به گزارش خبرآنلاین، بررسی مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد همزمان با افزایش قیمت کالاهای اساسی، قدرت خرید اعتبار کالابرگ نیز به شکل قابلتوجهی کاهش یافته است. بر اساس این بررسی، هزینه تامین سبد 11 قلمی کالاهای اساسی از دیماه 1404 تا مردادماه 1405 حدود 67 درصد افزایش پیدا کرده و در نتیجه، سهم کالابرگ یک میلیون تومانی از هزینه تامین این سبد از 44 درصد به 26 درصد رسیده است.
«پرداخت یارانه به انتهای زنجیره» از جمله سیاستهایی است که محمدباقر قالیباف، ريیس مجلس، طی سالهای اخیر بر آن تاکید داشته است. او نخستینبار در دولت سیزدهم تلاش کرد این رویکرد را به دولت بقبولاند و تا حدی نیز موفق شد؛ چراکه در اردیبهشت 1401 دولت سیزدهم دست به یک جراحی بزرگ ارزی زد. پیامدهای تورمی این تصمیم در نهایت به تعیین یک ارز ترجیحی جدید با نرخی حدود 6 برابر ارز 4200 تومانی منجر شد.
با وجود پیامدهای تورمی سیاست شوک ارزی در دولت سیزدهم، در دولت چهاردهم و با تغییر تیم اقتصادی، تمایل به اجرای این سیاست دوباره افزایش یافت؛ تمایلی که با همراهی ريیس مجلس نیز مواجه شد و در نهایت به جراحی ارزی دیماه 1405 انجامید.
دولت و مجلس برای کنترل تبعات افزایش قیمتها تصمیم گرفتند بخشی از هزینه مصرفکنندگان را از طریق کالابرگ تامین کنند. بر این اساس مقرر شد به هر نفر ماهانه یک میلیون تومان برای خرید 11 قلم کالای اساسی اختصاص یابد؛ اقلامی که در پی شوک ارزی با افزایش قیمت مواجه شده بودند.
قدرت خرید کالابرگ 67 درصد کاهش هزینهها را جبران نکرد
این سیاست اما خیلی زود با کاهش قدرت پوشش خود مواجه شد. از یک سو قیمت کالاهای موجود در سبد افزایش یافت و از سوی دیگر، دولت به دلیل محدودیت منابع حاضر به بهروزرسانی اعتبار اختصاصیافته به افراد نشد.
مطابق ماده 3 آییننامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم، افزایش هزینه ناشی از تغییر قیمت کالاهای اساسی باید به صورت فصلی و از طریق افزایش اعتبار کالابرگ جبران شود. این اتفاق قرار بود در فروردین، تیر و مهر امسال رخ دهد، اما دولت در نهایت با استناد به کمبود منابع، با وجود تصریح قانون، افزایش اعتبار را انجام نداد.
پس از دو نوبت تاخیر در افزایش اعتبار، دولت قرار است از این ماه 300 هزار تومان به مبلغ فعلی کالابرگ اضافه کند.
هزینه سبد 11 قلمی 67 درصد بالا رفت
از نظر مرکز پژوهشهای مجلس، بیتوجهی به وعدهها و احکام قانونی میتواند به کاهش اعتماد عمومی منجر شود. همزمان، رصد قیمت کالاهای موجود در این سبد نیز از افزایش چشمگیر هزینه تامین آن حکایت دارد.
بر اساس بررسی این مرکز، هزینه تامین سبد 11 قلمی کالاهای اساسی که معادل 1050 کیلوکالری مصرفی خانوار را تشکیل میدهد، از دیماه 1404 تا مردادماه 1405 حدود 67 درصد افزایش یافته است.
به این ترتیب، اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ که در دیماه 1404 امکان تامین 44 درصد هزینه این سبد را داشت، در مردادماه 1405 تنها توانسته 26 درصد هزینه آن را پوشش دهد.
محدودیت منابع؛ مانع افزایش اعتبار
مرکز پژوهشهای مجلس تاکید کرده است که تعلل چندماهه در افزایش اعتبار کالابرگ، با وجود کاهش قابلتوجه قدرت تامین اقلام اساسی، نیازمند تصمیمی اثربخش است.
محدودیت منابع به عنوان اصلیترین مانع افزایش اعتبار این طرح مطرح میشود؛ با این حال، رفع این مشکل تنها به روشهای تامین منابع محدود نمیشود و به اصلاح سایر مولفههای اجرای طرح نیز وابسته است.
223229
