زومان: تقویم به روز سی و یکم مرداد 1405 رسیده و اقتصاد ایران بیش از 150 روز معادل 40 درصد از سال را پشت سر گذاشته است. در این پنج ماه، بازارهای مالی همزمان شوک یک جنگ نظامی، محاصره دریایی و پسلرزههای سیاست حذف ارز ترجیحی سال گذشته را هضم کردهاند. آتشبس موقت خردادماه به پایان رسیده و جریان مذاکرات همچنان جاری است. در این بستر پرالتهاب سیاسی، بررسی جریان سرمایه نشان میدهد مرغها در جنگ تخمشان طلا داده است وقتی رشد قیمت تخم مرغ از طلا هم بیشتر شده است!
عقبنشینی طلا در سایه نوسان ارزیدر دورههای درگیری نظامی، سرمایهها معمولا به سمت طلا حرکت میکنند؛ اما دادههای پنج ماهه امسال الگوی متفاوتی را نشان میدهد. اسکناس آمریکایی از رقم 153 هزار و 480 تومان در پایان سال گذشته، به 189 هزار و 400 تومان در پایان مرداد رسید و بازدهی 23.4 درصدی را ثبت کرد. در مقابل، بازار فلزات گرانبها از این سرعت جا ماند. سکه امامی با رشدی محدود از 188 میلیون تومان به 199 میلیون و 540 هزار تومان رسید و در کنار طلای 18 عیار که از 18 میلیون و 445 هزار تومان به 19 میلیون و 582 هزار تومان در هر گرم ارتقا یافت، تنها 6.1 درصد بازدهی داشت. نیمسکه با ثبت رقم 101 میلیون تومان فقط 1.0 درصد رشد کرد و ربع سکه حتی با ثبت افت 2.6- درصدی، از محدوده 57 میلیون به 55 میلیون و 500 هزار تومان عقبنشینی کرد.
رالی تورمی در تالار شیشهای بورسبازار سرمایه در این مدت بیشترین نوسانات ساختاری را تجربه کرد. با آغاز جنگ و آسیب به زیرساختهای صنایع پتروشیمی و فولاد، بورس تهران برای حدود 80 روز در تعطیلی کامل فرو رفت. با این حال، بازگشایی نمادها با یک جهش خیرهکننده همراه بود. شاخص کل از سطح 3 میلیون و 692 هزار و 906 واحد به 5 میلیون و 952 هزار و 488 واحد پرید و رشد 61.1 درصدی را به ثبت رساند. تحلیلگران، موتور محرک این صعود ناگهانی را نه در سودآوری شرکتها، بلکه در تورم بالا میدانند. تورم در ماههای خرداد و تیر به کانال 84 درصد رسید و بورس، به عنوان آینهای از ارزش جایگزینی داراییها، خود را با این کاهش ارزش پول ملی تطبیق داد.
مقایسه میزان بازدهی بازارهای مختلف از جمله بازار بورس و کالاهای اساسی در بازه زمانی پنج ماهه نخست سال جاری.
پارادوکس مرغ و تخممرغ در سبد مصرفکنندهدر ادبیات مالی همیشه توصیه میشود که سرمایهگذاران تخممرغهای خود را در یک سبد نگذارند؛ شاید کمی غیرمتعارف باشد که در این رالی خود تخممرغ را وارد کنیم، اما شاید به عنوان نمادی از بازار کالا بتواند نشان دهد که در بازار کالایی این 5 ماه چه گذشته است.
قیمت هر شانه 30 تایی تخممرغ از 282 هزار تومان در اسفند گذشته به 442 هزار تومان در پایان مرداد رسید و رشد قابلتوجه 56.7 درصدی را ثبت کرد؛ عددی که شانهبهشانه بازدهی بورس حرکت میکند.
در نقطه مقابل، گوشت مرغ مسیر متفاوتی را طی کرد. هر کیلو مرغ کشتار که سال را با نرخ 283 هزار و 600 تومان آغاز کرده بود، در اردیبهشت و خرداد از مرز روانی 400 هزار تومان نیز عبور کرد. با این حال، قیمتها در پایان مرداد روی عدد 300 هزار تومان ایستاد تا رشد پنج ماهه این محصول تنها 5.7 درصد باشد. ریشه این بازگشت قیمتی در افت تقاضا نهفته است. کاهش قدرت خرید (ناتوانی مالی مصرفکننده در تامین هزینههای پایه) باعث شد تا خانوارها در برابر مرغ 400 هزار تومانی عقبنشینی کنند و پروتيین ارزانتری مانند تخممرغ را جایگزین آن سازند؛ شیفتی اجباری که به خوبی نشان میدهد چگونه تورم، الگوهای بقا را در اقتصاد تغییر داده است.
