به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، به تازگی سیدعلی مدنی زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی بخشی از قرمزپوشی بازار سرمایه در هفته های اخیر را ناشی از آثار مربوط به ناترازی انرژی در صنایع کشور دانسته و گفته است: این وضعیت تنها به جنگ مربوط نیست و بخشی از آن به ناترازی انرژی و نااطمینانیهای پیشرو بازمیگردد که در محاسبات سرمایهگذاران اثرگذار است و این عوامل در شاخص بورس منعکس میشود.
بررسی ها نشان می دهد که شاخص تولید صنعتی در خرداد 1404 کاهش محسوسی داشته و رشد آن نسبت به ماه مشابه سال قبل به منفی 9.4 درصد رسیده است. رشد منفی این ماه باعث شده است که رشد شاخص تولید صنعتی بهار 1404 نیز منفی 2.8 درصد شود.
مهمترین دلایل کاهش تولید صنعتی اول اعمال محدودیت روی برق صنایع زودتر از سال قبل (در سال گذشته اعمال محدودیت برق صنایع در اوایل تابستان بود) و دوم جنگ تحمیلی 12 روزه بوده است. با بررسی رشد شرکتها در این ماه، میتوان گفت که در این ماه، تنها رشد صنایع محصولات دارویی، لاستیک و پلاستیک و محصولات فلزی مثبت بوده است.
بیشترین کاهش تولید مربوط به صنعت خودرو و قطعات بوده که شاخص تولید آن در خرداد بیش از 26.8 درصد کاهش داشته است؛ دو شرکت خودروساز که در خرداد سال گذشته بیش از 86 هزار دستگاه خودرو تولیدکرده بودند، در خرداد امسال تنها حدود 50 هزار دستگاه تولید داشته اند.
از سوی دیگر رشد شرکت های بزرگ که در ماههای قبل مثبت بوده، در این ماه منفی شده است؛ در حالی که شرکتهای کوچک در خلاف این جهت حرکت کردند.
روند صعودی رشد شاخص قیمت صنعت که از ابتدای نیمه دوم 1403 شروع شده بود، در بهار 1404 متوقف شد و تورم 38 درصدی بخش صنعت در اسفند، در خرداد به 31 درصد رسید.
نرخ رشد قیمت صنایع دستگاههای برقی، فرآورده های نفتی، ماشین آلات و تجهیزات و محصولات کاغذی در خرداد بیشتر از سایر صنایع و بالاتر از 50 درصد بوده و کمترین تورم نیز مربوط به فلزات اساسی و کانیهای غیرفلزی بوده است.
بررسی سودآوری صنایع نیز نشان می دهد به رغم اینکه عملکرد شرکتها در سودسازی در زمستان 1403 بهتر از نه ماهه ابتدای سال 1403 بوده است، در مجموع شاخص های سودآوری شرکتهای بورسی ( رشد سود اسمی، تعداد شرکتهای زیانده) در سال 1403 بدتر از سال قبل بوده است.
چرا تولیدات صنعتی مهم است؟
شرکتهای صنعتی ثبت شده در بازارهای بورس اوراق بهادار و فرابورس ایران حدود 42 درصد از ارزش محصول کارگاههای بزرگ صنعتی(بالاتر از 100 نفر کارکن) را در اختیار دارند و دادههای این شرکتها هم راستا با شاخص تولید صنعتی کل کشور است.
بررسی ها نشان می دهد که رشد شرکتهای بورسی در نیمه اول سال 1402 روند صعودی ملایمی داشتند. با این حال، رشد در نیمه دوم این سال روند نزولی داشته و از بالای 6 درصد در تیر به زیر 2 درصد در دی ماه رسید. با این حال در بهمن 1402 رشد به محدوده 3 درصد رسید و تا خرداد 1403 در همین محدوده نوسانات محدودی داشت.
در تابستان 1403 رشد تولید صنعتی اندکی کاهش پیدا کرد و به محدوده صفر درصد رسید؛ ولی این کاهش ادامه دار نبود و در پاییز بار دیگر رشد این شاخص به 2.5 درصد رسید. در زمستان 1403 در ادامه روند نوسانی رشد این شاخص کاهش یافت و به زیر صفر درصد (منفی 0.8 درصد) رسید.
در فروردین 1404 نیز رشد شاخص تولید منفی باقی ماند و این شاخص در فروردین کاهش 2.7 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل داشت. در اردیبهشت، رشد شاخص تولید صنعتی شرکت های بورسی افزایش قابل توجه یافت و به 3.8 درصد رسیده و همین امر باعث شد که رشد سه ماهه بعد از چند دوره در اردیبهشت به بالای صفر برگردد.
با این وجود شروع قطع برق صنایع از خرداد و وقوع جنگ با اسرايیل در این ماه باعث شد که تولید صنعتی در خرداد نسبت به مدت مشابه سال قبل 9.4 درصد کاهش داشته باشد. با این کاهش در خرداد، رشد شاخص تولید صنعتی در بهار به منفی 2.8 درصد رسید.
بر این اساس می توان سه رویداد مهم را در کاهش تولید صنایع در بهار امسال برشمرد:
1- با توجه به شروع زودتر برنامه قطعی برق در صنایعی از جمله فولاد در حالی که محدودیت برق صنایع در سال قبل از اوایل تابستان آغاز شده بود به طوری که شاخص تولید صنعت فلزات اساسی در خرداد بیش از 13 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته است.
2- بیشترین کاهش تولید مربوط به صنعت خودرو و قطعات بوده که شاخص تولید آن در خرداد بیش از 26.8 درصد کاهش داشته است. دو خودروساز که در خرداد سال گذشته بیش از 86 هزار دستگاه خودرو تولید کرده بودند، در خرداد امسال تنها حدود 50 هزار دستگاه تولید داشته اند.
3- در خرداد به جز صنعت محصولات دارویی، لاستیک و پلاستیک، و محصولات فلزی، رشد سایر صنایع منفی برآورد شده است.
