به گزارش تجارتنیوز، شنیدهها حاکی از آن است که نیروگاههای برق نیز همچون شرکتهای نفتی و خودروسازان دچار زیان انباشته چند هزار میلیارد تومانی شدهاند. در همین زمینه حمیدرضا صالحی، نایب ريیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران، به تجارتنیوز میگوید: تمام 40 نیروگاه کشور در مدار زیان حرکت میکنند و تا به امروز هیچ سودی از آنها برداشت نشده است. چنانکه زیان آنها 45 هزار میلیارد تومان تخمین زده میشود. در ادامه مشروح این گفتگو را میخوانید.
زیان هنگفت 45 هزار میلیارد تومانی از کجا نشات میگیرد؟در کشوری که اقتصاد دستوری بر آن سایه افکنده قاعدتا ساز و کار ناشی از عرضه، تقاضا و قیمتگذاریها واقعی نیست. بنابراین زمانی که در روند حسابرسی آمار واقعی مورد بررسی قرار میگیرد شاهد بروز شکاف میان اعداد واقعی و تکلیفی خواهیم بود.
حال وقتی نیروگاهها به عنوان شرکتهای دولتی معرفی میشوند بالطبع مجبور به پیروی از قیمتگذاری دستوری هستند. در حالی که هزینههای واقعی بیش از قیمت تکلیفی تعیینشده تمام میشود. بنابراین با قرار گرفتن در این چرخه و نبود راهکار در مسیر زیاندهی قرار میگیرند. شرکتهای توزیع برق ایران در مراحل ابتدایی خصوصیسازی به سر میبرند و به عبارتی دولتی محسوب میشوند. تنها بخشی از روند خصوصیسازی این شرکتها با واگذاری به آستان قدس پیگیری شد که در این زمینه نیز ابهاماتی وجود دارد.
زیان مذکور به کدام بخش از نیروگاهها برمیگردد؟هر نیروگاه برق سه مرحله برای توزیع مصرفکنندگان پشت سر میگذارد. این روند از تولید شروع شده، با انتقال ادامه مییابد و در نهایت به توزیع ختم میشود. در تشریح این ساز و کار باید گفت: برق تولیدی نیروگاهها که شامل 340 میلیارد کیلووات ساعت در سال است از طریق توانیر، فرایند انتقال را طی میکند و سپس به وسیله شرکتهای توزیعکننده به مصارف خانگی میرسد. زیان مذکور از طرف شرکتهای توزیعکننده است که شامل 40 شرکت میشود.
تمام 40 شرکت توزیعکننده تا به امروز زیانده بودند. زیان فعلی را میتوان حاصل مصوبه هیيت دولت مبنی بر قیمتهای دستوری دانست. البته این نکته قابل ذکر است که رقم مذکور حاصل انباشت چندین سال است. زمانیکه مجلس هفتم در سال 1384 قانون تثبیت قیمتها را تصویب کرد و آن را دستاوردی برای خود میدانست. با تصویب این قانون نرخ انرژی در ایران ثابت ماند، در حالی که هزینهی مواد اولیه در دنیا روندی صعودی داشت. بنابراین شرکتها مجبور به خرید این مواد اولیه با قیمتهای افزایش یافته و فروش با قیمت دستوری بودند. نتیجه چنین تصمیمی به زیان هنگفت 45 هزار میلیارد تومانی ختم شد.
به عنوان مثال در گذشته قیمت برق دستوری حداکثر 50 تومان بود؛ در حالی که قیمت تمامشده آن در نیروگاهها به 200 تومان هم میرسید. در اینجا شاهد اختلاف قیمت بیش از 100 هزار تومان آن هم بدون احتساب قیمت گاز هستیم. هر چند اخیرا دولت قیمتهای برق را تصاعدی و برای طبقه پایین یارانه تعیین کرد، اما همچنان در مسیر زیاندهی قرار داریم.
قیمت دستوری در حال حاضر G تومان است که البته روند پلکانی دارد. به این معنا که این قیمت تا 300 کیلو وات که الگوی مصرف است محاسبه میشود و در صورت گذر از 300 کیلووات قیمت آن نیز تصاعدی افزایش پیدا مییابد و تا 600 الی 800 تومان هم میرسد.
زیان شرکتهای توزیع برق چقدر بر جامعه تاثیر میگذارد؟شرکتهای توزیع برق مسيولیت فروش برق به صنایع کوچک زیر هفت مگاوات، مناطق مسکونی و تجاری را بر عهده دارد. به عبارتی از 340 میلیارد کیلو وات ساعت تولید برق بیش از 40 درصد آن برای مصارف خانگی صرف میشود. در نگاهی کلی حدود 60 درصد تامین برق توسط این شرکتها تامین میشود. این میزان 24 میلیون مشترک را شامل میشود. بنابراین زیان متحمل شده بر این شرکتها تنها دامان شرکتها را نمیگیرد و در نهایت ترکشهایش به مردم خواهد خورد.
براساس اعلام آژانس بینالمللی انرژی داده، ایران با پرداخت 86 میلیارد دلار جزو بزرگترین کشورهای پرداختکننده یارانه انرژی است. تصویب قانون تثبیت قیمت برق خود به نوعی اختصاص یارانه در این حوزه محسوب میشود. این موضوع قاعدتا مورد اقبال عموم قرار میگیرد در حالی که آثار زیانبار اقتصادی را در طولانی مدت رقم خواهد زد. همگام نبودن نرخ برق با تورم کشور در نهایت منجر به چنین زیانهای هنگفتی میشود.
برای مطالعه بیشتر درباره حوزه انرژی خبر با تغییر ساعت الگوی مصرف انرژی اصلاح میشود را بخوانید.
