چرایی موافقت رهبری با درخواست تولیدکنندگان لوازم خانگی

چرایی موافقت رهبری با درخواست تولیدکنندگان لوازم خانگی

چندی قبل بود که جمعی از تولیدکنندگان لوازم خانگی داخلی با ارسال نامه‌ای به دفتر رهبر انقلاب نگرانی خود را از زمزمه‌های واردات محصولات نهایی لوازم خانگی دو شرکت کره‌ای در ازای بدهی هفت میلیارد دلاری این کشور به ایران ابراز و برای جلوگیری از واردات این محصولات چاره‌جویی کردند. رهبر انقلاب ضمن موافقت با درخواست تولیدکنندگان داخلی، دستور جلوگیری از واردات این کالا‌ها را صادر کرد.



پایگاه KHAMENEI.IR در گزارشی تحلیلی به بررسی تعاملات دو سال گذشته کره جنوبی با ایران و اقدام احتمالی اخیر پرداخته است.

 متاسفیم!

متاسفیم؛ این پاسخ مسيولان کره جنوبی به تلاش ایران برای استفاده از 55 میلیون دلار از دارایی‌های خودش در این کشور برای پیش‌پرداخت خرید واکسن بود! سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با کرونا طرحی به نام کوواکس راه‌اندازی کرده بود و از هر یک از کشور‌ها خواسته بود سهم خود را برای پیش‌خرید واکسن بپردازند. ایران هم که یکی از طلبکاران چند میلیارد دلاری کره جنوبی بود، از این کشور درخواست کرد بخشی از بدهی خود را به ایران بپردازد تا در سبد کوواکس قرار گیرد؛ اما پاسخ مسيولان کره‌ای عجیب بود: «تضمینی نمی‌دهیم که این پول شما بلوکه نشود!»

اصل قضیه به اردیبهشت 1397 باز می‌گردد؛ زمانی که ريیس‌جمهور وقت آمریکا اعلام کرد در تصمیمی یک‌جانبه از برجام خارج شده است. فارغ از شکست برجام در رفع تحریم‌ها و حل مشکلات معیشتی مردم، هنوز دیگر طرف‌های این توافق بین‌المللی در آن باقی‌مانده و تصمیم آمریکا را نادرست می‌دانستند. به شش ماه نکشید که تعدادی از دولت‌ها و کشور‌ها در همراهی با ريیس‌جمهور آمریکا به همراهی با سیاست فشار حداکثری علیه ایران روی آوردند. کره جنوبی و بخش‌های خصوصی و دولتی آن یکی از این کشور‌ها بودند. کمتر از یک‌ماه بعد، درحالی که هنوز جوهر امضای ريیس‌جمهور آمریکا خشک نشده بود، یکی از طرف‌های کره‌ای قرارداد دو میلیارد دلاری خود را در طرح توسعه‌ی پالایشگاه اصفهان فسخ کرد.

دولت این کشور هم هرچند تا چند ماه بعد از محدودیت‌های تحریمی خرید نفت از ایران مستثنی بود، اما در کمتر از یک‌سال بعد در همراهی با سیاست فشار حداکثری آمریکایی‌ها، پول حاصل از صادرات نفت ایران به این کشور را در بانک‌های خود مسدود و از بازگشت آن به ایران خودداری کرد. روابط ایران با کره جنوبی که تا پیش از خروج یک‌طرفه‌ی آمریکا از برجام به حدود دوازده میلیارد دلار رسیده بود، با بدعهدی طرف کره‌ای به یک‌باره افت شدیدی پیدا کرد. زمستان سال 98، تلاطم‌های سیاسی به بخش لوازم خانگی هم رسید و دو شرکت کره‌ای در همراهی با سیاست‌های دولت متبوع خود از ایران خارج شدند.

 واکنش دولت‌مردان ایرانی

اقدامی که با واکنش مسيولان وقت دولت ایران هم همراه بود. سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وقت وزیر خارجه در واکنش به آن اقدام، آن را به‌شدت نکوهش کرد: «کسانی که با این سیاست آمریکا همراهی و ایرانیان را در این شرایط تنها رها می‌کنند، حساب خودشان را برای آینده مشخص‌کرده و ملت ایران هم این کارشان را فراموش نخواهد کرد.» معاون سیاسی وقت وزارت خارجه صریحا این موضوع را هم ذکر کرده بود که شرکت‌هایی که ایران را ترک می‌کنند، در آینده‌ی اقتصاد ایران در اولویت قرار نخواهند گرفت. دیدگاه آقای عراقچی از همان زمان نشان می‌داد که حتی با فرض تغییر شرایط و مهیاشدن امکان بازگشت این شرکت‌ها به ایران، دولت جمهوری اسلامی عهدشکنی آن را فراموش‌نکرده و متناسب با آن برخورد خواهد کرد.

این موضوع محدود به واکنش آقای عراقچی نماند. آقای سیدعباس موسوی، سخنگوی وقت وزارت امور خارجه هم از دیگر مسيولانی بود که به این اقدام واکنش نشان داد: «ایرانیان دوستان روز‌های سخت را فراموش نمی‌کنند؛ اما برخی از شرکت‌های خارجی که در سال‌ها و ماه‌های اخیر صرفا با پذیرش قلدری آمریکا، ایران را ترک کرده‌اند، بدانند بازگشت به بازار ایران بسیار سخت خواهد بود. قانون تجارت می‌گوید حفظ بازار از ورود به آن سخت‌تر است.» سخنگوی وزارت خارجه هم تهدید تلویحی معاون سیاسی وزارتخانه‌ی متبوع خود را با عبارت «بازگشت به بازار ایران بسیار سخت خواهد بود» تکرار کرد. حالا حدود دو سال از زمستان 98 و وعده‌های داده‌شده‌ی مسيولان ایرانی می‌گذرد.

 نهال تولید جان می‌گیرد

بررسی اتفاقی که در سال 1399 و بعد از اعلام رسمی دو شرکت مهم کره‌ای مبنی خروج از بازار ایران در حوزه‌ی تولید لوازم خانگی افتاده قابل تامل است. حسب اعلام مسيولان وزارت صنعت، معدن و تجارت، بازار لوازم خانگی پررونق ایران که تا میانه‌های دهه‌ی 90 در اختیار 60درصد شرکت‌های خارجی از جمله شرکت‌های کره‌ای بود، با افزایش تولیدات داخلی نسبت به سال 98 روبه‌رو شد، زمانی که هنوز شرکت‌های خارجی اعلام خروج نکرده بودند. طبق اعلام یکی از مسيولان وزارت صمت، درحالی که این وزارتخانه در سال 99 تولید دوازده میلیون دستگاه لوازم خانگی را هدف قرار داده بود، این عدد در واقعیت و با همراهی تولیدکنندگان داخلی به حدود پانزده میلیون دستگاه رسید.

این عدد در حالی در شرایط تحریمی حاصل شده است که در سال 97 که هنوز تاثیر خروج آمریکا از برجام بر بازار داخلی چندان محسوس نشده بود، در رتبه‌ی هشت میلیون دستگاه قرار داشت. به‌عبارت بهتر، پس از سال 97 در کنار همه‌ی نوسانات و شوک‌های ارزی و در ادامه‌ی خروج شرکت‌های خارجی که بعضا حدود دو دهه در ایران حضور داشتند، تولیدات داخلی این حوزه در آستانه‌ی دو برابرشدن است؛ افزایش تولیدی که با کمک حدود پانصد واحد تولیدی بزرگ و متوسط حاصل شده است. در کنار همه‌ی این‌ها نباید از یاد برده شود که این افزایش تولید هرگز نباید به‌معنای انحصار و کاهش کیفیت باشد.

 درخواست تولیدکنندگان از رهبر انقلاب

حال دو سال پس از زمستان 98 و خروج یک‌طرفه طرف‌های خارجی، زمزمه‌هایی مبنی بر بازگشایی مجدد واردات برای شرکت‌های کره‌ای به گوش می‌رسد؛ زمزمه‌هایی که فارغ از صحت‌وسقم آن‌ها مایه‌ی نگرانی تولیدکنندگان داخلی را فراهم آورده است. همین مسيله هم باعث شد که راسا طی نامه‌ای به رهبر انقلاب از ایشان درخواست کنند برای این مسيله تدبیری اندیشیده شود. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای هم در پاسخ به این درخواست در راستای سیاست‌های همیشگی خود در حمایت از تولید داخل در متن کوتاهی خطاب به ريیس دستگاه اجرایی با ذکر این عبارت که «اگر این خبر گشایش واردات از دو شرکت کره جنوبی راست باشد» خواستار برخورد با این مساله و منع واردات برای جلوگیری از ضربه خوردن شرکت‌ها و تولیدکنندگان داخلی می‌شوند.

دستور ریاست محترم جمهوری برای جلوگیری از واردات و اقدام فوری در حل این مسيله هم در راستای سیاست اصولی جمهوری اسلامی در چند سال اخیر برای حمایت از اقتصاد و تولید داخلی و البته اقدامات تنبیهی لازم برای شرکت‌های خارجی ترک‌کننده‌ی ایران است. به‌عبارت دقیق‌تر و بهتر، اقدام دولت کره جنوبی برای تحمیل تصمیمات خود به بخش خصوصی این کشور صرفا تصمیم تجاری و بازرگانی نیست، نه زمانی که بیش از هفت میلیارد دلار از درآمد ارزی ایران را بلوکه و شرکت‌های تجاری خود را مجبور به خروج از ایران کرد، نه الآن که زمزمه‌های واردات بعضی کالا‌های این کشور به ایران به گوش می‌رسد. همه‌ی این‌ها بخش‌هایی از پروژه‌ی سیاسی در همراهی با آمریکایی‌هاست و اقتضای پروژه‌ی سیاسی هم پاسخ سیاسی است.

نکته‌ی قابل تامل دیگر در ماهیت سیاسی موضوع آنکه دولت کره جنوبی نه‌تن‌ها از پرداخت بدهی هفت میلیارد دلاری خود به ایران طفره می‌رود، بلکه برای پرداخت خسارت شرکت‌های کره‌ای که با تصمیم خودشان از ایران خارج شده‌اند، حالا -با هماهنگی آمریکایی‌ها- تصمیم‌گرفته این خسارت را از محل پول‌های مسدود‌شده‌ی ایرانی در بانک‌های کره‌ای تامین کند. به‌عبارت دقیق‌تر، طرف کره‌ای نفت ایران را دریافت‌کرده، ولی پولش را پرداخت‌نکرده و حالا از همان پولی که باید به ایران پرداخت کند، اقدام به تامین خسارت شرکت‌هایی می‌کند که در زمستان 98 داوطلبانه از ایران خارج شدند؛ موضوعی که توسط سفیر این کشور در ایران هم تایید شده است.

 تسویه در کار نیست!

نکته‌ی قابل تامل‌تر دیگر، زمزمه‌های اخیر برای گشایش واردات محصولات شرکت‌های کره‌ای برای تسویه‌ی بخشی از طلب چند میلیارد دلاری ایران است. حالا دو سال پس از زمستان 98 و جان‌گرفتن تدریجی نهال تولید داخل، زمزمه‌هایی به گوش می‌رسد که کره جنوبی به‌جای آنکه اصل پول و سود حاصل از مسدودکردن اجباری دو‌ساله را به ایران برگرداند صرفا حاضرشده در ازای آن بخشی از محصولات همان شرکت‌هایی را به ایران صادر کند که در بدترین شرایط ممکن و در همراهی با سیاست فشار حداکثری آمریکایی‌ها، به بازار و مصرف‌کننده‌ی ایرانی پشت کردند و از کشور خارج شدند. دو سوال اساسی در این میان مطرح می‌شود که تا حدی می‌تواند به روشن‌شدن موضوع کمک کند: نخست آنکه چرا مسيولان ایرانی باید دوباره به همان شرکت‌هایی اعتماد کنند و مجوز ورودشان به بازار ایران را صادر کنند که حدود بیست ماه قبل عدم همراهی خود را با بازار و مصرف‌کننده‌ی ایرانی به نمایش گذاشتند؟ سوال مهم دیگر هم آنکه در شرایطی که بعد از توفیق اجباری خروج شرکت‌های کره‌ای جان‌گرفتن نهال تولیدات داخلی که مجال نفس‌کشیدن پیدا کردند، چرا باید دوباره با هموارکردن مسیر واردات، نتیجه‌ی دسترنج کارگر ایرانی را در نطفه خفه کرد؟ تامل در این دو سوال شاید تا حدی بتواند موضع دولت سابق، رهبر انقلاب و دولت فعلی را در ممانعت از واردات محصولاتی که نمونه‌ی مشابه داخلی آن‌ها وجود دارد، روشن کند.

قدم اول برای تقویت تولید داخلی حمایت از دسترنج کارگر ایرانی است؛ موضوعی که در سال‌های اخیر به‌شدت مورد پیگیری رهبر انقلاب هم بوده است. نامگذاری سال‌های اخیر و تاکیدات جدی ایشان بر حمایت از محصولات داخلی در همین راستا محسوب می‌شود؛ موضوعی که در صورت حمایت دیگر ساختار‌های حاکمیتی باعث شکل‌گرفتن نوعی از نظام اقتصادی خواهد شد که حتی در صورت تحریم طرف‌های خارجی هم امکان حیات و بالندگی دارد.

موافقت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با درخواست جمعی از تولیدکنندگان داخلی و دستور ريیس جمهور برای جلوگیری از واردات در چنین فرایندی قابل فهم است. براساس مصوبه سال 1397 شورای عالی اقتصادی سران قوا واردات این کالا‌ها به کشور ممنوع شده و این اقدامی لازم در این زمینه بود، اما کافی نیست و در کنار آن باید با سیاستگذاری‌های داخلی، تولیدکننده‌ی داخلی هم در جهت افزایش کیفیت محصولات خود حرکت‌کرده و حاکمیت هم با سیاستگذاری ضمن مقابله با انحصار، روح رقابت را بین تولیدکنندگان مختلف زنده نگه دارد.

 حالا ما متاسفیم!

شاید لازم باشد پاسخی که مسيولان کره جنوبی به تلاش ایران برای استفاده از 55 میلیون دلار از دارایی‌های خودش برای پیش‌پرداخت خرید واکسن به مسيولان ایرانی داده بودند، این مرتبه خودشان بشنوند؛ متاسفیم! ایرانیان اقدامات کره جنوبی را از یاد نخواهند برد؛ کشوری که در شدیدترین شرایط سیاسی و بین‌المللی، همراهی خود را با کاخ سفید نشان داد و به یک بازار 80 میلیونی پشت کرد و هنوز هم صدق ادعا‌های خود را اثبات نکرده است. حالا هم یکی از بدهکارترین کشور‌ها به جمهوری اسلامی نه‌تن‌ها در پی تسویه این بدهی است، بلکه از محل اعتبار مسدودشده‌ی ایران اقدام به تامین خسارت همان شرکت‌هایی می‌کند که با پای خودشان از ایران خارج شدند. این اقدامات اصلا بوی دوستی نمی‌دهند. دشمنی با ملت ایران چیزی نیست که از یاد کسی برود و بخواهد بدون هزینه و تنبیه طرف مقابل باقی بماند. بله، آن که در روز‌های سخت با ملت ایران دشمنی می‌کند باید مجازات شود.

احتمال حذف قرعه‌کشی خودرو آغاز فروش فوری 5 محصول سایپا از فردا کسب وکار حوزه سوغات و زیارت تقویت می شود ارز 4200 تومانی؛ به نام مصرف‌کنندگان و به کام رانت‌خواران هشدار نسبت به سقوط شدید قیمت بیت‌کوین! پرداخت تسهیلات 200 میلیون تومانی مسکن با ضمانت زنجیره‌ای معامله‌گران بخوانند / سیگنال‌های اثرگذار بر معاملات بورس کدام است؟ قطع 2 روزه گاز مناطق 16 و 19 تهران از فردا دوشنبه چرا گزارش‌های 6 ماهه بورس را مثبت نمی‌کند؟ گرانی به جان این 4 خودرو افتاد زمان فعالیت مراکز معاینه فنی کشور + نرخ معاینه ريیسی: اقتصاد کشور را به مذاکره گره نمی‌زنیم دلیل افزایش قیمت رب گوجه فرنگی قیمت‌گذاری دستوری سهام شرکت‌های لبنی را غیرجذاب کرده است گزارش عجیب از بازار مسکن در تهران / اجاره 15 میلیون تومانی سويیت 20 متری پاسخ به ابهاماتی در مورد کارت سوخت پیش بینی قیمت دلار برای 3 آبان ریسک‌های فروش نفت به چین، هند و روسیه افزایش 20برابری قیمت بنزین در ونزويلا آغاز پرداخت خسارت نوسانات برق سال 1400 جزییات جدید از وام قانون جهش تولید مسکن ایران با همکاری ترکیه خودرو می‌سازد؟ چرا سود بانک ملت کم شد؟ / بدهی وبملت چقدر است؟ افزایش قیمت کالا‌ها چقدر است؟ جایگاه ایران در میان کشور‌های ثروتمند آسیا جزيیات تخصیص سهام عدالت به 20 میلیون جامانده پاسخ به ابهاماتی در مورد کارت سوخت / فرآیند غیرحضوری صدور کارت سوخت چگونه است؟ مجمع " بفجر " با محور سرمایه برگزار شد حباب مسکن در شهر‌های بزرگ جهان گرانی کرونایی به آمریکا هم رسید برای ساخت یک‌ میلیون مسکن زمین داریم / کاهش قیمت مسکن در پی اخذ مالیات از خانه‌های خالی کاهش ارزش دلار برای سومین روز متوالی مسکن و بورس پیشتاز در اولین ماه پاییز/ کدام بازارها افت کردند؟ جزيیات جدید از وام قانون جهش تولید مسکن درآمد قابل توجه ترکیه از خرید خانه خارجی‌ها نرخ ارز صرافی ملی امروز یکشنبه دوم آبان پیش بینی قیمت طلا در هفته اول آبان گرانی رب ربطی به گرانی گوجه ندارد ثبت نام یارانه پراید از فردا! / پرایدهای جدید در راه بازار پیشنهادی برای پایان سردرگمی سهامداران شرکت‌های پالایشی آخرین مهلت ثبت‌نام در حراج ایران خودرو / اختلاف قیمت خودروها با بازار چقدر است؟ اجاره 15 میلیون تومانی سويیت 20 متری! دلیل کاهش سود "خبهمن" شفاف شد خلق یارانه جدید از حساب 4200 آغاز فروش فوری محصولات سایپا فراوانی مرغ در راه است چرا مرغ گران شد؟ افزایش قیمت لوازم خانگی منتفی شد قیمت جدید گوشت اعلام شد افزایش قیمت طلا چقدر محتمل است؟ / آخرین قیمت طلا و سکه پیش از دوم آبان