به گزارش خبرنگار مهر، مسعود پشم‌چی، معاون نظام پرداخت و فناوری‌های نوین بانک مرکزی، در آیین رونمایی از سامانه مدیریت حساب‌های مازاد بانکی (حسام)، کاهش حساب‌های مازاد، مقابله با پولشویی و حساب‌های اجاره‌ای را از محورهای مهم فعالیت بانک مرکزی عنوان کرد.
وی با اشاره به وجود بیش از 650 میلیون حساب متعلق به اشخاص حقیقی در کشور گفت: تعداد حساب‌های موجود در شبکه بانکی باید کاهش پیدا کند و سامانه حسام در همین راستا امکان مشاهده و تعیین‌تکلیف حساب‌ها را بدون مراجعه حضوری به شعب فراهم می‌کند.
پشم‌چی افزود: مردم می‌توانند از طریق درگاه ملی خدمات دولت و پس از انجام احراز هویت سطح سه، حساب‌های ثبت‌شده به نام خود در شبکه بانکی را مشاهده کنند و برای حساب‌های مازاد یا حساب‌هایی که احتمال می‌دهند بدون اطلاع آن‌ها ایجاد یا مورد سوءاستفاده قرار گرفته باشد، درخواست رسیدگی و مسدودی ثبت کنند.
معاون نظام پرداخت و فناوری‌های نوین بانک مرکزی ادامه داد: استفاده از سامانه حسام رایگان است و این سامانه می‌تواند از سرگردانی مردم در شعب و مراجعه جداگانه به بانک‌های مختلف برای تعیین‌تکلیف حساب‌ها جلوگیری کند.
وی درباره نحوه تعیین‌تکلیف موجودی حساب‌های مازاد گفت: فرد پس از ورود به سامانه می‌تواند یکی از حساب‌های خود را به عنوان حساب پایه انتخاب کند. حساب‌های دیگری که به عنوان مازاد معرفی می‌شوند، توسط بانک‌های عامل بررسی خواهند شد و در صورت نداشتن مانع قانونی یا قضایی، مسدود می‌شوند و موجودی آن‌ها به صورت سیستمی و دیجیتال به حساب پایه منتقل خواهد شد.
73 درصد حساب‌های مشمول، بدون تراکنش
حمیدرضا آذرگون، مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی، نیز درباره فرآیند تعیین سقف حساب‌ها گفت: سقف سختگیرانه‌ای برای 10 حساب تعیین نشده، بلکه 10 حساب به عنوان آستانه بررسی بیشتر در شبکه بانکی در نظر گرفته شده است.
وی افزود: افرادی که بیش از 10 حساب دارند، می‌توانند از طریق سامانه حساب‌های مازاد خود را تعیین‌تکلیف کنند و در صورت نیاز به افتتاح حساب‌های بیشتر، باید دلایل و مستندات لازم را ارايه دهند.
آذرگون ادامه داد: اگر فردی بدون طی کردن فرآیند تعیین‌تکلیف، بیش از 10 حساب داشته باشد و برای افتتاح حساب جدید مراجعه کند، شبکه بانکی او را به سامانه حسام ارجاع می‌دهد. پس از تعیین‌تکلیف حساب‌های مازاد، در صورت نیاز به حساب‌های بیشتر، موضوع در فرآیند شناسایی مضاعف بررسی می‌شود.
مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی گفت: در این فرآیند، دلایل نیاز فرد به داشتن بیش از 10 حساب بررسی و مستندات لازم دریافت می‌شود و در صورت تایید، امکان افتتاح حساب‌های بیشتر وجود خواهد داشت.
وی با اشاره به بررسی وضعیت حساب‌های مشمول سامانه حسام اظهار کرد: بررسی‌های انجام‌شده در یک ماه گذشته نشان می‌دهد 73 درصد حساب‌هایی که قرار است در سامانه حسام تعیین‌تکلیف شوند، طی این مدت تراکنشی نداشته‌اند.
آذرگون افزود: این موضوع نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از این حساب‌ها مورد استفاده قرار نمی‌گیرند و می‌توانند در فرآیند ساماندهی حساب‌های مازاد تعیین‌تکلیف شوند.
کدام حساب‌ها در مرحله نخست مشمول حسام هستند؟
وی گفت: در مرحله نخست، حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز، قرض‌الحسنه جاری و کوتاه‌مدت عادی اشخاص حقیقی ایرانی بالای 18 سال که حساب‌های غیرتجاری و تراکنش‌محور دارند، در سامانه حسام مورد توجه قرار گرفته‌اند.
مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی تاکید کرد: حساب‌های اشخاص حقوقی و حساب‌های تجاری در مراحل بعدی مورد بررسی قرار خواهند گرفت و در این مرحله موضوع تعیین‌تکلیف آن‌ها مطرح نیست.
آذرگون ادامه داد: پیش از راه‌اندازی سامانه حسام، افراد برای تعیین‌تکلیف حساب‌های خود ناچار بودند به شبکه بانکی مراجعه کنند و در برخی موارد فاصله جغرافیایی شعب یا بی‌اطلاعی افراد از تعداد حساب‌هایشان، فرآیند را دشوار می‌کرد.
وی افزود: اکنون فهرست کامل حساب‌های فرد در سامانه نمایش داده می‌شود و اقدامات لازم برای ادامه فعالیت یا بستن هر حساب مشخص خواهد شد. همچنین فرد می‌تواند حساب پایه خود را انتخاب کند تا در صورت بسته‌شدن حساب‌های مازاد، مانده آن‌ها به حساب پایه منتقل شود.
مهلت 10 روزه بانک‌ها برای بررسی درخواست‌ها
آذرگون درباره فرآیند بررسی درخواست‌ها در بانک‌های عامل گفت: جلسات مفصلی با واحدهای فناوری اطلاعات، کسب‌وکار و مبارزه با پولشویی بانک‌ها و همچنین روابط عمومی و مراکز ارتباط با مشتریان برگزار شده تا بانک‌ها برای پاسخگویی به ابهامات و اعتراض‌های احتمالی آماده باشند.
وی افزود: پس از ثبت درخواست، بانک آن را بررسی می‌کند و اگر حساب دارای تعهد یا مانعی مانند دسته‌چک دارای چک‌های در جریان یا تسهیلات و اقساط باشد، از بستن حساب خودداری خواهد کرد.
مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی ادامه داد: در صورتی که حساب برای واریز حقوق، سود یا یارانه استفاده شود نیز بانک موضوع را اعلام می‌کند تا فرد حساب دیگری را برای دریافت این مبالغ معرفی و سپس نسبت به تعیین‌تکلیف حساب اقدام کند.
آذرگون گفت: پس از ثبت درخواست، فرد 48 ساعت فرصت دارد تغییرات و اصلاحات لازم را در درخواست خود اعمال کند و پس از آن نیز نظام بانکی یک هفته تا 10 روز برای بررسی درخواست‌ها و اعلام نظر فرصت خواهد داشت.
وی افزود: در دوره پایلوت و آزمایشی، بانک‌ها در مدت دو تا سه روز به درخواست‌ها پاسخ داده‌اند، اما برای مرحله عملیاتی، بازه حداکثر 10 روزه برای بررسی دقیق درخواست‌ها در نظر گرفته شده است.
سامانه حسام و کاهش سوءاستفاده از حساب‌های اجاره‌ای
مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی با اشاره به ارتباط ساماندهی حساب‌ها با مقابله با حساب‌های اجاره‌ای اظهار کرد: در بررسی حساب‌های مظنون، مواردی شناسایی و برای رسیدگی به مراجع قضایی ارجاع می‌شود که در آن صاحب حساب از تراکنش‌های انجام‌شده اطلاعی ندارد.
وی افزود: در برخی موارد، صاحب حساب یا هویت خود را در اختیار دیگری قرار داده یا حساب خود را به فرد دیگری اجاره داده و شخص دیگری از آن سوءاستفاده کرده است.
آذرگون گفت: با سازوکار جدید، امکان سوءاستفاده از حساب‌های اجاره‌ای و وکالتی کاهش خواهد یافت، زیرا انتقال مانده حساب‌های بسته‌شده از طریق سامانه و با اختیار صاحب حساب انجام می‌شود و فرد کنترل بیشتری بر حساب‌های خود خواهد داشت.
