رانت پنهان| بررسی ابعاد حذف ارز دولتی/ تورم آزاد سازی ارز کالاهای اساسی چقدر است؟

رانت پنهان| بررسی ابعاد حذف ارز دولتی/ تورم آزاد سازی ارز کالاهای اساسی چقدر است؟

گزارش‌ها و تحلیل‌های کارشناسی درباره حذف ارز دولتی کالاهای اساسی به بررسی میزان تورم مستقیم و غیرمستقیم و در طرف مقابل افزایش پایه پولی در صورت استقراض برای تامین ارز این کالاها پرداخته است.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس،‌ بررسی ابعاد حذف ارز ترجیحی یا همان ارز جهانگیری یکی از اقداماتی است که این روزها در دستور کار قرار دارد. در گزارش قبلی به موضوع درآمدها و مصارف ارزی بودجه برای پوشش تامین کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی پرداخته شد.

براساس محاسبات قیمت فروش و صادرات نفت و با احتساب سهم دولت از این منابع کمی بیش از 11 میلیارد دلار منابع ارز ترجیحی یا همان 4200 تومانی موجود است و با توجه به نیازهای اساسی کشور که دستگاه‌های مختلف آن را برآورد کرده و در اختیار مسيولان قرار می دهند حدود 8 میلیارد دلار دیگر منابع ارزی نیاز است.

اختصاص ارز ترجیحی به کالاهای اساسی و دارو و تجهیزات پزشکی از سال 97 با هدف کنترل، کاهش تورم و قیمت کالاها اجرا شد، اما در حال حاضر به دلیل کاهش صادرات نفت، تامین منابع ارزی این اقلام با کسری 8 میلیارد دلاری همراه بوده و در صورتی که دولت بخواهد از منابع بانک مرکزی استفاده کند منجر به افزایش پایه پولی و ایجاد تورم در جامعه می‌شود.

در سال‌های اخیر درآمدهای ارزی دولت تکافوی هزینه‌ها را نمی‌دهد از طرفی همه ساله دولت یارانه پنهان به بسیاری از کالاها و حامل‌های انرژی می‌دهد که به باور اقتصاددانان و نخبگان دانشگاهی غیرهوشمند بوده و عملا منجر به بازتوزیع عادلانه نمی‌شود و برای عموم جامعه انتفاعی ندارد.

دولت‌ها نیز مدعی هستند که یارانه پنهان به منظور کاهش تورم و کنترل قیمت کالاها پرداخت می‌شود. این موضوع البته نتوانسته به اهداف ترسیمی اثابت کند و عملا با افزایش قیمت روزانه، ماهانه کالاها روبرو هستیم و تورم نیز روند صعودی داشته است. به عبارت دیگر دلارهای ارزانی که دولت برای واردات کالاهای اساسی اختصاص می‌دهد،‌ به جیب واردکننده و عده‌ای واسطه‌گر می‌رسد.

بنابراین آحاد جامعه پیامدهای منفی (نابسامانی قیمت‌ها و تورم) را به دلیل سیاست گذاری غلط را به اجبار به دوش می‌کشد. برای بیان و تشریح ابعاد تورمی این موضوع باید به پایه پولی و استقراضی که از بانک مرکزی صورت می‌گیرد نگاهی انداخت.

*اختلاف ارز ترجیحی و نیما بیش از 22 هزار تومان

براساس گزارش کارشناسی بانک مرکزی،‌ وزارت اقتصاد، سازمان برنامه و بودجه و مراکز پژوهشی مابهالتفاوت ارز نیمایی ( با فرض 23 هزار تومان) با ترجیحی حدود 28 درصد پایه پولی را افزایش می‌دهد. با گذشت 3 و نیم سال از طراحی ارز 4 هزار و 200 تومانی و علیرغم اینکه اکنون اختلاف قیمت ارز دولتی و بازار آزاد به بیش از 22 هزار تومان رسیده است هنوز هم این ارز ارزان قیمت به واردات برخی از کالاها از جمله نهاده های دامی و روغن خام تعلق می‌گیرد.

* 200 هزار میلیارد تومان یارانه‌ ارزی

در همین باره مجیدرضا حریری ريیس اتاق مشترک ایران و چین گفته است: اگر بطور متوسط در نظر بگیریم که پرداخت ارز دولتی به واردات حدود 10 میلیارد دلار است و اختلاف قیمت ارز بازار آزاد با ارز دولتی را نیز 20 هزار تومان در نظر بگیرم یعنی سالانه حدود 200 هزار میلیارد تومان از منابع دولتی حیف و میل می شود و این پول‌ها به شکاف طبقاتی و توزیع ناعادلانه ثروت کمک می‌کند.

طبق حساب و کتاب صورت گرفته چنانچه از محل مابهالتفاوت ارز نیمایی با ترجیحی برای تامین کالاهای اساسی و دارو، پایه پولی رشد نکند انتظار می‌رسد که 6.5 واحد درصد تورم در اقتصاد کاهش یابد. این اتفاق زمینه ساز ثبات و رونق کسب و کارها و بهبود قدرت خرید مردم تلقی می‌شود.

براساس گزارش‌ها در سال جاری معادل 2.9 میلیارد دلار گندم وارداتی و 3.5 میلیارد دلار دارو، واکسن و تجهیزات نیاز است. این در حالی است که مسيولان معتقدند تا پایان شهریور 4.3 میلیارد دلار ارز ترجیحی برای سایر اقلام تامین شده است.

*آثار حذف ارز ترجیحی

یکی از مباحثی که در حذف یا حفظ ارز ترجیحی بررسی و قابل رصد است به مسيله آثار تورمی باز می‌گردد. بدین منظور ضرورت دارد حذف ارز دولتی روی قیمت انواع و اقسام کالاها به صورت مستقیم و غیرمستقیم بررسی شود. آنچه مستند است و دستگاه‌های متولی از جمله سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و مرکز پژوهش‌های مجلس ارزیابی کردند، تورم حدود 7 تا 8 درصد برآورد شده که البته قیمت‌ کالاهای مفروضی براساس قیمت کالاها در اواخر سال 99 و اوایل سال 1400 است.

در جدول ذیل اقلامی که ذکر شده آثار تورم مستقیم 4.68 واحد درصدی و تورم غیر مستقیم 2.9 درصدی را محاسبه شده است. در مجموع تورم 7.6 درصدی برای حذف ارز ترجیحی با احتساب قیمت‌های کارشناسی اوایل سال جاری، پیش بینی شد.

در این جدول وزن اقلام در شاخص قمیتی را مد نظر قرار داده و میزان رشد و اثر تورمی را محاسبه کرده است.

* تورم استقراض بیشتر است یا آزاد سازی قیمت‌ها

در حقیقت آثار تورمی آزاد سازی ناشی از حذف ارز ترجیحی در مقایسه با تورم ناشی از استقراض و افزایش پایه پولی در بازه زمانی شش ماه بررسی شده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد مابهالتفاوت قیمت ارز ترجیحی با نیمایی (کمی بیش از 23 هزار تومان) 28.4 درصد روی پایه پولی اثر تورمی دارد. در صورتی که از این محل پایه پولی افزایش نیابد 6.5 درصد از تورم می‌کاهد.

در این تحلیل اینگونه جمع بندی شده است: 1- آثار تورمی مستقیم و غیرمستقیم ناشی حذف ارز ترجیحی روی کالاها و خدمات مصرفی 7.6 درصد خواهد بود.

2- عدم افزایش پایه پولی بر اثر استقراض نکردن دولت برای تامین ارز کالاهای اساسی 6.5 درصد خواهد بود.

بنابراین خالص آثار تورمی در کوتاه مدت (شش ماهه) حدود 1 تا 2 واحد درصد محاسبه شده است.

به عبارت دیگر درصورتی که دولت بخواهد استقراض کند و پایه پولی بالا برود 6.5 درصد تورم در شش ماهه دارد اما اگر بخواهد ارز ترجیحی را حذف کند و یارانه آن را به مردم بدهد حدود 8 درصد تورم محاسبه شده است. قطعا در مدل دوم آثار و برکات بیشتری در اقتصاد و جامعه قابل لمس خواهد بود که حداقل آن ایجاد ثبات قیمتی و حذف سوداگری و واقعی شدن قیمت‌ها است. در ادامه یافتن روش موجود نیز علاوه بر آن منافع آن به جامعه نمی‌رسد نوسان قیمت‌ها را به همراه خواهد داشت و در نهایت قدرت خرید مردم را نیز کاهش می‌دهد.

*تغییرات حذف ارز روی قیمت کالاها

بررسی صورت گرفته روی 17 قلم کالا که بیشترین تاثیر را از حذف ارز ترجیحی می‌بینند در این جدول مشاهده می‌شود. پژوهش و محاسبات صورت گرفته روی قیمت‌ها اواخر سال 99 و ابتدای سال 1400 انجام شده است. در حال حاضر برخی قیمت‌ها نوسان شدید داشته و افزایش یافته‌اند.

در این جدول قیمت بازار و قیمت پس از حذف یارانه پنهان محاسبه شده است.

در این جدول قیمت بازار برخی اقلام که مستقیم با حذف ارز ترجیحی در ارتباط است مد نظر قرار گرفته و قیمت پس از حذف محاسبه و ارايه شده است. با توجه به اینکه قیمت‌های درج شده، قیمت روز نیست قاعدتا محاسبات را متفاوت خواهد کرد و باید با دقت بیشتری این ارقام و آثار تورمی آن دنبال شود.

به گزارش فارس، بسیاری از کارشناسان اقتصادی متفق‌القول هستند که حذف ارز ترجیحی از سبد ارز مصرفی دولت امری پسندیده در جهت شفافیت، جلوگیری از ادامه توزیع رانت، انحصار، تورم، امضای طلایی مدیران و سایر مباحث خواهد بود. نکته مهم در اجرا، چگونگی حمایت‌ از گروه‌ها و دهک‌های جامعه،‌ نظارت مستمر، فعال کردن ظرفیت اتحادیه‌ها و اصناف و اقشار و تنویر افکار عمومی است که می‌تواند منجر به بازتوزیع صحیح و عادلانه ثروت در جامعه شود.

در گزارش بعدی به سناریوی‌های پرداخت یارانه به دهک‌های جامعه ناشی از حذف یارانه کالاهای اساسی پرداخته خواهد شد.

انتهای پیام/

چه کسانی از پرداخت مالیات ارز معاف هستند؟

چه کسانی از پرداخت مالیات ارز معاف هستند؟

رییس سابق کانون صرافان تاکید کرد افرادی که برای مصارف شخصی ارز می‌خرند مستثنی و معاف از پرداخت مالیات هستند.

TejaratNews.com/
توزیع هوشمند کالاهای اساسی از 5 به 9 قلم

توزیع هوشمند کالاهای اساسی از 5 به 9 قلم

جلسه ستاد تنظیم بازار به ریاست معاون اول ريیس جمهور برگزار و بر برنامه‌ریزی مناسب برای گسترش اقلام خرید اینترنتی با قیمت مصوب و همچنین تنظیم بازار مایحتاج شب عید و ماه رمضان تاکید شد.

Irinn.ir/
هشدار به اجاره‌دهندگان کارت ملی برای خرید ارز

هشدار به اجاره‌دهندگان کارت ملی برای خرید ارز

سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کرد، طبق قانون مالیات‌های مستقیم، خرید و فروش ارز مشمول مالیات بوده و کلیه اشخاص فعال در این بخش مکلف به ثبت‌نام و پرداخت مالیات تعیین شده هستند.

TejaratNews.com/

الزام خریداران و فروشندگان ارز به پرداخت مالیات

اعمال مالیات جدید بر خرید و فروش ارز

اعمال مالیات جدید بر خرید و فروش ارز

سازمان امور مالیاتی اعلام کرد: به اطلاع کلیه خریداران و فروشندگان ارز می‌رساند که طبق قانون مالیات‌های مستقیم، خرید و فروش ارز مشمول مالیات بوده و کلیه اشخاص فعال در این بخش مکلف به ثبت نام و پرداخت م...

Bartarinha.ir/
منشا کم‌‌‌ واکنشی بورس به بازار ارز

منشا کم‌‌‌ واکنشی بورس به بازار ارز

دلار کانال 30‌ هزار تومانی را نیز از آن خود کرده، اما در بورس جنب و جوش گذشته مشاهده نمی‌ شود. در حالی که اهالی بازار سرمایه و سهامداران انتظار داشتند با رشد دلار...

EghtesadOnline.com/
دلار ثابت ماند / نرخ ارز صرافی ملی امروز 17 آذرماه 1400

دلار ثابت ماند / نرخ ارز صرافی ملی امروز 17 آذرماه 1400

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز چهارشنبه نیز اعلام و با ثبات نسبت به روز گذشته رقم 27 هزار و 823 تومان ثبت شده است.

TejaratNews.com/

کاهش هیجان در بازار ارز / پیش‌بینی قیمت دلار امروز 17 آذر

حذف ارز دولتی دارو به نفع چه کسانی است؟

حذف ارز دولتی دارو به نفع چه کسانی است؟

محمدی: متاسفانه جریاناتی که امروز لیست اقلام نیمایی را مغرضانه منتشر کرده‌اند، سال گذشته با ایجاد هیاهو‌های رسانه و لابی‌های گسترده در نهاد‌های متولی، مانع از کار کارشناسی هدفمند در جهت انتقال این یار...

Bartarinha.ir/

بازدید ريیس بانک مرکزی از بازار ارز تهران

صف‌های خرید ارز جمع می‌شود

صف‌های خرید ارز جمع می‌شود

ريیس کل بانک مرکزی امروز از بازار ارز بازدید و با صرافان گفت‌وگو کرد.

TejaratNews.com/
راه‌اندازی سامانه تخصیص ارز سهمیه‌ای

راه‌اندازی سامانه تخصیص ارز سهمیه‌ای

ريیس کل بانک مرکزی امروز از بازار ارز بازدید و با صرافان گفت‌وگو کرد.

Bartarinha.ir/

جزيیات نرخ رسمی 46 ارز/قیمت 20 ارز کاهش یافت

نرخ ارز صرافی ملی امروز 16 آذرماه 1400

نرخ ارز صرافی ملی امروز 16 آذرماه 1400

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز سه‌شنبه نیز اعلام و با مقداری کاهش قیمت رقم 27 هزار و 823 تومان ثبت شده است.

TejaratNews.com/
واقعیت‌های «کنترل تورم» در اقتصاد ایران

واقعیت‌های «کنترل تورم» در اقتصاد ایران

در جهان مرسوم است که پس از روی کار آمدن دولت‌های جدید، پس از گذشت صد روز از استقرار آنها عملکردشان را مورد بررسی قرار می‌دهند تا مشخص شود دولت جدید چه میزان در پیشبرد اهدافش موفق بوده و تا چه حد به وع...

Bartarinha.ir/
آغاز خرید حمایتی زرشک از هفته آینده سال آینده قیمت تمام شده خودرو کاهش می‌یابد قطع همه درگاه‌های الکترونیکی و کارت دو بانک اختلال دو روزه در پرداخت بهای بنزین برای چند کارت بانکی نحوه محاسبه گازبهای مشترکان پرمصرف گازبهای مشترکان پرمصرف چگونه محاسبه می‌شود؟ اختلال 2 روزه پرداخت پول در پمپ بنزین‌ها چه کسانی از پرداخت مالیات ارز معاف هستند؟ سقف عیدی امسال کارگران‌‌ اعلام شد ماکارونی هم دو نرخی شد برداشتن نخستین گام از اصلاح قیمت‌ها توزیع هوشمند کالاهای اساسی از 5 به 9 قلم جهش شاخص کل بورس در آخرین روز هفته دلار ارزان و طلا گران شد توزیع هوشمند لبنیات با 15 درصد تخفیف سال 2022 سال طلاست یا دلار؟ «بورس رو به موت است» / دست دولت ريیسی در جیب سهامدار مشکل قطع گاز غرب تهران برطرف شد برداشتن نخستین گام از اصلاح قیمت‌ها یک هزار و 110 میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج شد اختلال در پرداخت پول بنزین/ مردم پول نقد همراه داشته باشند! کارگزاری مفید برترین کارگزار لیگ بورس‌های اروپایی-آسیایی سال 2021 شد افزایش سرمایه 700 درصدی "واحیا" در مجمع گذر تله مدیسین از پرونده سلامت قیمت گوشت قرمز کاهش یافته؟! توزیع هوشمند لبنیات تنظیم بازاری صرفه‌جویی 15 مگاواتی با تعدیل روشنایی ادارات تهران دیدار سهامداران "وتوصا" در مجمع "جم پیلن" هیات مدیره جدید را انتخاب کرد مجمع "وصنا" با موضوع افزایش سرمایه ارايه پیشنهادهایی درباره تعیین نرخ خوراک پتروشیمی‌ها در بودجه کارگزاری مفید برترین کارگزار لیگ بورس‌های اروپایی-آسیایی سال 2021 شد آغاز طرح‌های فروش‌ فوق‌العاده خودرو به صورت هفتگی آغاز طرح فروش فوق‌العاده 5 محصول سایپا آغاز پذیره نویسی واحد‌های سرمایه گذاری این صندوق سرمایه گذاری افزایش سرمایه "سمازن" منتظر گزارش حسابرس رشد 11 هزار واحدی شاخص کل بورس در آخرین روز معاملاتی هفته بازگشت پرقدرت شاخص بورس به مدار رشد نرخ 13 ارز افزایش یافت عرضه سهام غیرمدیریتی "بزاگرس" به صورت عمده شرکت بیمه زندگی کاریزما پذیره نویسی می شود صادرات 4.5 میلیارد دلاری آهن و محصولات مرتبط در 8 ماه چرا نرخ دلار در بودجه، 23 هزار تومان تعیین شد؟ نامه به صرافی‌ها برای اعلام نیاز‌های جدید ارزی بازار سرمایه بلاتکلیف بین رشد و عقب‌گرد/ 8 عامل ریزش بورس در ماه‌های گذشته تکنولوژی جدید سامسونگ و بی‌ام‌دبلیو / گوگل گلکسی s21 را به سويیچ دیجیتال مجهز کرد قیمت‌های جدید ایران خودرو پس از افزایش پایان شاخص امروز با رنگ سبز بورس سبز پوش شد بورس سبز شد | افزایش 11 هزار و 349 واحدی شاخص کل