علی بیتاللهی، ريیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا درباره وقوع دو زمینلرزه 5.2 و 5.7 ریشتری صبح امروز در فاصله زمانی حدود پنج دقیقه از یکدیگر در منطقه کوزران کرمانشاه اظهار داشت: در سالهای اخیر نمونههایی از این نوع رخداد را در ایران، از جمله در استان کرمان و همچنین در برخی کشورهای دیگر مانند ونزويلا مشاهده کردهایم. به این نوع رخدادها «زلزلههای دوقلو» یا «دوگانه» گفته میشود.
وی افزود: زمانی که دو زمینلرزه با فاصله زمانی کوتاه رخ میدهند، به این معناست که شکستگی در امتداد گسل بهصورت یکباره اتفاق نیفتاده و انرژی زمین در دو مرحله آزاد شده است. از منظر زمینشناسی، این اتفاق میتواند موجب کاهش شدت تخریب شود، چراکه اگر تمام انرژی در قالب یک زمینلرزه واحد آزاد میشد، احتمالا با زمینلرزهای قویتر و خسارتهای بیشتر مواجه بودیم.
ريیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: نخستین زمینلرزه با بزرگی 5.2 ریشتر رخ داد و حدود پنج دقیقه بعد، زمینلرزه دوم با بزرگی 5.7 ریشتر به وقوع پیوست. میتوان گفت انرژی این رخداد در دو بخش تخلیه شد و این موضوع تا حدی از شدت پیامدهای آن کاست.
بیتاللهی با اشاره به موقعیت جغرافیایی کانون زلزله گفت: منطقه وقوع زمینلرزه از نظر جمعیتی، منطقهای کمتراکم است و خوشبختانه در محدوده کانون زلزله، تمرکز جمعیتی بالایی وجود ندارد. همچنین این زمینلرزه با زلزله مخرب سال 1396 سرپل ذهاب تفاوت دارد و کانون آن حدود 200 کیلومتر با کانون زلزله سال 1396 سرپل ذهاب فاصله دارد.
وی توضیح داد: عامل زمینلرزه سال 1396، گسل سرپیشانی کوهستان بود، اما زمینلرزه امروز در ارتباط با گسل زاگرس مرتفع رخ داده است؛ گسلی بسیار طولانی که با بیش از هزار کیلومتر طول، از بزرگترین گسلهای فعال ایران به شمار میرود و بخش وسیعی از زاگرس را در بر میگیرد.
بیتاللهی با بیان اینکه کانون زلزله در حدود 14 کیلومتری شمال غرب شهر کوزران قرار داشته است، اظهار کرد: کوزران شهری با جمعیتی بیش از چهار هزار نفر است و شهرهای روانسر و جوانرود نیز به ترتیب در فاصله حدود 23 و 26 کیلومتری کانون زلزله قرار دارند. این مناطق ممکن است لرزشهای ناشی از زمینلرزه را بهطور محسوسی احساس کرده باشند، اما برآوردهای اولیه نشان میدهد میزان خسارت در شهرها محدود خواهد بود.
وی افزود: در اطراف کانون زلزله حدود 150 روستا در فاصله نزدیک و نسبتا نزدیک قرار دارند که از جمله آنها میتوان به روستاهای ونهرنگینه، نوروزآباد و نظرگاه اشاره کرد. با توجه به کاهش جمعیت برخی از این روستاها در سالهای اخیر به دلیل مهاجرت، پیشبینی میشود خسارتها عمدتا به چند واحد مسکونی محدود باشد. همچنین در شعاع وسیعتر، حدود 800 تا 900 آبادی قرار دارند که باید وضعیت آنها نیز بررسی شود.
ريیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به سابقه لرزهخیزی این منطقه گفت: بررسی دادههای لرزهنگاری نشان میدهد از سال 1385 تاکنون و در شعاع حدود 100 کیلومتری این منطقه، 3 هزار و 720 زمینلرزه با بزرگی 2.5 ریشتر و بالاتر ثبت شده است. از این تعداد، پیش از زلزله امروز 19 زمینلرزه با بزرگی بیش از 5 ریشتر رخ داده بود و با ثبت دو زمینلرزه امروز، این تعداد به 21 مورد رسیده است که نشاندهنده لرزهخیز بودن این ناحیه است.
بیتاللهی درباره احتمال وقوع زمینلرزهای شدیدتر نیز گفت: روند رخدادها نشان میدهد پس از زمینلرزه 5.2 ریشتری، زلزله 5.7 ریشتری به وقوع پیوسته و اکنون نیز پسلرزههایی با بزرگای کمتر در حال ثبت است. انتظار میرود این پسلرزهها تا چند ساعت آینده ادامه داشته باشند، اما روند آنها کاهشی است و بر اساس تجربه و الگوی رفتاری زلزلهها، در شرایط فعلی احتمال وقوع زمینلرزهای با بزرگای بیشتر، پایین ارزیابی میشود.
گفتوگو: مهدیانی
