به گزارش خبرنگار مهر، بررسی ترکیب سنی ناوگان خودروهای سواری کشور نشان میدهد مسيله فرسودگی دیگر محدود به تعداد محدودی خودروی قدیمی نیست و بخش قابل توجهی از ناوگان موجود در سنین بالا قرار دارد. از مجموع 24 میلیون و 205 هزار و 809 دستگاه خودروی سواری، 29 درصد معادل 7 میلیون و 116 هزار و 803 دستگاه کمتر از پنج سال عمر دارند، اما سهم خودروهای قدیمی نیز قابل توجه است.
بر اساس این آمار، 5 میلیون و 372 هزار و 304 دستگاه، معادل 22 درصد ناوگان، بین 6 تا 10 سال عمر دارند و 5 میلیون و 334 هزار و 407 دستگاه دیگر، معادل 22 درصد، در بازه سنی 11 تا 15 سال قرار گرفتهاند.
همچنین 18 درصد ناوگان، یعنی 4 میلیون و 465 هزار و 593 دستگاه خودرو، بین 16 تا 20 سال عمر دارند. در نهایت یک میلیون و 916 هزار و 702 دستگاه، معادل حدود 8 درصد کل ناوگان، بیش از 21 سال عمر دارند.
اهمیت این ارقام زمانی بیشتر میشود که سن فرسودگی خودروهای شخصی در مقررات فعلی مورد توجه قرار گیرد. طبق آییننامه اجرایی ماده 10 قانون ساماندهی صنعت خودرو، سن فرسودگی خودروهای شخصی بنزینی، دوگانهسوز و دیزلی 20 سال تعیین شده است؛ خودروهای هیبریدی 23 سال و خودروهای برقی 25 سال پس از تولید به این سن میرسند. بنابراین، خودروهای بیش از 20 سال در گروهی قرار میگیرند که از منظر مقررات، فرسوده محسوب میشوند.
بر این اساس، دستکم 1.9 میلیون خودروی سواری در ناوگان کشور در محدوده سنی بالاتر از 20 سال قرار دارند. در عین حال، 4.4 میلیون دستگاه دیگر در بازه 16 تا 20 سال هستند؛ یعنی اگر روند نوسازی با سرعت کافی انجام نشود، بخش قابل توجهی از این خودروها نیز طی سالهای آینده وارد محدوده فرسودگی خواهند شد.
آمارهای اخیر ستاد نوسازی ناوگان نیز ابعاد این مسيله را تایید میکند. ريیس ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده اعلام کرده است که حدود 1.9 میلیون خودروی سواری فرسوده در کشور وجود دارد. به گفته او، ظرفیت مراکز اسقاط کشور به حدود 700 هزار دستگاه در سال میرسد، اما تامین منابع مالی و اجرای فرآیند نوسازی از چالشهای اصلی این بخش است.
فرسودگی ناوگان فقط یک مسيله مربوط به سن خودرو نیست؛ مصرف بالاتر سوخت، افزایش آلایندگی، هزینه نگهداری و مسايل ایمنی از مهمترین پیامدهای تداوم استفاده از خودروهای قدیمی است. به همین دلیل، قانون ساماندهی صنعت خودرو علاوه بر تعیین سن فرسودگی، سازوکارهایی مانند الزام ارايه گواهی اسقاط توسط تولیدکنندگان و واردکنندگان و اختصاص حداقل 20 درصد خودروهای عرضهشده در قرعهکشی به دارندگان خودروهای فرسوده را پیشبینی کرده است.
بر این اساس، ترکیب سنی ناوگان سواری کشور نشان میدهد که در کنار حدود 1.9 میلیون خودروی بالای 20 سال، 4.5 میلیون خودرو نیز در فاصله 16 تا 20 سالگی قرار دارند. بنابراین، چالش اصلی فقط اسقاط خودروهای فرسوده فعلی نیست؛ بلکه جلوگیری از تبدیل میلیونها خودروی نزدیک به سن فرسودگی به موج جدید خودروهای فرسوده، به سیاست نوسازی مستمر و منابع مالی پایدار نیاز دارد.
