صنعت نشر ایران حال و احوال مناسبی ندارد؛ هزینههای تولید بالا رفته، قدرت خرید پایین آمده و خواندن کتاب بیش از هر زمان دیگری به عوامل اقتصادی گره خورده است.
به گزارش فرارو؛ میانگین تیراژ کتاب طی یک سال گذشته تا 896 نسخه سقوط کرده. عددی که حوالی دهه هشتاد به 3هزار نسخه میرسید. میانگین قیمت کتابهای چاپ جدید هم به حدود 330 هزار تومان رسیده (افزایش 26درصدی). این درحالی است که هزینه چاپ، لیتوگرافی و صحافی در همین بازه 55 تا 65 درصد بالا رفته است. رشد افسارگسیخته نرخ کاغذ هم به این بلبشو دامن زده؛ هر بند کاغذ تحریر از 1.2 میلیون در خرداد به 1.68 میلیون تومان در تیر 1404 رسیده است. بدین ترتیب، جهشی 13درصدی قیمت کاغد آنهم تنها در یک ماه، اثر خود را تا آخرین لایههای بازار کتاب رسانده: افت 25درصدی فروش کتاب.
قیمت کتابهای پرفروش در بازار امروزویترین کتابفروشیهای میدان انقلاب همانقدر که رنگ فرهنگ دارند، بوی تورم هم میدهند. مثلا کتاب «برادران کارامازوف» داستایفسکی در دو جلد (1183 صفحه) حدود یکمیلیون و 475 هزار تومان قیمت دارد و «ابله» (1019 صفحه) به حدود یکمیلیون و 300 هزار تومان رسیده است.
از میان آثار کلاسیک هم نسخه دوجلدی «آناکارنینا» (1004 صفحه) یکمیلیون و 650 هزار تومان برچسب خورده.
در فهرست آثار ایرانی نیز «بامداد خمار» (448 صفحه) با قیمت 529 هزار تومان عرضه میشود و «سمفونی مردگان» (352 صفحه) نزدیک 350 هزار تومان قیمت دارد.
قیمت کتاب «طاعون» آلبر کامو (288 صفحه) حدود 390 هزار تومان و «چهار میثاق» (98 صفحه) 200 هزار تومان است. حتی «بوف کور» صادق هدایت هم که در همه ادوار پرفروش بوده، این روزها با قیمت 240 هزار تومان در قفسهها جا خوش کرده.
همین اعداد و ارقام هستند که کتاب خریدن را به امری لاکچری بدل کردهاند. همان کیسههایی که روزی لبریز از کتاب به خانه میرسید حالا جای خود را با گوشت و مرغ کرده.
یک کیلو گوشت، یک جلد کتابتورم فرهنگی و تورم معیشتی رسما به نقطه تلاقی رسیده؛ قیمت مصوب هر یک کیلوگرم مرغ 135 هزار تومان اعلام شده. بنابراین مرغ کامل دو کیلویی در محدوده 270 هزار تومان به فروش میرسد. رقمی که در برخی فروشگاهها از 300 هزار تومان هم عبور کرده است.
همچنین بهای یک کیلو گوشت گوساله تازه حدود 930 هزار تومان است. کمی ارزانتر از یک جلد «برادران کارامازوف» (هر یک جلد 737 هزار تومان). نرخ ماهیچه گوساله هم (1.2 میلیون تومان) با قیمت پشت جلد «ابله» برابری میکند.
قیمت کتاب حتی از برنج هم جا نمانده؛ قیمت یک کیلو برنج هاشمی گیلان امروز برابر با 315 هزار تومان است. رقمی که برای برنج دودی دم سیاه به 415 هزار تومان میرسد. حتی برنج قهوهای طارم هم با قیمت 330 هزار تومان به فروش میرسد.
از کتاب الکترونیکی تا پادکستافت 25 درصدی فروش کتابهای چاپی، مسیر کتابخوانی را آرامآرام از روی کاغذ به گوشیهای موبایل منتقل کرده. آمارها نشان میدهد فروش نسخههای الکترونیکی و فایلهای پیدیاف در یک سال گذشته تا 40 درصد رشد داشته است. حالا میتوان بسیاری از کتابها را با مبلغی اندک یا حتی رایگان خواند و دانلود کرد. پس نه سود حاصل از فروش کتاب الکترونیکی به پای بازار فیزیکی میرسد و نه ضرر و زیان فروش نرفتن کتابهای چاپی را جبران خواهد کرد.
حتی گزینههای دیگری مانند پادکست و کتاب صوتی هم بیش از ورق زدن کتاب به دل نسل جوان نشسته و تجربهای آسانتر و کمهزینهتر را برای آنان رقم زده است.
