حذف ارز 4200؛ رانت‌ستیزی یا فرو‌رفتن در باتلاق؟

حذف ارز 4200؛ رانت‌ستیزی یا فرو‌رفتن در باتلاق؟

مهرداد خدیر در عصر ایران نوشت: حذف ارز ترجیحی یا دلار 4200 تومانی و در پی آن افزایش یارانە نقدی خانوارها با منابع آزاد شده از آن، مهم‌ترین ایده‌ای است که دولت ابراهیم رییسی این روزها دنبال می‌کند اما نگرانی از شوک شدید قیمتی به بازار و ناتوانی در کنترل و ذوب شدن یارانە بیشتر در دیگ جوشان تورم و تبعات اجتماعی و امنیتی، اعلام آن را به تاخیر انداخته است.

مهرداد خدیر در عصر ایران نوشت:  حذف ارز ترجیحی یا دلار 4200 تومانی و در پی آن افزایش یارانە نقدی خانوارها با منابع آزاد شده از آن، مهم‌ترین ایده‌ای است که دولت ابراهیم رییسی این روزها دنبال می‌کند اما نگرانی از شوک شدید قیمتی به بازار و ناتوانی در کنترل و ذوب شدن یارانە بیشتر در دیگ جوشان تورم و تبعات اجتماعی و امنیتی، اعلام آن را به تاخیر انداخته است.

معاون اقتصادی رییس جمهوری که خود با شعار افزایش یارانه‌ها وارد کارزار انتخابات 1400 شد و اقبالی ندید که اگر دیده بود خود او انتخاب می شد اکنون در پی اجرای بخشی از آن وعده در جایگاه «معاون رییس جمهوری» است. مشکل اما این است که آقای رییسی صراحتا اعلام کرده معاون باید زیر نظر معاون اول کار کند و هر بار که دربارە افزایش یارانه و اختصاص بن کالا خبری می‌دهد یا تکذیب می‌کنند یا اعلام می‌شود تنها معاون اول یا سخن‌گوی دولت باید خبر آن را اعلام کنند.

اتفاق قابل تامل این است که به رغم 10 سال پیش که بخش‌هایی از جامعه از اختصاص یارانە نقدی استقبال کرد این بار نگران افزایش قیمت‌ها هستند چون هر بار که وعدە یارانە داده می‌شود برای پوشش گرانی است و تجربه ثابت کرده قادر به پوشش نیست.

یارانە نقدی حکم توپی را پیدا کرده که وقتی به خیابان می‌آید راننده باید مراقب باشد چون کودکی هم در پی آن روان و دوان است. این تصور در جامعه شکل گرفته که توپ یارانه‌ها هم که باز بغلتد پشت سر آن گرانی است و این یکی نه کودک که یک هیولای زشت‌روست که ماست و گوشت سفره را می‌رباید، در واقع بیشتر می‌رباید.

دلیل وااقعی عزم دولت برای حذف ارز ترجیحی این است که کف‌گیر به ته دیگ خورده و ندارند و در واقع چاره‌ای ندارند. منتها جای شگفتی است که اگر ندارند چرا کل یارانە نقدی را بر نمی‌چینند و همان را به افزایش دستمزد و اعانه اختصاص نمی‌دهند؟
البته نمی‌گویند نداریم و این چهار دلیل ذکر می شود:

اول این که ارز 4200 تومانی به عده ای خاص تعلق می گیرد و همه از آن بهره مند نمی شوند. درست است که به خاطر واردات کالاهای ضروری ارز 4200 می گیرند اما منافع آن به جیب عده ای خاص می رود.

دوم این که روند افزایش قیمت ها بعد از اختصاص ارز 4200 هم ادامه یافت و در واقع دولت هم چوب را خورده هم پیاز را. هم پول می دهد هم گرانی مهار نشده و هم نمی تواند یارانە نقدی را ترمیم کند.

سوم این که روزانه هزار میلیارد تومان به اقتصاد ایران تحمیل می کند.

چهارم هم این که درآمد حاصل از حذف آن به خزانه برنمی‌گردد به جیب مردم می رود.

گزارە اول درست است و برای عده ای خاص تبدیل به رانت شده است. اما اگر مشکل عده ای خاص است چرا این عده خاص معرفی نمی شوند؟ چگونه است که بر واردات تجهیزات پزشکی شرکت های معمولی که ارز 4200 می گیرند نظارت می شود تا صرف واردات کالای دیگر نشود و عده خاص مستثنایند؟ به خاطر یک بی نماز که در مسجد را نمی بندند.

دربارە نکتە دوم هم می توان گفت بله، با ارز 4200 تومانی هم گران شد اما گران تر نشد. با حذف ارز 4200 اما این نگرانی جدی است که گران ترترتر شود! می دانم «ترترتر» نداریم. اما وقتی «تر» به تنهایی کافی نیست، چاره چیست؟ سعدی ما را ببخشاید!

به عنوان دلیل سوم گفته اند روزانه هزار میلیارد تومان به اقتصاد ایران تحمیل می کند. بله، اما تاخیر در توافق و مصالحه روزی چند هزار میلیارد تومان ( ناشی از نفروختن نفت یا خرید گران تر با دور زدن تحریم ها) تحمیل می کند؟ ضمن این که تمم هزار میلیارد تومان رانت است یا بخشی از آن؟

اگر تمام آن رانت است خوب جلوی رانت خوار را بگیرید. پس این همه دستگاه نظارتی به چه کار می آید؟ اگر بخش قابل توجه صرف واردات کالاهای اساسی خصوصا دارو می شود دیگر چرا می گویید تحمیل؟

چهارمی هم وعده است و این که درآمد حاصل از حذف به مردم اختصاص می یابد. اولا که اگر قابل تامین بود ادانمه می یافت. ثانیا یعنی قرص ضد درد ناپروکسن را چند برابر گران تر بخریم تا به جای 45 تومان 90 تومان بگیریم؟ 10 سال پیش در یک مناظره رادیویی با آقای محمد رضا فرزین که بعد دبیر ستاد هدف مند یارانه ها شد گفتم وقتی ماست و کاغذ را گران می‌کنید چه تضمینی وجود دارد که سرپرست خانوار پول آن را دوباره ماست و کتاب بخرد و به زخم دیگری نزند؟

حالا نیز همان حکایت است با این تفاوت که آن موقع دولت نفت می فروخت و واقعا دنبال پول یارانه نبود ولی حالا پولی در کار نیست و خود دولت دنبال پول ناشی از حذف ارز 4200 تومانی است.

داستان اما روشن است. ارز 4200 مسکن دولت روحانی بود تا ببینند بعد ترامپ چه می کنند. بایدن که آمد دست به کار شدند اما مصوبە اقدامات راهبردی عملا امکان احیای برجام در آن دولت را منتفی کرد و حالا هم یگانه راه احیای برجام است و مصالحه و گرنه بیش از این نمی توان به مردم فشار آورد.

مصالحه و توافق دور از دست‌رس نیست منتها این بار با نقش‌آفرینی پررنگ‌تر روسیه شاید. اگر هم این اتفاق نیفتد از هزینه های غیر ضرور بکاهید. دین‌داری ایرانیان منوط به تخصیص بودجه به نهادهای شبه فرهنگی نیست.

شاید گفته شود داستان فراتر از 19 هزار میلیارد تومانی است که صرف امور ایدیولوژیک می شود و سر و صدای آن زیاد است.
بسیار خوب، اگر چنین است دست آن عدە خاص را کوتاه کنید نه آن که ارز 4200 برای کالاهای وارداتی ضروری قطع شود.

همان گونه که یک روز برجام را لاشە متعفن ومرده می خواندند و اکنون در پی احیای آن اند تا اقتصاد ایران نفس بگیرد، یک روز واردات واکسن نفی و بر تولید داخل تاکید می شد و حالا به واردات واکسن می بالند، یک روز از دیوار سفارت عربستان بالا رفتند و حالا قرار است به این قهر و قطع پایان دهیم، بیم آن می رود که یک روز درصدد احیای 4200 برآیند که دیر شده باشد.

local_offerبرچسب‌ها:
نوسان طلا در دامنه بالاترین قیمت دو ماه گذشته قطع برق تاسیسات صنعتی ترکیه با توقف صادرات گاز ایران کاهش قیمت نفت به 87 دلار/ پیش‌بینی افزایش قیمت‌ها تا 100 دلار پیش‌بینی بازار سهام تا پایان سال/ رشد بورس از تورم کمتر است انتقاد وزیر صنعت به کیفیت و قیمت خودروها/ قیمت خودرو... تولید نفت ونزويلا با کمک ایران دو برابر شد خودروی جدید «بی‌ ام‌ و» رونمایی شد مصرف گاز در بخش خانگی به 660 میلیون متر مکعب رسید قیمت جدید گوشت اعلام شد محور هراز از فردا مسدود می‌شود | جزيیات مسیرهای جایگزین کويیک چند شد؟ | جدول جدیدترین قیمت‌ها قیمت جدید خودروهای وارداتی در بازار + جدول نرخ تورم دی‌ماه اعلام شد تحلیل بازار طلا و سکه در هفته‌ای که گذشت کارشناسان انتظار تبدیل روند نزولی به نوسانی را دارند این خودرو آلمانی 600 میلیون تومان گران شد/ جدول قیمت‌ها کاهش نرخ تورم در دی‌ماه 1400 پیش بینی جذاب از بورس هفته پیش رو تورم 42.4 درصد شد زیان 20 میلیون تومانی سهامداران عدالت جزيیات جشنواره فروش بهاره اعلام شد ضریب نفوذ تلفن همراه به 161 درصد رسید عکس | برف در مرز کامیون‌ها را هم زمین گیر کرد | جزيیات تحصن کامیون‌داران هدف گذاری جدید ایران در بازار عراق بازنشستگان بخوانند/ آخرین جزییات طرح همسان‌سازی حقوق... سیگنال منفی به بازار رمزارزها / منتظر فاجعه باشیم؟ انسداد 53 جاده به دلیل نبود ایمنی در مسیر/ مردم از انجام سفرهای غیرضروری پرهیز کنند حداقل دستمزد کارگر ترکیه‌ای چقدر است؟ واریز بخشی از منابع صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بازار سرمایه ضرر 700 میلیون دلاری کاربران ارز دیجیتال تاکید ريیس اتاق ایران بر همکاری و تعامل سازنده بخش خصوصی و مجلس استمرار خروج پول از بازار سهام/ بررسی صف های خرید و فروش در بورس پشت پرده اظهارات شافعی درباره نمایندگان مجلس افزایش سرسام آور قیمت گوشت در بازار تحلیل بازار طلا و سکه در هفته‌ای که گذشت یخبندان در 28 مرکز استان/ اختلاف دمای 42 درجه‌ای بین دو منطقه کشور افزایش حقوق پلکانی تورم را کنترل می کند جزيیات جشنواره فروش بهاره اعلام شد ​برنامه های حمایتی آواری بر سر بورس شدند سهمیه بنزین بهمن چه کسانی واریز نشد؟/ سهمیه جدید بنزین چه زمانی توزیع می‌شود؟ هشدار افزایش مصرف گاز در کشور تزریق 4 میلیون بشکه نفت‌خام ایران در مخازن نفت چین/ اعتراف آمریکا به عدم کارایی تحریم‌ها مشکلاتی در بورس که مسوولان زیر بار آن نمی‌روند! عزم وزارت مسکن و شهرسازی برای حل مشکلات جاده‌ای رونمایی از نقشه مصرف گاز خانگی در استان‌ها/ معرفی مناطق پرمصرف و کم‌مصرف گاز سرمایه گذاری نجومی نیمار در بازار ارزهای دیجیتال قیمت جدید گوشت اعلام شد/ جزییات گرانی گوشت به نقل از رییس اتحادیه گوشت گوسفندی زیان 20 میلیون تومانی سهامداران عدالت/ سهام عدالت جاماندگان ارتباطی با بودجه 1401 ندارد شافعی حرف هایش درباره نماینده ها را پس گرفت قیمت نفت در بازارهای جهانی کاهش یافت