازار سرمایه روی ریل توسعه

حرکت قطار بازار سرمایه روی ریل توسعه

روش ما در سازمان بورس مبتنی بر تعامل، همکاری و انتقادپذیری است. تلاش بر این است که مجموعه بازار سرمایه به عنوان یک خانواده در کنار هم باشند. زیان برخی سهامداران در...

EghtesadOnline.com/
رسیدن بازار سرمایه به تعادل پس از ریزش اخیر/ پتانسیل‌های جدید به بازار سرمایه معرفی شوند

رسیدن بازار سرمایه به تعادل پس از ریزش اخیر/ پتانسیل‌های جدید به ب...

خانکی، کارشناس بازار سرمایه گفت: بازار سرمایه به ریزش روزهای اخیر برای رسیدن به تعادل نیاز داشت.

EghtesadOnline.com/
مردم از ساعت 12 تا 18 کمتر برق مصرف کنند سقوط بازار ارز مجازی ادامه دارد پیش‌بینی بورس 31 خرداد / بازار در 2 روز آینده منفی می‌شود؟ سقوط بازار ارز مجازی/ بیت کوین 1200 دلار ریخت واکنش مثبت بازار سرمایه به تحولات سیاسی کشور/ دلالان نمی‌خواهند بورس رشد کند بلیت پرواز تهران - مشهد یک میلیون تومان شد رانا پلاس در آستانه ورود به بازار/ ویژگی‌های محصول جدید ایران خودرو ضبط 24 دستگاه تولید ارز دیجیتال در قزوین مخالفت وزیر صمت با عرضه خودرو در بورس/ طرح جدید قیمت‌گذاری خودرو رشد چشمگیر در سود هر سهم "ونوین" "ودی" به هر سهم 4723 ریال اختصاص داد تغییر مالکیت 1.3 میلیارد اوراق بهادار مالی سود "وصندوق" دو برابر شد هشدار تحلیلگران به ریزش قیمت بیت کوین دولت با افزایش قیمت بلیت هواپیما مخالفت کرد اجاره و فروش مسکن؛ کدام مناطق تهران ارزان شد؟ قیمت لحظه‌ای دلار و یورو در بازار + قیمت انواع سکه | کاهش نرخ دلار در صرافی ملی قیمت اجاره و خرید مسکن در قم + جدول کارشناس آمریکایی:‌ بانک‌های مرکزی کشورها 10 سال از بازار ارزهای مجازی عقب افتاده‌اند کدام خودرو‌های زیر 400میلیون ارزان شدند؟ امروز 30 خرداد بورس چگونه به پایان رسید؟ تاکید به اعضای ستاد اقتصادی دولت برای ارايه گزارش به ريیس جمهور منتخب بازار مجازی‌ها هم‌چنان منفی/ ریزش قیمت ارزهای مجازی برای سومین روز متوالی "شرانل" در مجمع 5000 ریال تقسیم کرد / پرداخت سود سهام از طریق سامانه سجام طلا و سکه در بازار امروز چند؟ انتقال وجه کارت به کارت از طریق اپلیکیشن دیجی‌پی در بانک رفاه راه اندازی شد شاخص بورس در مدار صعود ساعت‌های قطعی برق در استان تهران رشد 1689 واحدی شاخص بورس تهران/ ارزش معاملات دو بازار از 13 هزار میلیارد تومان فراتر رفت رشد 1689 واحدی شاخص کل مطالبه فعالان بازار سهام از رییسی بیشترین تغییر مالکیت حقیقی و حقوقی در بورس امروز (30خرداد) / روند نوسانی خروج پول ادامه دارد نمای پایانی بورس (30خرداد1400) / شاخص کل با رشد هزار و 700واحدی همراه شد چراغ سبز سهام به دولت جدید؟ ارزش پالایشی یکم 30 خرداد 1400 چقدر کاهش یافت؟ شاخص با رشد 1689 واحدی به کار خود پایان داد ارتباط با سامانه سازمان راهداری کشور در کوتاه‌ترین زمان ممکن عرضه 5هزار میلیارد ریال صکوک مرابحه انتظارات بورسی از دولت جدید عرضه 5 هزار میلیارد ریال صکوک مرابحه کمبود شیرخشک به زودی جبران می‌شود شاخص در لحظات پایانی سبزپوش است بازار سرمایه، شفاف‌ترین سرپناه برای نقدینگی و تامین مالی وزیر صنعت: با عرضه خودرو در بورس مخالفم تحلیل قیمت بیت کوین | آیا سقوط نزدیک است؟ قیمت دلار امروز 30 خرداد 1400 چقدر شد؟ سهامداران در انتظار مشخص شدن برنامه دولت جدید برای بازار سرمایه تحلیل بورس امروز 30 خرداد / بعد از انتخابات چه زمانی وارد بازار سرمایه شویم؟ نمای میانی بورس (30خرداد) / شاخص کل بیش از دو هزار واحد رشد کرد در این لحظات شاخص با رشد 2600 واحدی همراه است

در حال بارگیری...