کاهش شکاف قیمتی خودرو در کارخانه و بازار

کاهش شکاف قیمتی خودرو در کارخانه و بازار

نیش گاز سیاستگذار در مسیر اصلاح قیمت خودرو، حرکت تخت گاز سفته‌بازها در بازار را محدود کرد. به‌دنبال ثبات قیمتی خودرو در 6ماه گذشته، شورای رقابت 13 اردیبهشت‌ماه امسال مجوز افزایش متوسط 9درصدی قیمت محصولات خودرویی را صادر کرد.

دنیای‌اقتصاد: نیش گاز سیاستگذار در مسیر اصلاح قیمت خودرو، حرکت تخت گاز سفته‌بازها در بازار را محدود کرد. به‌دنبال ثبات قیمتی خودرو در 6ماه گذشته، شورای رقابت 13 اردیبهشت‌ماه امسال مجوز افزایش متوسط 9درصدی قیمت محصولات خودرویی را صادر کرد.

هرچند با فشار خودروسازان سقف افزایش قیمت‌ها به 15درصد رسید؛ اما با این حال نتیجه این اقدام باعث کم شدن شکاف قیمتی کارخانه و بازار به نصف و در نتیجه، سقوط عایدی سفته‌بازی خودرو شد. به این ترتیب قدم نصفه و نیمه آزادسازی قیمت از یکسو رشد تولید و عرضه در بازار را رقم زد و از سوی دیگر مسیر را برای بازگشت خریداران مصرفی تا حدودی فراهم ساخت.

به‌طوری‌که تقاضای غیرمصرفی به نوعی در بازار کم شده است. در این زمینه «دنیای‌اقتصاد» سیر نزولی اختلاف قیمت کارخانه و بازار را طی 8 ماه گذشته و در دو مقطع آبان 99 و خرداد 1400 مورد بررسی قرار داده که نتیجه این بررسی نشان می‌دهد اگر سیاستگذار حرکت آخر (تکمیلی) را رقم بزند، بازار خودرو از سفته‌بازی نجات پیدا می‌کند.

محاسبات نشان می‌دهد میزان اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروهای داخلی در دهه اول خرداد، حدود 40 درصد نسبت به اوایل آبان سال گذشته افت کرده است. به عبارت بهتر، طی حدودا هشت ماه گذشته، فاصله قیمت کارخانه و بازار خودروهای داخلی روندی نزولی را در پیش گرفته و از تورم آن کاسته شده است. ریشه این اتفاق در دو ناحیه متفاوت نهفته است، یکی افت منحنی قیمت در بازار و دیگری رشد قیمت‌ها در مبدا. در واقع روند نزولی قیمت خودروهای داخلی در بازار طی حدودا هشت ماه گذشته، از یک سو و افزایش قیمت در کارخانه، از سوی دیگر، سبب شده فاصله قیمت کارخانه و بازار کوتاه‌تر شود. اهمیت این اتفاق از دو جنبه قابل بررسی است؛ نخست اینکه از جذابیت دلالی و سوداگری در بازار خودرو کاسته شده و دوم آنکه بستر عبور از قیمت‌گذاری دستوری و حرکت به سمت آزادسازی، در حال آماده شدن است. سال‌هاست خودروسازان و بسیاری از کارشناسان بر لزوم لغو قیمت‌گذاری دستوری در صنعت خودرو تاکید می‌کنند، اما سیاستگذار زیر بار آن نمی‌رود.

ترس سیاستگذار از آزادسازی قیمت بیشتر ریشه‌های پوپولیستی دارد. وقتی قیمت آزاد شود، خودروسازان می‌توانند محصولات خود را نزدیک به بازار تعیین قیمت کنند. این موضوع به معنای رشد شدید قیمت خودروها در مبدا خواهد بود که با توجه به حساسیت شهروندان روی آن، سیاستگذار نمی‌خواهد و جسارتش را ندارد که به آن تن بدهد. بنابراین هرچه سقف قیمت در بازار کوتاه‌تر شود، شوک قیمتی ناشی از آزادسازی هم کمتر خواهد بود، زیرا قیمت‌ها پس از آزاد شدن، در حاشیه بازار تعیین می‌شوند و هرچه قیمت در بازار کمتر باشد، قیمت‌های در حاشیه هم پایین‌تر از آب در می‌آیند. حالا با توجه به افت 40 درصدی اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها، به نظر می‌رسد بستر لازم برای عبور از قیمت‌گذاری دستوری و پیاده کردن آزادسازی، در حال فراهم شدن است. روند کاهش اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها اما از اواسط آبان و پس از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا شکل گرفت. تا قبل از انتخابات، منحنی قیمت در بازار خودرو سیری به شدت صعودی داشت و رکوردهایی عجیب در آن به ثبت رسید، اما با مشخص شدن نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، ورق برگشت و قیمت‌ها کاهشی شدند.

با پیروزی جو بایدن بر دونالد ترامپ که اولی نسبتا مدافع برجام بود و دومی مخالف آن، انتظارات تورمی ایرانی‌ها به امید احیای برجام و لغو تحریم فروکش کرد و سبب شد قیمت ارز نیز پایین بیاید. این دو اتفاق، اثری کاهشی در بازار خودرو داشتند، تا جایی که منحنی قیمت در این بازار ریزشی سنگین را در اواخر آبان به ثبت رساند. با توجه به اینکه قیمت کارخانه‌ای خودروها قبل از انتخابات آمریکا بالا رفته بود، ریزش قیمت بعد از انتخابات، سبب شد فاصله قیمتی میان کارخانه و بازار افتی قابل‌توجه را به خود ببیند. پس از آن، بازار خودرو بیشتر افت و کمتر خیز را تجربه کرد، اما تا اواسط اردیبهشت، خبری از افزایش قیمت در کارخانه نبود. این اتفاق سرانجام با رشد حداکثر 15 درصدی قیمت‌ها در مبدا، رخ داد تا فاصله قیمت کارخانه و بازار پایین‌تر بیاید.

سیاستگذار اگر هشت ماه پیش قیمت خودرو را آزاد می‌کرد، شهروندان مجبور بودند خودروهای موردنظر خود را گران‌تر از مقطع فعلی خریداری کنند و حالا اگر آزاد شود، پول کمتری در مقایسه با آن مقطع هزینه می‌کنند. نکته مهم دیگر اینجاست که هرچه اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها کمتر شود، جذابیت دلالی و سوداگری در بازار خودرو کاهش خواهد یافت. آنچه جولان سوداگران را در بازار خودرو رقم زده، رانت هنگفت حاصل از اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها است. این رانت هشت ماه پیش بسیار بیش از مقطع فعلی بود و چند ماه دیگر مشروط بر رخ دادن اتفاقاتی مانند لغو تحریم و اصلاح قیمت کارخانه‌ای خودروها، می‌تواند کمتر از اینها نیز باشد. بنابراین فرصت مناسبی برای کنار گذاشتن سیاست پرخسارت قیمت‌گذاری دستوری فراهم شده است. آیا از این فرصت طلایی برای عبور از قیمت‌گذاری دستوری استفاده خواهد شد؟ زمان، پاسخ این پرسش را می‌دهد.

سه سناریو برای آینده

پرسش دیگر این است که سرنوشت اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها در آینده به‌خصوص نیمه دوم سال چه خواهد شد؟ به نظر می‌رسد آینده اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروهای داخلی را (برای نیمه دوم امسال) می‌توان در سه سناریو مورد بررسی قرار داد. این سه سناریو ارتباط مستقیم با دو موضوع اصلی دارند که یکی به تغییر قیمت خودروها در مبدا (توسط شورای رقابت) مربوط می‌شود و دیگری نیز با بود و نبود تحریم در ارتباط است.

در واقع کم و زیاد شدن اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها به دو اتفاق آتی که یکی تقریبا قطعی است (افزایش قیمت در مبدا) و دیگری محتمل (لغو تحریم‌ها)، بستگی دارد. سناریوی نخست این است که قیمت در کارخانه بالا برود، اما تغییر چشمگیری در بازار رخ ندهد. سناریوی دوم می‌گوید قیمت هم در مبدا بالا می‌رود و هم در بازار آزاد. در نهایت طبق سناریوی سوم (ضعیف‌تر) نیز قیمت خودرو در مبدا ثابت می‌ماند، اما در بازار افزایشی قابل‌توجه خواهد داشت. وقوع هر کدام از این سناریوها بستگی به عوامل مختلفی دارد.

در مورد سناریوی نخست (رشد قیمت خودرو در مبدا و ثبات نسبی یا کاهش قیمت در بازار)، فاکتور اصلی، آرامش اقتصادی است که خود به سرانجام مذاکرات برجامی بستگی دارد. چند هفته‌ای می‌شود که ایران، اروپا و آمریکا مذاکرات بر سر احیای توافق هسته‌ای و برجام را در وین آغاز کرده‌اند. اساس این مذاکرات، بازگشت ایران و آمریکا به برجام است، اتفاقی که لغو تحریم‌ها را به دنبال دارد. انتظار می‌رود با لغو تحریم، انتظارات تورمی کاهش چشمگیری را به خود ببیند و این اتفاق، افت قیمت ارز را به دنبال دارد و به تبع آن، بازار خودرو نیز روندی کاهشی را پیش خواهد گرفت، درست مانند روزهای پس از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا. طبق سیگنال‌های مثبتی که تا به امروز از مذاکرات ارسال شده، احتمال بازگشت ایران و آمریکا به برجام کم نیست، بنابراین لغو تحریم‌ها نیز محتمل است.

با فرض رخ دادن این اتفاقات، سقف قیمت در بازار خودرو کوتاه‌تر می‌شود و با لحاظ کردن مجوز احتمالی شورای رقابت برای افزایش قیمت کارخانه‌ای خودروها در نیمه دوم سال، فاصله قیمت کارخانه و بازار بسیار کمتر خواهد شد. در نهایت اما اگر سرنوشت برجام همچنان نامشخص باقی مانده و به دولت بعد گره بخورد، با فرض عدم تکانه‌ها در سیاست خارجی و به تبع آنها، انتظارات تورمی و قیمت ارز، می‌توان ثباتی نسبی را برای بازار خودرو در سناریوی نخست متصور شد. بنابراین با همین ثبات نیز وقتی شورای رقابت قیمت‌ها را در مبدا افزایش دهد، باز هم فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو کم می‌شود، منتها نه به اندازه وقتی که برجام احیا و تحریم‌ها کنار بروند.

رشد قیمت توامان در کارخانه و بازار

اما طبق سناریوی دوم، شاهد افزایش قیمت خودرو هم در کارخانه و هم در بازار خواهیم بود. این سناریو وقتی رخ می‌دهد که اولا شورای رقابت مجوز افزایش قیمت کارخانه‌ای خودروها را برای نیمه دوم سال، صادر کند و ثانیا ایران و آمریکا در مساله برجام به توافق نرسند و تحریم لغو نشود. در این حالت، انتظارات تورمی رشد می‌کند و قیمت ارز را با خود بالا می‌کشد و نتیجه‌اش می‌شود رشد قیمت در بازار (احتمالا با سرعتی کمتر از گذشته). البته تنش‌های احتمالی میان دولت بعدی در ایران با آمریکایی‌ها نیز دیگر فاکتوری است که می‌تواند سبب رشد انتظارات تورمی و قیمت ارز و به تبع آن، صعود منحنی قیمت خودرو در بازار شود. برای بررسی این سناریو می‌توان حالات مختلفی را لحاظ کرد.

مثلا اگر سرعت رشد قیمت خودرو در بازار کندتر از رشد قیمت در مبدا باشد، فاصله قیمت کارخانه و بازار خودروها طبعا زیاد می‌شود، اما با شتابی کمتر از قبل. از سوی دیگر اما بیشتر بودن سرعت رشد قیمت در بازار نسبت به کارخانه، سبب افزایش شکاف قیمت خواهد شد که به نفع سوداگران و دلالان و به ضرر مصرف‌کنندگان واقعی است. حالت دیگر هم این است که قیمت خودرو در کارخانه و بازار با سرعتی نسبتا مشابه بالا برود. در این حالت، میزان اختلاف قیمت کارخانه و یک بازار خودروها احتمالا تثبیت خواهد شد.

سناریوی ضعیف

به سراغ سناریوی سوم برویم؛ سناریویی که به نظر می‌رسد با توجه به پیش‌بینی‌ها از آینده، احتمال پیاده شدن آن ضعیف‌تر از قبلی‌ها است. طبق این سناریو، قیمت خودرو در مبدا ثابت می‌ماند، اما در بازار افزایشی قابل‌توجه خواهد یافت. در واقع اگر شورای رقابت برای نیمه دوم امسال مجوز افزایش قیمت جدیدی صادر نکند، قیمت‌ها در مبدا ثابت خواهند ماند و از آن سو در صورت عدم توافق ایران و آمریکا بر سر احیای برجام، به احتمال فراوان شاهد رشد قیمت در بازار خواهیم بود. بنابراین در سناریوی سوم، فاصله قیمت کارخانه و بازار خودروها به صورت یک‌طرفه زیاد خواهد شد که باز هم نفع دلالان و واسطه‌گران را در پی خواهد داشت.

وقوع این سناریو اما بیشتر از آن جهت ضعیف‌تر از دو سناریوی دیگر است که بعید به نظر می‌رسد شورای رقابت مجوز جدیدی برای افزایش قیمت کارخانه‌ای خودروها صادر نکند. خودروسازان همین حالا که به تازگی مجوز افزایش قیمت گرفته‌اند، مدعی زیان در تولید هستند و چشم انتظار مجوز جدید شورای رقابت نشسته‌اند. به ادعای آنها، درصد افزایش قیمتی که شورای رقابت اخیرا برای خودروها در نظر گرفت، کفاف هزینه‌های تولید را نمی‌دهد و خودروسازی را بیشتر در ورطه زیان‌دهی فرو می‌برد. با این حساب، احتمال اینکه شورای رقابت قیمت کارخانه‌ای خودروها را در نیمه دوم سال فریز کند، پایین است، هرچند نمی‌توان گفت منتفی است.

local_offerبرچسب‌ها:
ما صنعت خودروسازی نداریم

ما صنعت خودروسازی نداریم

معاون علمی و فناوری ريیس جمهوری با بیان اینکه تا زمانی که طراحی‌های صنعت خودرو در داخل انجام نشود ما صاحب صنعت خودروسازی نیستیم، از آغاز پروژه‌هایی برای طراحی خودرو با شرکت‌های خودروساز خبر داد.

TejaratNews.com/
نحوه ورود سپاه به صنعت خودروسازی

نحوه ورود سپاه به صنعت خودروسازی

فرمانده نیروی هوافضای سپاه در یادداشتی که خبرگزاری میزان منتشر کرده، نوشت: در حوزه تولید موشک و پهپاد، فناوری‌های روز دنیا در اختیار ماست و همگی هم نتیجه کار بومی خودمان بوده است.

Bartarinha.ir/
ورود متخصصان سپاه به صنعت خودروسازی

ورود متخصصان سپاه به صنعت خودروسازی

سردار حاجی زاده با تاکید بر اینکه تجربیات تحقیقاتی‌مان را به خودروسازان منتقل خواهیم کرد ، گفت: شاید در بعضی از موارد نیاز به ورود فیزیکی ما نباشد و فقط تجربیات و اطلاعات خود را منتقل کنیم.

Bartarinha.ir/
اختصاص یک میلیارد دلار به صنعت خودروسازی توسط صندوق توسعه ملی

اختصاص یک میلیارد دلار به صنعت خودروسازی توسط صندوق توسعه ملی

مدیرعامل صندوق توسعه ملی گفت: یک میلیارد دلار تسهیلات ارزی از محل این صندوق به صنعت خودروسازی کشور اختصاص داد تا بتوان تولید داخلی را رونق داد و با بهره‌گیری از شرکت‌های دانش‌بنیان قطعات را در داخل کش...

TejaratNews.com/
ال‌جی فروشنده آیفون می‌شود؟ پیش‌بینی هفته آخر خرداد 1400 از نگاه تحلیلگران بازار سرمایه مدیرعامل گروه سایپا رای خود را به صندوق انداخت قیمت خودرو چه تغییری کرد؟ کرونا بنادر جنوب چین را از کار انداخت مسیر قیمت دلار بعد از انتخابات 1400/ پیش‌بینی 5 کارشناس از آینده بازار ارز دلار به کانال 23 هزارتومانی باز می‌گردد؟ گرانی رینگ خودرو؛ قیمت‌ها 4 تا 8برابر شد! مدل 2022 سریع‌ترین پورشه جهان رونمایی شد چین در یک قدمی ارز دیجیتال ملی قیمت سبد نفتی اوپک کاهش یافت رقابت داغ برای خرید بنزین در بورس انرژی فهرست پروازهای خارجی ایران اعلام شد پیش‌بینی بورس شنبه 29 خرداد / بازار نوسانی و رنج خواهد بود آغاز رسمی فروش خودرو شاسی بلند فیدلیتی تاب‌آوری اقتصاد ایران در وضعیت نامطلوب حال و هوای بازار مسکن در جنوب پایتخت + قیمت ورق قیمت‌ها در بازار سکه و طلا برگشت قیمت گوشت قرمز در بازار بورس در هفته‌ای که گذشت/ سهامداران منتظر مشخص شدن نتایح انتخابات تهدید جدی صادرات گاز ایران/ بازار عراق از دست می‌رود؟ یک هفته با صنایع بورسی سیمان زنجان و سیمان سفید نی ریز هم بورس کالایی شدند 3 قطعه زمین به زودی روی تابلوی بورس کالا می‌رود یک هفته با بورس کالا کارنامه تجارت خارجی ایران در سال 99 منتشر شد اگر روحانی نبود| قیمت‌گذاری دستوری بلای جان بازار سرمایه/ ریسکی که دولت به شرکت‌های بورسی تحمیل می‌ک... بورس، گزینه‌ای معقول برای سرمایه‌گذاری در سال 1400 آخرین قیمت دلار پیش از امروز 28 خرداد / دلار در روز انتخابات چگونه است؟ روند هفتگی صندوق‌های دولتی هفته آخر خرداد 1400 عرضه مرغ بالاتر از قیمت مصوب/ دستگاه‌های ناظر پاسخگو باشند معرفی 4 واحد متخلف تولید فراورده‎‌های گوشتی + اسامی ابلاغ آیین‌نامه اجرایی طرح ملی مسکن/ وام ساخت چقدر است؟ عینک هم‌قیمت ربع سکه شد / گرانی، تعمیر عینک را زیاد کرد رستوران هات‌پات چینی با ظرفیت 7200مشتری آغاز فروش فوق‌العاده 4 محصول زامیاد از شنبه اعلام جزيیات فروش نقدی خودرو فیدلیتی + جدول خبر خوش در مجمع/ "شپترو" از زیان‌دهی و ماده 141 خارج شد بررسی بازارها نسبت به انتخابات سال 96 / کدام بازار 1300 درصد رشد کرده است؟ ارايه 2 طرح ویژه برای حمایت از بورس امروز سکه چقدر شد؟ / قیمت دلار و یورو امروز 1400/3/27 بنیانگذار علی بابا، نقاش می‌شود؟ جزيیات حمله به خط انتقال برق ایران در عراق پیش‌بینی بورس هفته آخر خرداد 1400 / چه نمادهایی بعد از توافقات برجام پیش‌رو هستند؟ فروش 4محصول زامیاد از روز شنبه ماشین‌های برقی به ایران می‌آید؟ مهلت ثبت‌نام و سقف تسهیلات کمک ودیعه اجاره مسکن آخرین خبرها از انفجار خط انتقال برق ایران به عراق/ وضعیت صادرات برق سایپا با تنوع در طراحی به دنبال جلب رضایت است تعداد و ارزش چک‌های برگشتی زیاد شد

در حال بارگیری...