چند میلیون ایرانی زیر خط فقر هستند؟

چند میلیون ایرانی زیر خط فقر هستند؟

فقر یک‌طرف ناشی از عوامل کلان اقتصادی است و از طرف دیگر ناشی از عدم کارآمدی لازم نظام رفاه اجتماعی است. شرایطی که محصول آن، دو برابر شدن افراد زیرخط فقر در کشور طی سال‌های 1385 تا 1399 شده و 28 میلیون ایرانی را در تله فقر گیر انداخته است.

خبرگزاری رکنا: باوجود موفقیت‌های چشمگیر در برخی شاخص‌های کلیدی موثر بر رفاه اجتماعی نظیر امید به زندگی، نرخ مرگ‌ومیر نوزادان، دسترسی به آب و برق و سایر زیرساخت‌ها و... اما همچنان بسیاری از خانوارهای ایرانی به دلایل مختلف با مشکل تامین حداقل نیازهای اساسی مواجه هستند و نظام رفاه اجتماعی با نقطه مطلوب فاصله زیادی دارد.

این موضوع از یک‌طرف ناشی از عوامل کلان اقتصادی است و از طرف دیگر ناشی از عدم کارآمدی لازم نظام رفاه اجتماعی است. شرایطی که محصول آن، دو برابر شدن افراد زیرخط فقر در کشور طی سال‌های 1385 تا 1399 شده و 28 میلیون ایرانی را در تله فقر گیر انداخته است. همه مردم وضعیت شاخص‌های اقتصاد کلان که فقر را در کشورمان تعمیق بخشیده و همچنان درحال بلعیدن افراد بیشتری است را با گوشت و پوست خود لمس می‌کنند؛ اما شناسایی مصادیق ناکارآمدی نظام رفاه اجتماعی نیازمند آمارها و داده‌های رسمی و قابل استناد است.

در مورد اینکه بودجه‌ها و هزینه‌کردهای نظام رفاهی کشور به نحو مطلوب به گروه‌های هدف اصابت نمی‌کند همه کارشناسان اقتصادی توافق دارند؛ اما اخیرا یک گزارش کارشناسی از سوی وزارت رفاه تحت عنوان «الزامات و ضرورت‌های کارآمدی نظام رفاه و تامین اجتماعی» منتشر شده که نگرانی‌ها را بیشتر و بیشتر می‌کند. طبق آمارهای ارايه‌شده در گزارش مذکور، درحالی که در سال‌های اخیر 76 درصد از خانوارهای واقع در سه دهک‌ کم‌درآمد(یک تا سه) خارج از چتر حمایت‌های مادی و معنوی دو نهاد حمایتی کمیته امداد و بهزیستی بوده‌اند، اما در سویی دیگر 377 هزار خانوار پردرآمد(دهک‌های 8 تا 10) از این دو نهاد مستمری می‌گیرند.

درخصوص این 377 هزار خانوار(که با بعد خانوار سه ‌نفری، جمعیت‌شان به بیش از یک‌میلیون نفر می‌رسد) دو تفسیر می‌توان ارايه داد. یا این خانوارها از کمبود اطلاعات و داده‌های اقتصادی در نهادهای حمایتی سوءاستفاده کرده و مستمری دریافت می‌کنند یا اینکه این خانوارها کم‌درآمد بوده اما با اجاره حساب‌های شخصی، کارت‌های بانکی و حتی اسناد هویتی به فراریان مالیاتی، پولشویان و دیگر متخلفان به جمع پردرآمدها پیوسته‌اند که البته فقط اجاره اسناد هویتی را دریافت کرده و سود اصلی در جیب متخلفان است.

28میلیون ایرانی زیر خط فقر

نظام سیاستگذاری عمومی ایران علی‌رغم کسب موفقیتی قابل‌تحسین در تحقق شاخص‌هایی نظیر افزایش باسوادی، کاهش نر خ مرگ‌ومیر کودکان و مادران حین بارداری، افزایش امید به زندگی و... موفقیت لازم را در تحقق اهداف اساسی کشور مبنی‌بر ایجاد رفاه اجتماعی و فقرزدایی به دست نیاورده است.

مقایسه شاخص‌هایی نظیر نابرابری درآمدی(ضریب جینی)، جمعیت زیرخط فقر، مصرف کالاهای اساسی، فقر مسکن، فقر سلامت بهداشت، جمعیت تحت پوشش بیمه اجتماعی، افراد مشمول مزایای بیمه بیکاری، شکاف بین حداقل دستمزد و حداقل معیشت و... گواه این امر هستند. ازجمله اینکه در بخش مصرف کالاهای اساسی، مصرف اغلب کالاهای اساسی کاهش چشمگیری داشته است. برای مثال در سال جاری مرکز آمار ایران بررسی‌هایی که درخصوص سرانه مصرف 9 کالای اساسی شامل گندم، برنج، گوشت دام، گوشت پرندگان، ماهی و میگو، شیر و محصولات لبنی، روغن‌ها و چربی‌ها و قند، شکر و چای داشته که این بررسی تصویر واقعی‌تری از سفره ایرانی‌ها طی دوره 1390 تا 1399 ارايه داده است.

نتایج این داده‌ها بسیار قابل‌تامل و نگران‌کننده است، به‌طوری‌که طی دوره دولت روحانی، سرانه مصرف گوشت طیور به‌ازای هر نفر 2 کیلوگرم، شیر و محصولات لبنی 9 کیلوگرم، روغن و چربی‌ها 3 کیلوگرم، قندوشکر 6 کیلوگرم، برنج 5 کیلوگرم، گندم 4 کیلوگرم و گوشت قرمز 4 کیلوگرم کاهش‌یافته و ماهی و میگو نیز تقریبا درحال حذف کامل از سفره‌هاست.

ضریب جینی دیگر شاخصی است که عدد آن در سال‌های اخیر عدد 0.4 را رد کرده که این میزان، بالاتر از متوسط جهانی است و در وضعیت مطلوبی قرار ندارد. علاوه‌بر این، درحال حاضر حدود 60 درصد شاغلان کشور فاقد پوشش بیمه اجتماعی بوده و مشاغل غیررسمی دارند و بیش از 47 درصد از خانوارهای کشور، فاقد حتی یک عضو بیمه‌شده هستند که 68 درصد از این خانوارها در پنج دهک پایین درآمدی جامعه قرار دارند. کمتر از 30 درصد شاغلان، مشمول مزایای بیمه بیکاری می‌شوند و میزان حمایت‌ها از افراد تحت‌پوشش نهادهای حمایتی، ناکافی و بسیار کمتر از استانداردهای جهانی(کمتر از 40 درصد خط فقر مطلق و 20 درصد حداقل دستمزد) است.

آمار تامل‌برانگیز دیگر، تعداد قابل‌توجه جمعیت زیرخط فقر است. براساس گزارش «الزامات و ضرورت‌های کارآمدی نظام رفاه و تامین اجتماعی» که توسط دفتر مطالعات رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه‌شده، نرخ فقر یا همان نسبت جمعیت زیرخط فقر به‌کل جمعیت کشور از حدود 20 درصد در سال 1385 به 24 درصد تا سال 1392 و به 33 درصد تا سال 1398 رسیده است. طبق این گزارش در سال 1385 کل جمعیت زیرخط فقر مطلق 14 میلیون نفر بوده‌اند که حالا در سال 1398 به بیش از 27 میلیون و 600 هزار نفر رسیده است. به عبارتی درحالی که طی سال‌های 1385 تا 1398 جمعیت کشور با رشد 1.2 برابری از 70 میلیون و 500 هزار نفر به 84 میلیون نفر رسیده اما طی این مدت جمعیت زیرخط فقر کشور با رشد 2 برابری از 14 به 28 میلیون نفر رسیده است.

377هزار خانوار ثروتمند عضو کمیته امداد و بهزیستی‌اند

شرایط اقتصاد کلان بیشترین تاثیر را در تعمیق فقر دارد. در سمت دیگر سیاست‌های اقتصادی و رفاهی دولت هم می‌تواند منجر به کاهش درد فقر و تعداد فقرا شود، البته این سیاست‌ها اگر راه اشتباهی را در پیش بگیرند، خود در تعمیق فقر موثر هستند.

براین اساس اگرچه شرایط کلان اقتصادی (که خود ریشه در برخی ناکارآمدی‌ها ازجمله وجود تعارضات منافع گسترده در نظام اداری کشور دارد) نقش مهمی در وضعیت فعلی رفاه اجتماعی دارد، از جنبه‌های مختلف می‌توان نشان داد که نظام حمایتی کشور با ناکارآمدی‌های گسترده مواجه است. نتیجه این ناکارآمدی‌ها آن بوده که این نظام حمایتی نتوانسته از ظرفیت‌های موجود به نحو بهینه استفاده کرده و علی‌رغم صرف منابع نسبتا قابل‌توجه نتیجه مورد انتظار حاصل نشده است.

برخی نمودهای این ناکارآمدی به شرح ذیل است: 1- همپوشانی و تداخل وظایف درزمینه حمایت اجتماعی، 2- عدم امکان رصد بودجه حوزه رفاه اجتماعی، 3- عدم تعهد بودجه به کاهش فقر، 4- ناکارآمدی نظام توزیع یارانه‌ها و 5- نهادینه شدن یارانه به‌جای کارانه در نظام حمایتی. در ادامه به هرکدام از این موارد به‌صورت مختصر پرداخته می‌شود.

local_offerبرچسب‌ها:
ببینید خط فقر دقیقا تا کجاست!

ببینید خط فقر دقیقا تا کجاست!

افزایش بی رویه قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی و رسیدن خط فقر به بیش از 12 میلیون تومان سوژه کارتونی از هادی رحمتی در صفحه اینستاگرامش شد.

Bartarinha.ir/
70درصد ساکنان تهران، زیر خط فقر مسکن

70درصد ساکنان تهران، زیر خط فقر مسکن

فرید قدیری کارشناس حوزه مسکن با اشاره به اینکه نزدیک به 40 درصد خانوار‌های ایرانی زیر خط فقر مسکن هستند افزود: فقر مسکن تعریف جهانی دارد . خانوار‌هایی که بیش از 30 درصد از هزینه ماهانه یا سالیانه خود ...

Bartarinha.ir/
30میلیون ایرانی زیر خط فقر مطلق قرار دارند

30میلیون ایرانی زیر خط فقر مطلق قرار دارند

معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در گزارشی اعلام کرد که تا سال 99، 26 میلیون نفر از جمعیت کشور در فقر مطلق زندگی می‌کردند.

Bartarinha.ir/
خط فقر چند میلیون تومان است؟

خط فقر چند میلیون تومان است؟

نماینده سراب در مجلس گفت: با اعلام رسمی بانک مرکزی خط فقر در سال جاری 11 میلیون تومان است که درصد قابل توجهی از مردم ایران بر همین اساس زیر خط فقر هستند و باید فکر اساسی برای زندگی آنان شود.

Bartarinha.ir/
«خط فقر» به 10میلیون تومان رسید

«خط فقر» به 10میلیون تومان رسید

ريیس کمیته امداد گفت: برآوردها نشان‌دهنده آن است که به طور متوسط در دوره زمانی 1380 تا 1398 حدود 33 درصد از جمعیت کشور زیر خط فقر چند بعدی قرار گرفته‌اند و خط فقر از 950 هزار تومان در سال 1390 به 10 م...

Bartarinha.ir/
20درصد مردم در سال 86 زیر خط فقر بودند

20درصد مردم در سال 86 زیر خط فقر بودند

مدیرکل دفتر اطلاعات رفاه ایرانیان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مروری بر روند تشکیل پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان داشت و گفت: اطلاعات مربوط به 60 پایگاه داده در کشور در این پایگاه بر اساس کدملی تجمیع...

Bartarinha.ir/
مقایسه فاصله خط فقر با حداقل دستمزد

مقایسه فاصله خط فقر با حداقل دستمزد

خط فقر امسال درآمد ماهیانه حدود 9 میلیون تومان در شهرهای بزرگ برآورد شده است.

Bartarinha.ir/
خط فقر در تهران 10میلیون تومان شد

خط فقر در تهران 10میلیون تومان شد

یک مدرس دانشگاه گفت: در سال 99 بسیاری از پژوهش‌ها نشان داده که خط فقر در تهران به 10میلیون تومان رسیده است.

Bartarinha.ir/
اینفوگرافی؛ بررسی خط فقر در هفت سال اخیر

اینفوگرافی؛ بررسی خط فقر در هفت سال اخیر

در این اینفوگرافیک گزارشی از بررسی فقر در 7 سال گذشته را ببینید.

Bartarinha.ir/
خط فقر در تهران 4میلیون و‌500هزار تومان است

خط فقر در تهران 4میلیون و‌500هزار تومان است

استاندار تهران گفت: خط فقر در تهران 4میلیون و‌500هزار تومان و در استان‌ها 2میلیون و 300هزار تومان است.

Bartarinha.ir/
خط فقر در تهران به 4.5میلیون تومان رسید

خط فقر در تهران به 4.5میلیون تومان رسید

براساس بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، خط فقر خانوارهای چهار نفره در شهر تهران ظرف 2 سال اخیر، از 2.5 میلیون تومان به 4.5 میلیون تومان رسید یعنی 80 درصد افزایش یافت.

Bartarinha.ir/
بلیط هواپیما ارزان نشد که هیچ، گران‌تر هم شد! محمد: مترصد ایجاد بورس بین الملل در مناطق آزاد هستیم کوچ صنایع از اصفهان شروع شد؟ نقشه‌های سایپا برای تحول در بازار خودرو تراز 9 هزار واحد اولین هدف شاخص انبوه‌سازی «فروش خودرو زیر قیمت»، شگرد جدید کلاهبرداران بورس شامل حمایت دولت می‌شود؟/ توصیه مهم به سهامداران شاهکار جدید و مرموز مرسدس بنز احتمال افزایش 10 درصدی قیمت خودرو قیمت خودرو خارجی در ایران 10برابر نرخ جهانی قیمت انواع سبزیجات 44درصد گران شد نوبل اقتصاد هم می رسد به... جایگاه ویژه بورس در نقشه راه رشد غیرتورمی دولت برق گران نشده؛ به فیش‌هایتان با دقت نگاه کنید احتمال کاهش قیمت خودرو با ورود به بورس ترس در بازار سرمایه/ فشار فروش در بورس ادامه می‌یابد؟ ثبت تصمیمات مجمع عمومی " تبرک" پیشنهاد طرح فروش اقساطی سهام به مردم/ رهاشدگی از عوامل مشکلات بنگاه‌های خصوصی شده است انتشار صورت سود و زیان 6 ماهه زیرمجموعه "وپاسار" عضو جدید هیيت عامل سازمان خصوصی سازی منصوب شد "فنفت" صورت مالی میاندوره ای زیرمجموعه را منتشر کرد واردات لوازم خانگی کره‌ای همچنان به‌صورت قانونی رشد 40 درصدی تجارت خارجی کشور عربی‌ترین شاسی‌بلند ب‌ ام‌ و روانه امارات می‌شود! سقوط قیمت نفت با ظهور کرونای جدید کراس جدید سوزوکی معرفی شد «پلاک تاریخی» برای خودرو‌های بالای 30 سال هیات مدیره "ومعادن" با مصوبه مجمع تغییر کرد عراقچی: هیچ پولی در پرونده من جابجا نشده! فردا، مجمع صندوق اختصاصی بازارگردانی آرمان اندیش برگزار می شود "حپارسا" در مجمع 345 تومان تقسیم کرد هر فرد تا پایان سال چقدر یارانه دریافت می‌کند؟ سوددهی "وپاسار" آغاز شد دورهمی سهامداران "فسازان" در هفته آینده شبکه بزرگ قاچاق لوازم خانگی منهدم شد افت شدید قیمت دلاردر صرافی بانک‌ها / بازگشت دلار به کانال 26 هزار تومان قیمت آپارتمان در اطراف تهران افت کرد قنادان با کمبود و گرانی روغن مواجهند زنگ مجمع "ما" به صدا درآمد پیشنهاد برای فروش 1800 خودروی وارداتی رسوبی شاخص کل بورس بیش از 27 هزار واحد افت کرد انهدام شبکه بزرگ قاچاق لوازم خانگی شاخص بورس قرمزپوش ماند تغییر ساعت کاری خزانه‌های سکه طلا جزيیات جدید فروش نقدی ارز در صرافی‌ها سقوط آزاد بورس در نخستین روز هفته صفر تا صد یارانه یک میلیون تومانی! وضعیت سبد سهام عدالت در ششم آذر ماه شرط تزریق واکسن برای ورود به مدرسه ممنوع است مدت زمان اجاره خانه تغییر می‌کند