آیا گرانی دوباره بنزین در راه است؟

آیا گرانی دوباره بنزین در راه است؟

گزارش‌ها حاکی از آن است که طرح اختصاص سهمیه بنزین به افراد به جای خودروها، به شکل آزمایشی در مناطق آزاد کیش و قشم اجرایی خواهد شد. هنوز جزيیات کاملی از نحوه اجرایی شدن این طرح به شکل آزمایشی ارايه نشده است، اما در صورت تست موفق، درباره اجرای آن در سایر مناطق کشور تصمیم‌گیری خواهد شد.

برترین‌ها: گزارش‌ها حاکی از آن است که طرح اختصاص سهمیه بنزین به افراد به جای خودروها، به شکل آزمایشی در مناطق آزاد کیش و قشم اجرایی خواهد شد. هنوز جزيیات کاملی از نحوه اجرایی شدن این طرح به شکل آزمایشی ارايه نشده است، اما در صورت تست موفق، درباره اجرای آن در سایر مناطق کشور تصمیم‌گیری خواهد شد.

ابتدای آبان‌ماه سال جاری ريیسی از تیم اقتصادی درخواست کرد که برنامه‌های پیشنهادی خود را برای اصلاح الگوی مصرف انرژی با رعایت عدالت اجتماعی ارايه کنند.

همشهری در گزارشی در این خصوص نوشت: قرار است به‌صورت پایلوت، در 2منطقه آزاد، سهمیه بنزین، به جای اختصاص به‌خودروها به شهروندان داده شود. این کار از 2منطقه آزاد تجاری و اقتصادی کیش و قشم آغاز خواهد شد. خبری که دیروز در فضای مجازی رسانه‌ای شد و در ادامه فریدون عباسی دوانی، عضو کمیسیون انرژی مجلس هم آن را تایید و اعلام کرد:

* هر کاری قرار باشد از نظر عملی انجام شود باید در جای کوچکی اجرا شود، از آنجا که کیش و قشم منطقه آزاد هستند، می‌توانند به‌عنوان یک پایلوت اجرا مدنظر قرار بگیرند.

* ولی اول باید کارهای کارشناسی انجام شود، درآمدهای مردم و نظام حقوق و دستمزد اصلاح شود تا بعد بتوان در مورد حامل‌های انرژی اظهارنظر کرد.

* از آنجا که درآمدها در مناطق آزاد با بقیه کشور متفاوت است، شاید مطلوب باشد به‌صورت آزمایشی، مصرف یا قیمت حامل‌های انرژی در این مکان‌ها امتحان شود.

* این کار، آزادسازی قیمت نیست، بلکه این کار، مقدمه واقعی‌سازی قیمت‌ها و واقعی‌سازی دستمزدهاست، یعنی ابتدا باید تکلیف خط فقر را مشخص کنیم.

* باید درآمد مردم را با هزینه‌های آنها باهم ببینیم. افراد جامعه ما نباید سوءتغذیه داشته باشند بلکه باید به اندازه نیاز برای خوردن داشته باشند. نباید همه درآمد خود را صرف هزینه مسکن کنند؛ در این صورت چیزی نمی‌ماند که بخواهیم در مورد پوشاک یا حامل‌های انرژی صحبت کنیم.

* هر اتفاقی که بخواهد بیفتد باید از روی کاغذ به فضای واقعی بیاید، یعنی یک منطقه آزاد یا منطقه کوچک به‌عنوان آزمایشگاه عملی درنظر بگیریم که مطمين باشیم زندگی مردم آسیب نمی‌بیند. این می‌تواند در مورد بنزین یا هر موضوع دیگری باشد.

* قیمت بستگی به وزارت نفت دارد، زیرا این نهاد می‌داند قیمت تمام شده، هزینه حمل‌ونقل، درصد سهم جایگاه‌های توزیع و... چه میزان است. برای این کار باید میزان قیمت تمام شده، قیمت جهانی، فوب خلیج‌فارس و... بررسی شود و سپس با درنظر گرفتن سود قیمت مشخص شود.

اولین توضیح رسمی دولت درباره طرح بنزینی

علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت:

* قرار نیست بنزین گران شود و دولت تصمیمات یک‌شبه نیست. حتما اگر قرار باشد تصمیمی گرفته شود که در زندگی جاری و عمومی مردم اثر بگذارد، جوانب مختلف آن سنجیده می‌شود.

* درباره این طرح نیز مقرر شده به‌صورت آزمایشی در دو جزیره قشم و کیش، سهمیه بنزین به‌جای خودروها به افراد اختصاص پیدا کند و قیمت عرضه همان نرخ عادی 1500 تومان برای بنزین سهمیه‌ای و 3000 تومان برای بنزین آزاد است که هیچ تفاوتی با نرخ موجود نخواهد داشت.

* در حال حاضر اگر کسی خودرو نداشته باشد نمی‌تواند از سهمیه بنزین هم استفاده کند در حالی‌که سوخت سرمایه ملی و متعلق به همه مردم است. اما کسی که مثلا چهار خودرو داشته باشد، چهار برابر سهمیه استفاده می‌کند. طبیعتا این روش ناعادلانه است و سهم کسی که توان خرید خودرو ندارد در سوخت دیده نمی‌شود.

* اما با این تغییر که به‌صورت آزمایشی بنا شده انجام شود، کسی که خودرو ندارد هم می‌تواند سهمیه سوخت با کد ملی خود داشته باشد و آن را به قیمت مناسب به دیگران عرضه کند. لذا خبرسازی‌ها پیرامون افزایش قیمت بنزین صحت ندارد.

سهمیه شهروندی به زبان ساده

در گزارش «دنیای اقتصاد» در رابطه با آزادسازی بنزین آمده: اگرچه قرار است که طرح جدید در دو منطقه آزاد کیش و قشم اجرایی شود، اما هنوز جزيیاتی از اینکه طرح اعطای سهمیه بنزین به شهروندان چگونه خواهد بود، منتشر نشده و ابعاد آن مشخص نشده است.

* در حال حاضر برای یک خودرو سهمیه 60لیتری در نظر گرفته می‌شود که این سهمیه اگر به افراد اختصاص یابد با توجه به بعد خانوار می‌تواند 20لیتر یارانه 1500تومانی در ماه در نظر گرفته شود. بنابراین بدون تغییر در قیمت‌ها، همان میزان سهمیه توزیع می‌شود، اما این سهمیه‌‌‌ها به جای خودروها به افراد تخصیص می‌‌‌یابد تا آنها درخصوص این سهمیه تصمیم بگیرند. در شرایط کنونی این طرح مزایای متعددی دارد: نکته اول اینکه در این طرح به نیمی از افراد جامعه که خودرو ندارند، سهمیه تعلق می‌گیرد. این افراد عموما جزو خانوارهای کم‌‌‌درآمد هستند که می‌توانند این سهمیه را نگه دارند یا در بازار متناسب با عرضه و تقاضا بفروشند.

* حتی سیاستگذار می‌تواند در زمان نیاز به کاهش مصرف، سیاست‌های تشویقی یا اعتباردهی را بر مبنای بنزین ذخیره‌‌‌شده به این افراد ارايه کند. نکته قابل‌‌‌توجه این است که شاید این سهمیه در یک خانوار کم‌‌‌جمعیت تک‌‌‌نفره رقم قابل‌‌‌توجهی نباشد، اما به عنوان مثال در یک خانوار پنج‌‌‌نفره، می‌تواند بخش قابل‌‌‌توجهی از هزینه‌‌‌ها را پوشش دهد.

* مزیت دیگر، این است که این سناریو اثر تورمی نخواهد داشت و تنها این امکان وجود دارد که قیمت نسبی برخی از کالاها را متاثر کند که البته اثر آن محدود خواهد بود؛ بنابراین یک طرح حمایتی بدون اثر تورمی اجرایی خواهد شد. در شرایط کنونی، نمی‌توان بدون توجه به انتظارات تورمی طرحی را اجرایی کرد. مزیت بعدی این است که اجرای این سیاست نیاز به تغییر قیمت و تبعات اجتماعی آن را کاهش می‌دهد. همچنین با اجرای آن، نفع اقتصادی مردم با نفع اقتصاد ملی و سیاستگذار همراه خواهد شد. مزیت دیگر این است که با اجرای این طرح، اعتماد مردم، به‌‌‌خصوص کم‌‌‌درآمدها، به آشکارسازی یارانه پنهان بازخواهد گشت و بخش قابل‌‌‌توجهی از مردم پشتیبان آن می‌‌‌شوند. این موضوع زمینه را برای آشکارسازی سایر حامل‌‌‌های انرژی بازخواهد گذاشت و می‌تواند مقدمه‌‌‌ای برای آزادسازی قیمت حامل‌‌‌های انرژی باشد.

* به طور کلی، شرط موفقیت این طرح این است که حمایت عمومی را در پی داشته باشد؛ در غیراین‌‌‌صورت با شکست روبه‌‌‌رو خواهد شد. مزیت چهارم نیز این است که این موضوع الگوی مصرف را به‌‌‌خصوص در افراد پردرآمد تغییر خواهد داد. به طور مثال یک خانوار تک‌‌‌نفره که دو ماشین دارد، در مدل جدید به جای 120 لیتر بنزین یارانه‌‌‌ای تنها 20لیتر دریافت می‌کند و مجبور است بقیه مصرف خود را با قیمت بالاتر تامین کند. به نظر می‌رسد که اجرای این طرح در مناطق آزاد می‌تواند یک گام رو به جلو باشد، اما یک نکته مبهم وجود دارد؛ اینکه آیا اجرای آن در یک منطقه آزاد و جزیره می‌تواند به کلان‌شهری نظیر تهران تعمیم یابد یا خیر؟

* بنابراین شاید اجرای آزمایشی آن در یک منطقه دیگر می‌توانست نتایج بهتری برای سیاستگذار داشته باشد. نکته مهم این است که همان‌طور که عنوان شد این طرح در فاز آزمایشی نیز باید حمایت عمومی را داشته باشد، در غیراین‌صورت در همان فاز آزمایشی نیز ممکن است با چالش‌هایی روبه‌رو شود. در نهایت نکته دیگر اینکه شرایط کنونی درخصوص اعطای سهمیه به خودروها نه تنها عادلانه نیست، بلکه رضایت افراد پردرآمد را در پی دارد که تغییر اجرای این سیاست می‌تواند گام نخست در این مسیر باشد.

برخی کاربران در واکنش به طرح آزادسازی آزمایشی قیمت بنزین به برخی شایعات در این رابطه واکنش نشان دادند:

احتمال افزایش قیمت نفت عربستان به دلیل رشد تقاضا فروش زنجیره‌ای خودرو یارانه‌ای/ ثبت‌نام کدام خودروها ادامه دارد؟ 4 دلیل عمده نوسان قیمت‌ها در بازار سهام/ رشد 22 درصدی معاملات خرد در بورس مردم سفر زیاد رفته‌اند، ولی پول خرج نمی‌کنند! ریل گذاری ذوب در مسیر صعودی قیمت جدید سیمان اعلام شد دسترسی به بازارهای خاور دور و آفریقا با توسعه روابط اقتصادی با چین قیمت جدید سکه اعلام شد + جدول اداره گاز پاسخگوی "فسبزوا" نیست اقتصاد جهانی سال 2022 را چگونه آغاز کرد؟ | رشد اقتصادی در سال 2022 چقدر پیش بینی شده است؟ در چه شرایطی یک خانه مشمول مالیات می‌شود؟ نبود سود فروش سرمایه‌گذاری‌ها و کاهش 78 درصدی سود خالص "توریل" خودرو ارزان شد کاهش تولید، تحویل و صادرات سیمان/ شب‌ها آسیاب می‌کنیم تا عرضه به مشکل نخورد "وسپه" ارز را بهانه کرد و به داخلی‌سازی اشاره‌ای نکرد بازی با جان در قبال درآمدی ناچیز / کولبری کردم... مزایده "گنگین" پیشنهادی نداشت طلا 37 دلار ارزان شد اتکای صرف به روس‌ها و چینی‌ها در قراردادهای بلندمدت به ضرر منافع کشور است آیا دلایل "خوساز" به نظر شما سهامداران، بوی مدیریت می‌دهد! پیش بینی وضعیت قیمت دلار در هفته آینده ابراز تمایل کشورهای آسیای میانه برای خرید سیب‌زمینی ایران/ بازید هیات ازبکستانی از انبارهای کشور پیش‌بینی عدد نرخ دلار پس از توافق وین/ دو رویکرد احتمالی... ترمز شوک های بورس چگونه کشیده می شود؟ پیشرفت فیزیکی 86 درصد طرح‌ها زیر 20 درصد! خودروسازان و قطعه‌سازان رفاقت می‌کنند/ زدوبندهای سیاسی بیش از تحریم‌ها به خودروسازی کشور آسیب زد چرا روس‌ها، کالای ایرانی نمی‌خرند؟ نفت برنت به مرز 90 دلار رسید مهلت یک ماهه واتس‌اپ برای رفع نگرانی اتحادیه اروپا چین 47 مدیر فولادی را به زندان انداخت جدیدترین قیمت خودروهای داخلی در بازار + جدول انحصارزدایی از مشاغل با الکترونیکی شدن صدور مجوزها توسعه CNG در گرو ساماندهی گازمایع در سبد سوخت/ ایجاد مشوق اقتصادی برای وزارت نفت جهت توسعه اتوگاز 3 پیشنهاد ویژه وزیر اقتصاد برای حمایت از بورس خودرو ارزان شد؟ | جدیدترین قیمت خودروهای داخلی و خارجی قیمت بیت کوین در نوسان / فاجعه برای رمز ارزها... نحوه محاسبه مالیات خودرو و خانه‌ های لوکس طلا باز هم گران شد + جزيیات روند آتی بازار سرمایه، در هاله‌ای از ابهام صفر تا صد محاسبه مالیات خودروها و خانه‌های لوکس/ در چه شرایطی یک خانه مشمول مالیات می‌شود؟ نمایندگان مجلس قسمتی از حقوق شان را ببخشند! پول جدید ایران به زودی در دسترس مردم صفر تا صد محاسبه مالیات خودروها و خانه‌های لوکس | در چه شرایطی یک خانه مشمول مالیات می شود؟ مصوبه های مهم دولت برای حمایت از بورس خودرو ارزان شد/ جدول جدیدترین قیمت‌های خودرو ارزان ترین و گران ترین خانه ها در تهران + جدول بازگشت امید به بازار سرمایه با تدابیر تیم اقتصادی دولت سیزدهم نحوه محاسبه مالیات خودرو و خانه‌ های لوکس ارزان شدن 1 تا 2 میلیونی این خودروها + جدول تسلا شبکه شارژ خودروهای برقی را ارتقا می‌دهد/ سرعت این شارژرها چقدر است؟