برترینها: زمانی نهچندان دور، وقتی حرف از غذای ارزان و دمدستی به میان میآمد، اسمهایی مثل املت، فلافل یا آبدوغخیار خیلی زود به ذهن میرسید؛ غذاهایی که قرار بود جای خالی یک وعده کمهزینه را پر کنند و بدون فشار زیاد به جیب، یک سفره ساده اما خوشطعم بسازند.
اما این روزها ماجرا تغییر کرده است. افزایش قیمت تخممرغ، لبنیات، سبزیجات و سایر مواد اولیه باعث شده حتی همین غذاهای بهظاهر ساده هم دیگر آن گزینههای اقتصادی سابق نباشند. حالا هزینه آماده کردن یک املت ساده یا یک کاسه آبدوغخیار برای چند نفر، رقمی است که شاید تا چند سال پیش برای خیلیها عجیب به نظر میرسید.
در ادامه نگاهی میاندازیم به چند غذای محبوب و خاطرهانگیز که زمانی نماد غذای ارزان بودند، اما امروز برچسب «کمهزینه» از روی آنها برداشته شده است.
املت؛ از غذای دانشجویی تا یک وعده چندصد هزار تومانیروزی روزگاری وقتی پول ته جیب کم بود، یک جواب همیشگی وجود داشت: «املت درست کن!» غذایی ساده که با چند عدد تخممرغ، کمی گوجه و نان، یک وعده خوشمزه و ارزان روی سفره میگذاشت. املت سالها نماد غذای اقتصادی بود؛ از خوابگاههای دانشجویی گرفته تا کافهها و غذاخوریهای ساده.
اما حالا همان غذای ساده هم دیگر ارزان نیست. قیمت یک املت در بسیاری از رستورانها و کافهها از حدود 350 هزار تومان شروع میشود و در برخی کافهها حتی به 500 تا 600 هزار تومان هم رسیده است.
این در حالی است که تنها چند سال قبل، وضعیت کاملا متفاوت بود. در سالهای 1397 و 1398، املت هنوز یکی از آن غذاهای ساده و اقتصادی بود که در بسیاری از کافهها و غذاخوریها با قیمتی حدود 10 تا 20 هزار تومان سرو میشد و کمتر کسی تصور میکرد روزی همین غذای چند تخممرغه به یک سفارش چندصد هزار تومانی تبدیل شود.
در سال 1398 قیمت هر شانه 30 عددی تخممرغ در بازار تهران حدود 20 تا 22 هزار تومان بود. حتی قیمت یک شانه در بازار در مواردی تا حدود 15 هزار تومان و حتی کمتر هم میرسید.
املتی که روزی گزینه همیشگی یک وعده ساده و کمخرج بود، حالا به غذایی تبدیل شده که قیمت آن در بعضی منوها با یک وعده غذای گوشتی در سالهای گذشته برابری میکند.
آبدوغ خیار؛ غذای محبوب مادربزرگها که حالا به یک سفارش لوکس تبدیل شدهآبدوغ خیار همیشه یکی از آن غذاهایی بود که با چند قلم ساده مثل ماست، دوغ، خیار، سبزی و کمی گردو آماده میشد؛ یک غذای تابستانی که در خانهها با هزینهای کم تهیه میشد و حتی در رستورانها هم جزو گزینههای اقتصادی به حساب میآمد.
در سالهای 1397 و 1398، قیمت یک پرس آبدوغ خیار در رستورانها و غذاخوریهای معمولی حدود 15 تا 25 هزار تومان بود و کمتر کسی تصور میکرد همین غذای ساده چند سال بعد با قیمتهای بالا در منوها دیده شود.
امروز، قیمت یک پرس آبدوغ خیار در بسیاری از رستورانها از حدود 400 هزار تومان آغاز میشود و بسته به کیفیت مواد اولیه، موقعیت رستوران و میزان استفاده از موادی مثل گردو و خامه، حتی به 750 تا 900 هزار تومان هم میرسد. افزایش قیمت لبنیات، بهویژه ماست و دوغ، در کنار رشد قیمت گردو و سایر مخلفات، باعث شده یکی از سادهترین غذاهای تابستانی هم دیگر آن انتخاب کمهزینه گذشته نباشد.
خوراک دل و جگر مرغ؛ غذای نونی محبوبی که دیگر آنقدر ارزان نیستخوراک دل و جگر مرغ سالها یکی از غذاهای محبوب و اقتصادی بود؛ غذایی ساده که با مقدار کمی دل و جگر، پیاز و ادویه آماده میشد و خیلیها آن را بهعنوان یک وعده خوشمزه و کمهزینه در خانه یا غذاخوریهای محلی انتخاب میکردند.
در سالهای 1397 و 1398، قیمت هر کیلو دل و جگر مرغ در بازار حدود 10 تا 15 هزار تومان بود و با کمتر از 10 هزار تومان هم میشد مواد اولیه یک وعده ساده برای یک نفر را تهیه کرد. آن روزها خوراک دل و جگر در بسیاری از غذاخوریهای ساده با قیمتهایی حدود 8 تا 15 هزار تومان سرو میشد.
اما امروز، شرایط کاملا تغییر کرده است. بستههای 300 گرمی دل و جگر مرغ حدود 90 هزار تومان و بستههای 400 گرمی حدود 140 هزار تومان قیمت دارند؛ یعنی فقط برای خرید ماده اصلی این غذا باید چندین برابر گذشته هزینه کرد. اگر هزینه پیاز، روغن، نان و سایر مخلفات را هم اضافه کنیم، دیگر نمیتوان خوراک دل و جگر را همان غذای ارزان سالهای قبل دانست.
غذایی که زمانی پای ثابت بسیاری از سفرهها و غذاخوریهای محلی بود، حالا مثل بسیاری از غذاهای ساده دیگر، از موج گرانی مواد غذایی بینصیب نمانده است.
فلافل؛ سلطان غذاهای ارزان که تاجش را از دست دادفلافل همیشه یکی از شناختهشدهترین غذاهای اقتصادی خیابانی در ایران بود؛ یک ساندویچ ساده و سیرکننده که با چند هزار تومان میشد آن را خرید و برای خیلیها، از دانشآموز و دانشجو گرفته تا کارمند، انتخاب همیشگی یک وعده سریع و کمخرج بود.
در سالهای 1397 و 1398، قیمت یک ساندویچ فلافل در بسیاری از فلافلیها حدود 3 تا 7 هزار تومان بود و حتی در بعضی شهرها با مبلغی کمتر هم میشد یک فلافل داغ با مخلفات فراوان خرید. آن زمان کمتر کسی فکر میکرد روزی همین غذای خیابانی ساده، وارد محدوده قیمت چندصد هزار تومانی شود.
امروز در سال 1405، قیمت یک ساندویچ فلافل معمولی در بسیاری از فلافلیها حدود 230 تا 300 هزار تومان است و قیمت فلافل آماده نیز به حدود 380 تا 500 هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده است. افزایش قیمت نخود، روغن، ادویه، نان و هزینههای جانبی باعث شده فلافل هم دیگر آن غذای همیشه ارزان و در دسترس گذشته نباشد.
فلافلی که زمانی نماد یک غذای خیابانی کمهزینه بود، حالا در کنار املت و آبدوغخیار، به فهرست غذاهایی اضافه شده که گرانی، چهره همیشگی آنها را تغییر داده است.
فیله مرغ؛ غذایی که روزی جایگزین ارزان گوشت بودفیله مرغ همیشه در ذهن خیلیها یک انتخاب سادهتر و اقتصادیتر نسبت به گوشت قرمز بود؛ غذایی که با کمی ادویه، سبزیجات و نان میتوانست یک وعده خوشطعم و نسبتا مقرونبهصرفه باشد. خوراک فیله مرغ در بسیاری از رستورانها هم جزو گزینههایی بود که با هزینهای منطقی میشد آن را سفارش داد.
در سالهای 1397 و 1398، قیمت هر کیلو فیله مرغ حدود 14 تا 26 هزار تومان بود و حتی در برخی گزارشها فیله مرغ در بازار تهران حوالی 25 هزار تومان در هر کیلو معامله میشد. در آن زمان، یک وعده خوراک فیله مرغ در رستورانهای معمولی با قیمتی حدود 20 تا 40 هزار تومان سرو میشد و در دسته غذاهای نسبتا اقتصادی قرار داشت.
اما امروز این تصویر تغییر کرده است. قیمت یک بسته 500 گرمی فیله مرغ حدود 500 هزار تومان است و قیمت یک کیلو فیله مرغ به حدود یک میلیون تومان میرسد. همین افزایش قیمت باعث شده هزینه یک خوراک فیله مرغ در رستورانها نیز به حدود 650 تا 900 هزار تومان و حتی بیشتر برسد.
شاید تا چند سال پیش کمتر کسی تصور میکرد فیله مرغ هم از فهرست غذاهای نسبتا اقتصادی فاصله بگیرد، اما حالا در کنار املت، آبدوغ خیار و فلافل، یکی دیگر از غذاهایی است که گرانی مواد اولیه، چهره همیشگی آن را تغییر داده است.
شما هم اگر غذاهایی را به یاد دارید که روزگاری ارزان و دمدستی بودند اما امروز به گزینههایی گران تبدیل شدهاند، در بخش نظرات با ما و دیگر مخاطبان به اشتراک بگذارید.
