حسنعلی محمدی، عضو کمیسیون صنایع در مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با خبرگزاری ایلنا اعلام کرد: مهمترین دلیل نرسیدن پتروشیمی ایلام به ظرفیت اسمی و سوددهی پایدار، ناپایداری تامین خوراک و افزایش هزینههای تولید بوده است.
به گفته او، مجموعهای از عوامل از جمله محدودیتهای تحریمی، مشکلات زنجیره خوراک و برخی سیاستگذاریهای کلان باعث شد تا این مجتمع با وجود سالها فعالیت، به تولید پایدار دست پیدا نکند.
محمدی درباره دلایل فاصله پتروشیمی ایلام از ظرفیت اسمی اظهار کرد: گلوگاه اصلی این مجتمع در سالهای گذشته، تامین خوراک بهویژه اتان و خوراک الفین بوده است. ظرفیتهای اسمی اعلام شده برای این مجتمع شامل 458 هزار تن الفین و 300 هزار تن پلیاتیلن سنگین بود، اما تحقق این ظرفیتها به تامین پایدار خوراک وابسته بود.
وی افزود: در گزارشها و مصاحبههای مدیریتی نیز تامین خوراک به عنوان مهمترین چالش مجتمع مطرح شده بود. البته خبرهای جدید نشان میدهد که برای پایدارسازی خوراک، پروژه حفاری و تکمیل چاهها در منطقه تنگبیجار در دستور کار قرار گرفته است و برآورد شده با بهرهبرداری از این چاهها تا حدود 75 درصد خوراک مورد نیاز تامین شود.
وی تاکید کرد: این موضوع نشان داد خوراک ورودی مجتمع در عمل کمتر از میزان مورد نیاز بوده و همین مسيله مستقیما بر نرخ بهرهبرداری از ظرفیت اسمی اثر گذاشته است.
محدودیتهای تحریمی و مشکلات تامین تجهیزات
این عضو کمیسیون صنایع مجلس درباره تاثیر تحریمها بر فعالیت مجتمع اظهار کرد: مشکلاتی در زمینه ثبت سفارش واردات قطعات یدکی، کاتالیست و مواد مصرفی وجود داشت و حتی درخواستهایی برای افزایش سقف ثبت سفارش مطرح شده بود.
وی افزود: این محدودیتها معمولا به شکل افزایش توقفهای اضطراری خطوط تولید، طولانیتر شدن دوره تعمیرات و افزایش هزینههای نگهداری خود را نشان داد و همین مسيله رسیدن به تولید پایدار را دشوار کرد.
وی تصریح کرد: سهم دقیق این عوامل در منابع رسمی به صورت عددی منتشر نشده است، اما تاثیر آنها در روند تولید قابل مشاهده است.
فشار هزینهها بر سودآوری
وی درباره وضعیت مالی این شرکت نیز توضیح داد: با وجود بهبود درآمدها، فشار بهای تمامشده همچنان بالا است و در برخی دورهها زیان عملیاتی ثبت شده است. یکی از گزارشهای مبتنی بر دادههای کدال نشان می دهد در ششماهه نخست سال 1403 درآمد عملیاتی شرکت افزایش پیدا کرده است، اما همزمان بهای تمامشده نیز رشد قابل توجهی دارد.
وی افزود: در گزارش دیگری نیز به کاهش زیان عملیاتی نسبت به دوره مشابه اشاره شده بود، اما هنوز سوددهی پایدار تحقق پیدا نکرده است.
به گفته او حتی در شرایطی که فروش و درآمد رشد کرده بود، ناپایداری خوراک و افزایش هزینههای تامین و نگهداری مانع دستیابی به سودآوری پایدار شده بود.
نقش سیاستگذاری در زنجیره خوراک
محمدی درباره سهم عوامل مختلف در مشکلات پتروشیمی ایلام اظهار کرد: آنچه به صورت مستند میتوان بیان کرد این است که کمبود و ناپایداری خوراک در منابع مختلف به عنوان مسيله اصلی مطرح شده است.
وی گفت: پیگیری پروژه حفاری چاههای تنگبیجار نیز نشان داد تامین خوراک مهمترین اولویت مجتمع بوده است.
وی ادامه داد: سیاستگذاریهای مرتبط با زنجیره خوراک منطقه غرب کشور نیز نقش مهمی در وضعیت این مجتمع دارد.موضوعاتی مانند؛ پروژههای جمعآوری گازهای همراه و تعیین مسیر انتقال خوراک از جمله عوامل تاثیرگذار به شمار میرود.
محمدی اشاره کرد: در سال 1402 اعلام شد انتقال خوراک NGL دهلران تا زمان بهرهبرداری از پتروشیمی دهلران به استانهای جنوبی انجام خواهد شد که این موضوع بر دسترسی مجتمعهای غرب کشور به خوراک اثر خواهد گذاشت.
وی همچنین به بهرهبرداری از طرح NGL 3100 اشاره کرد و گفت: این طرح شامل جمعآوری گازهای همراه و ایجاد زیرساختهایی مانند؛ خط لوله و نیروگاه با ظرفیت روزانه 240 میلیون فوت مکعب بود که میتوانست در بلندمدت به بهبود وضعیت خوراک منطقه کمک کند.
اشتغال بومی و مسيولیت اجتماعی
این عضو کمیسیون صنایع مجلس درباره اشتغال نیروهای بومی نیز اظهار کرد: براساس اعلام مدیرعامل مجتمع، حدود 95 درصد کارکنان از نیروهای بومی استان هستند، هرچند در گزارش دیگری سهم نیروهای بومی 86 درصد اعلام شده بود.
وی گفت: مجلس در چارچوب نظارت خود، موضوع عدالت منطقهای و استفاده از نیروهای بومی در صنایع نفت و گاز را پیگیری کرده است، گزارشهایی نیز درباره پایش آنلاین پساب و هوای محیطی و نظارت برخط سازمان محیط زیست منتشر شد و اجرای پروژه بازچرخانی آب از طریق سیستم RO نیز از جمله اقدامات مثبت شرکت محسوب می شود.
