مقصر اصلی خاموشی‌ها کیست؟

مقصر اصلی خاموشی‌ها کیست؟

هرچند در سال‌های گذشته نیز تامین برق مصرفی کشور در تابستان همواره محل بحث و چالش بوده اما با آغاز خاموشی‌ها در ابتدای خردادماه، این سوال به وجود آمده که بحران برق در سال 1400 چه مبنایی دارد؟

به گزارش تجارت‌نیوز، بر اساس اعلام مسيولان توانیر، احتمالا روند خاموشی‌ها حداقل تا یک ماه آینده ادامه خواهد داشت و در این مدت با اعلام جدول خاموشی در شهرهای بزرگ در زمان بندی‌های مختلف، قطع برق ادامه خواهد داشت.

کاهش بارندگی‌ها، کاهش ظرفیت تولید نیروگاه‌ها، استخراج رمزارزها و افزایش مصرف برق، بخشی از عواملی است که از سوی مقامات و کارشناسان در روزهای گذشته به عنوان علت قطعی برق اعلام شده اما سوال اصلی اینجاست که صنعت برق ایران چگونه به چنین بحرانی رسید؟

رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران می‌گوید آنچه که امروز در صنعت برق کشور مشاهده می‌شود نتیجه عملکرد اشتباه در سیاست‌گذاری‌های کلان سال‌های گذشته است و برخی عوامل کوتاه مدت نیز در تشدید شرایط فعلی نقش داشته‌اند. در ادامه این گفت گو را می‌خوانید

– هرچند قطعی برق در تابستان سال‌های گذشته نیز سابقه داشته اما آغاز خاموشی‌ها از ابتدای خرداد برای مردم نگران کننده است. دلیل آغاز زودرس بحران در سال 1400 چیست؟

برای تحلیل آنچه که صنعت برق ایران در روزهای گذشته با آن مواجه شده باید چند عامل را در کنار یکدیگر ببینیم. عوامل بلند مدت که بخشی از آن به نگاه کلان اقتصادی کشور در سال‌ها و دولت‌های گذشته برمی‌گردد و عوامل کوتاه مدتی که در سال جاری با آن رو به رو هستیم. برای آنکه بدانیم چرا امروز با کمبود جدی برق مواجهیم باید این این عوامل را در کنار هم تحلیل کنیم.

– در تحلیل عوامل بلندمدت، کدام تصمیمات اشتباه ما به شرایط امروز رسانده‌اند؟

همانطور که کارشناسان و فعالان اقتصادی در سال‌های گذشته بارها هشدار داده بودند، روند سرمایه گذاری‌های جدید در اقتصاد ایران با افت فاحشی مواجه شده و این روند هرگز اصلاح نشده است. ما در سال‌های گذشته تحت تاثیر دوره‌های مختلف تحریم، از سویی نتوانسته‌ایم سرمایه خارجی قابل توجهی جذب کنیم و از سوی دیگر با توجه به مشکلات جدی در سیاست‌گذاری‌های اجرایی، سرمایه گذاری داخلی نیز به شدت محدود شده و با فشارهایی که بر فعالان بخش خصوصی وارد شده، حتی آنهایی که سرمایه گذاری کرده‌اند نیز با محدودیت و چالش مواجه هستند. این موضوع در صنعت برق نیز دیده می‌شود و همانطور که از سال‌ها پیش این هشدار را می‌دادیم که جذب نشدن سرمایه‌های جدید در این حوزه به کاهش ظرفیت تولید و تامین نیازهای کشور منجر می‌شود، امروز نتیجه بی توجهی به این هشدارها را می‌بینیم.

– دولت در سال‌های گذشته اعلام کرده که فضای سرمایه گذاری در صنعت برق را برای بخش خصوصی باز گذاشته است و حتی نیروگاه‌هایی با محوریت این بخش فعالیت خود را آغاز کرده‌اند. چرا با وجود این وعده در عمل سرمایه گذاری کافی صورت نگرفته است؟

ما متاسفانه هیچ تعادلی در سیاست‌های اجرایی خود در این حوزه نداریم. برای مثال در دولت‌های نهم و دهم و در دوره آقای احمدی‌نژاد دولت اعلام کرد که در حوزه نیروگاه‌های جدید ورود نمی‌کند و بخش خصوصی باید نقش محوری داشته باشد. با این وجود مقدمات حضور این بخش، اجازه تصمیم گیری و قیمت گذاری بر اساس واقعیت‌ها و انجام حمایت لازم برای حضور سرمایه گذاران در این بخش به شکل جدی دنبال نشد. در دولت فعلی نیز این موضوع برای دوره‌ای طولانی مسکوت ماند و امروز سرمایه گذاران از یک طرف برای دریافت مطالبتاشان تحت فشار هستند؛ از سویی با توجه به تصدی گری دولت، امکان تصمیم گیری مستقل ندارند و از سوی دیگر با بدهی به صندوق توسعه ملی دست و پنجه نرم می‌کنند. با در کنار هم قرار دادن تمام این مسايل می‌بینیم که صنعت برق با ظرفیتی کمتر از آنچه که می‌توانست برق تولید می‌کند و همین موضوع مقدمه‌ای بر خاموشی‌هاست.

– عامل اصلی پایین بودن تولید برق در نیروگاه‌ها چیست؟ آیا این وظیفه دولت بوده که ظرفیت را به حداکثر برساند یا بخش خصوصی فعال در نیروگاه‌ها؟

مسيولیت بهره برداری از نیروگاه‌های بخش خصوصی با سرمایه گذاران است اما باید پرسید که آیا مقدمات این تجدید قوا فراهم شده؟ نیروگاه‌ها برای افزایش بهره وری و به حداکثر رساندن میزان تولید نیاز به زمان دارند. به طور معمول اورهال (تعمیر و نگهداری) یک نیروگاه به حدود یک ماه زمان نیاز دارد. این موضوع باید در یک برنامه ریزی کلان انجام شود که هر یک از نیروگاه‌ها زمان لازم را برای اورهال پیدا کنند. در زمانی که بار شبکه پایین است، سایر نیروگاه‌ها ظرفیت را جبران کنند تا هر نیروگاه بتواند ظرفیت خود را اورهال اساسی کرده و بار دیگر به شبکه بازگردد. ما این فرصت را از دست داده‌ایم و از این رو در اوج بار شبکه، عملا نیروگاه ها زمان کافی برای به حداکثر رساندن ظرفیت تولید خود را ندارند.

– آیا در زمان فعلی و با توجه به بحرانی که در روزهای گذشته در صنعت برق به وجود آمده، امکان به حداکثر رساندن ظرفیت وجود دارد؟

در روزهای گذشته نیروگاه‌ها تمام تلاش خود را به کار بسته‌اند تا بتوانند تولید را به حداکثر برسانند و اگر نیاز به اورهالی وجود دارد با نیمی از زمان معمول این اتفاق اجرایی شود اما با توجه به عوامل کوتاه مدت موجود در هفته‌های گذشته، شرایط دشواری در پیش خواهیم

– در کنار مسايل کلان، وقتی از عوامل کوتاه مدت صحبت می‌کنیم، دقیقا منظور چیست؟ چه مسايلی در سال 1400 رخ داده که در سال‌های قبل وجود نداشته است؟

با توجه به اینکه بسیاری از نیروگاه‌های ما برای تولید با حداکثر ظرفیت به ذخایر آبی احتیاج دارند، کاهش جدی میزان بارندگی یکی از عوامل فعلی است. هرچند ما اساسا با مشکل کم آبی مواجهیم اما مقایسه میزان بارندگی در سال جاری در قیاس با مدت مشابه سال قبل نشان می‌دهد که امسال از نظر میزان بارش باران شرایط بسیار دشوار بوده و همین موضوع خود را در فعالیت نیروگاه‌ها نشان می‌دهد. از سوی دیگر گرمای هوا نیز امسال زودتر از سال‌های گذشته خود را نشان داده و همین موضوع میزان مصرف برق را بالا برده است؛ تا جایی که میزان مصرف فعلی برق در مقایسه با سال‌های گذشته به شدت افزایش یافته است. وزارت نیرو می‌گوید که امروز میزان مصرف و تقاضا برای برق حدودا 9000 مگاوات بیش از ظرفیت تولید است و از این رو شرایط دشوار شده است.

– یکی از مسايلی که در طول روزها و هفته‌های گذشته به عنوان یکی از مقصران قطعی برق از آن یاد شده، استخراج رمزارزها و افزایش بار شبکه به دلیل فعالیت ماینرهاست. چه سهمی از خاموشی‌ها را می‌توان به استخراج کنندگان رمزارز نسبت داد؟

در میان عوامل کوتاه مدت قطعا می‌توان سهمی را به استخراج رمزارزها اختصاص داد اما میزان این سهم بسیار محدود است. بر اساس اعلام توانیر میزان بار مصرفی استخراج کنندگان رمزارز عددی بین 500 تا 600 مگاوات است که بخشی از آن را مجازها و بخشی را غیرمجازها تشکیل می‌دهند. حتی اگر اینطور محاسبه کنیم که برخی ماینرها کشف نشده و مثلا مصرف آنها به 1000 مگاوات نیز می‌رسد، باز هم در مقایسه با کمبود 9000 مگاواتی در شبکه نمی‌توان سهم اصلی را به آنها داد. وزارت نیرو اعلام کرده که فعالیت ماینرهای مجاز را متوقف کرده است اما با این وجود کمبودها جبران نمی‌شود و از این رو باید به آنها سهمی داد اما نباید در این سهم اغراق کرد.

– ایران در سال‌های گذشته در حوزه انرژی هسته‌ای فعالیت فراوانی کرده و نیروگاه‌های ما به کار خود ادامه می‌دهند اما شاهد فعال کردن آنها در شبکه توزیع برق نیستیم. علت این موضوع چیست؟

هر کشور در اقتصاد باید بر اساس ظرفیت‌های خود و مزیت نسبی که دارد فعالیت کند. موضوع انرژی هسته‌ای یک موضوع کلان و بالادستی است که مقامات کشور در رابطه با آن تصمیم گیری می‌کنند. یک نظر کارشناسی در حوزه انرژی استفاده از ظرفیت‌هایی است که اقتصاد ایران از آن بهره مند است. ما یکی از بالاترین ذخایر گاز در جهان را داریم و این انرژی در کشور ما بسیار ارزان است. از این رو هزینه‌ای که برای ساخت و بهره برداری از یک نیروگاه هسته‌ای می‌شود، می‌تواند به ساخت چند نیروگاه تولید برق در کشور منجر شود و با هزینه کمتر بهره وری بالاتری را برای ما به وجود آورد.

– یعنی نمی‌توان سهمی از تامین برق در ایران را به انرژی هسته‌ای داد؟

قطعا این طور نیست. ما از چند دهه قبل برنامه ریزی برای استفاده از نیروگاه‌های انرژی هسته‌ای برای تامین برق را آغاز کردیم و اقداماتی که در نیروگاه‌هایی مانند بوشهر انجام شده نیز همین امر را نشان می‌دهد. البته هنوز ظرفیت بالفعل تولید برق در این نیروگاه‌ها چندان بالا نیست اما گام‌های جدید توسعه در این بخش همچنان پیگیری می‌شود و می‌توان انتظار داشت که ظرفیت آنها در شبکه فعال شود اما این ظرفیت در قیاس با نیازی که کشور امروز با آن روبه روست هنوز چندان بالا نیست.

– در روزهای گذشته وزارت نیرو برق خانگی را نیز در فهرست خاموشی‌ها قرار داده و این در حالی است که مردم تصور می‌کنند در برنامه‌های خاموشی باید برق خانگی را استثنا کرد. آیا چنین تفکیکی امکان پذیر است؟

براوردهایی که از مصرف برق در ایران وجود دارد، نشان می‌دهد که حدود یک سوم از میزان برق مصرفی کشور به خانه‌ها اختصاص دارد و دو سوم دیگر در بخش‌های صنعتی و تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. می‌توان در مدیریت مصرف و خاموشی‌ها طوری برنامه ریزی کرد که بخش خانگی با محدودیت کمتری مواجه و کمبودها از سایر بخش‌ها جبران شود.

منبع: ایسنا

آخرین اخبار اقتصادی را در کانال تلگرامی تجارت‌نیوز دنبال کنید.

تعرفه برق در ساعات اوج مصرف دو برابر می‌شود

تعرفه برق در ساعات اوج مصرف دو برابر می‌شود

مدیر کل روابط بین الملل توانیر گفت: ساعت اوج مصرف برق از ساعت 13 تا 17 است که در این ساعات نحوه محاسبه برق بیش از 2 برابر است.

Bartarinha.ir/

زمان‌بندی قطع برق در مناطق مختلف تهران از ساعت 13 تا 15

آیا امروز قطعی برق داریم؟

آیا امروز قطعی برق داریم؟

سخنگوی صنعت برق کشور گفت: با وجود اینکه پیش‌بینی می‌شود مصرف برق از مرز 50 هزار مگاوات گذر کند، ولی خوشبختانه قطعی برق نخواهیم داشت.

TejaratNews.com/
مزارع رمزارز خارجی عامل قطع برق هستند؟

مزارع رمزارز خارجی عامل قطع برق هستند؟

مجیدرضا حریری، رییس اتاق ایران و چین گفته بود که به جز چین کشورهای هند، ترکیه و لهستان هم در ایران رمزارز استخراج می‌کنند. در عین اینکه دلیل خاموشی‌های اخیر، استخراج رمزارز نمی‌تواند باشد.

TejaratNews.com/
ببینید چه کسی برق رو قطع کرد!

ببینید چه کسی برق رو قطع کرد!

استخراج بی‌رویه از مزرعه های رمز ارز که به عنوان یکی از مهمترین عوامل خاموشی های اخیر در کشور معرفی می‌شود، سوژه کارتونی از محمدرضا ثقفی در صفحه طنز شهرونگ شد.

Bartarinha.ir/
اعلام جدول خاموشی در کرج

اعلام جدول خاموشی در کرج

سرپرست شرکت توزیع برق البرز گفت: اگر مشترکین در مدیریت مصرف برق نداشته باشند، چاره‌ای جز این وجود ندارد که بر اساس بلوک بندی که در سایت شرکت نیروی برق استان بارگذاری شده، از ساعت 9 صبح برق محلات مختلف...

Bartarinha.ir/
افزایش قیمت برق برای مشترکان پرمصرف

افزایش قیمت برق برای مشترکان پرمصرف

مدیرعامل توانیر از افزایش 33 درصدی قیمت برق برای مشترکان پرمصرف که تا اردیبهشت مصرف خود را کاهش ندهند، خبر داد.

TejaratNews.com/
قطع برق در 22 استان صحت ندارد/ دستگاه‌های اجرایی منتظر قطع برق باشند

قطع برق در 22 استان صحت ندارد/ دستگاه‌های اجرایی منتظر قطع برق باش...

شرکت مادر تخصصی تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران در واکنش به انتشار اخباری در فضای مجازی مبنی بر اعمال خاموشی در 22 استان کشور این ادعا را تکذیب کرد. در عین حال، سخنگوی صنعت برق کشور هشدارداد: بر...

TejaratNews.com/
رکورد مصرف برق تابستان، در بهار شکسته شد

رکورد مصرف برق تابستان، در بهار شکسته شد

روز گذشته، چهارشنبه پیک نیاز مصرف برق یا اوج بار به 58هزار و650 مگاوات رسید و رکورد تابستان سال گذشته را شکست.

TejaratNews.com/
تعرفه آب و برق از اول اردیبهشت 7 درصد گران می‌شود

تعرفه آب و برق از اول اردیبهشت 7 درصد گران می‌شود

وزیر نیرو گفت: بر اساس مصوبه 3 سال قبل دولت، از ابتدای اردیبهشت هر سال، تعرفه آب و برق 7 درصد افزایش می یابد.

TejaratNews.com/
نصب اپلیکیشن «برق من» برای اطلاع از خاموشی

نصب اپلیکیشن «برق من» برای اطلاع از خاموشی

مشترکین برق می‌توانند با نصب اپلیکیشن «برق من»، از ساعات احتمالی خاموشی در برخی محدوده‌ها مطلع شوند.

Bartarinha.ir/

برق کی قطع می‌شود؟ / انتشار جدول‌ها پس از تعطیلات

هشدار به خوزستانی‌ها درباره مصرف برق

هشدار به خوزستانی‌ها درباره مصرف برق

سخنگوی صنعت برق در جنوب غرب کشور با اشاره به میانگین افزایش دما در کشور و افزایش مصرف برق در هفته جاری، از شهروندان خواست با خاموش کردن کولرهای اضافی صنعت برق را در تامین برق یاری کنند.

TejaratNews.com/
درگاه‌های پرداخت صرافی‌های رمز ارز بسته می‌شود؟

درگاه‌های پرداخت صرافی‌های رمز ارز بسته می‌شود؟

ريیس کل بانک مرکزی در خصوص اخباری در مورد بستن درگاه‌های پرداخت صرافی‌های رمز ارزی توسط بانک مرکزی طی روز‌های اخیر گفت: درخواست بنده همچون گذشته این است که مردم سرمایه‌های خود را به بازا‌های غیررسمی ک...

Bartarinha.ir/
رشد بی‌سابقه مصرف برق در دو ماه اخیر

رشد بی‌سابقه مصرف برق در دو ماه اخیر

مدیرعامل شرکت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران گفت: رشد 20 درصدی مصرف برق در دوماه اخیر بی سابقه است.

Bartarinha.ir/
مرتفع‌ترین هتل لوکس جهان گشایش یافت پیش‌بینی بورس هفته دوم تیر / اعتماد به بازار چگونه برمی‌گردد؟ دلیل تجمع کارگران صنعت نفت چیست؟ / وزارت نفت چه می‌گوید؟ قیمت لحظه‌ای دلار و یورو در بازار + قیمت انواع سکه | رشد نسبی اسکناس آمریکایی در آخرین روز هفته خبری برای سهامداران «خاهن» / مجمع این شرکت کی برگزار می‌شود؟ روند هفتگی سهام عدالت در پایان هفته اول تیر ماه حمایت قوه قضايیه از واحد‌های صنعتی و تولیدی مقصر جدید گرانی ارز / چه چیزی مردم را به صف خرید دلار کشاند؟ خبرنگاران نقش مهمی در توسعه و اعتلای کشور دارند در مجمع عمومی "ساراب" چه گذشت؟ افتتاح واحد شیرین‌سازی پتروشیمی بوعلی سینا بازدهی هفتگی بورس بیشتر از 5 درصد شد / آیا روند صعودی بورس ادامه دارد؟ ورق بورس در هفته پایانی خردادماه برگشت فصل نوین "ذوب‌" و "ونوین" در تامین سرمایه پروژه‌های توسعه پیش‌فروش گروه صنعتی ایران‌خودرو با حذف دو محدودیت دیدار سهامداران "فلوله" در چهاردهم ماه جاری "های وب" در مجمع 90 ریال تقسیم کرد آینده قیمت بیت کوین | ارزش ارز‌های دیجیتال امروز پنجشنبه 3 تیر1400 قیمت دلار و یورو اعلام شد/ نرخ ارز صرافی ملی امروز 1400/4/3 یورو دیجیتالی در راه است؟ تحلیل گزارش ماهانه یک نماد عرضه اولیه | عملکرد چخزر در بهار 1400 چگونه بود؟ جهش 65 درصدی ارزش معاملات بورس در مازندران بالاخره بورس سبز شد / دلار چند برابر سکه و ارز رشد کرد؟ محبوب‌ترین ارز‌های دیجیتال در ژوين 2021 ضرورت اصلاح نظام قیمت گذاری خودرو "خبازرس" در مناقصه با موضوع خدمات بازرسی شرکت کرد "دهدشت" و ترکیب جدیدی از هیات مدیره طرح نذر آب چیست؟ ارزش بازار مایکروسافت به 2تریلیون دلار رسید 10 درصد از سهام "وسینا" روی میز مزایده داچیا داستر 2022 معرفی شد تقسیم سود 450 ریالی در مجمع "هرمز" "حرهشا" قرارداد حمل و توزیع منعقد کرد قیمت امروز سورن پلاس چقدر است؟ آیا بیت‌کوین می‌تواند پول ملی شود؟ با 100 میلیون صاحب خودرو ملی شوید! قیمت مسکن در غرب و مرکز تهران "غالبر" صورت سودوزیان شرکت آرپی نصر خمین را منتشر کرد رمز‌ارز، کپسول قرمز یا کپسول آبی فروش طلا برای تامین اجاره خانه! چرا بورس این روزها سبز است؟ 2 میلیون و 750 هزار نفر سهامدار لطیف شدند درآمد بورس از اجاره تالار حافظ چقدر است؟ انتشار اوراق حقوقی‌ ها برای خرید سهام به 4 هزار میلیارد تومان رسید تحلیل بیت کوین برای روزهای آینده/ مردم گول رشد امروز را نخورند سیمان مشمول قیمت گذاری و نظام سهمیه بندی نیست واردات خودروهای خارجی با سوخت الکل! افزایش قیمت شیرخام هنوز ابلاغ نشده است فولاد در خرداد ماه 12هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرد چرا ایران خودرو زیان‌ده است؟

در حال بارگیری...