به گزارش همشهری آنلاین، این جهش پس از آن اتفاق افتاد که عربستان از حملات به چند مرکز انرژی در جنوب این کشور خبر داد. حوثیها مسيولیت حمله را برعهده گرفتند و اعلام کردند پالایشگاه جازان و چند تاسیسات دیگر را هدف قرار دادهاند. پالایشگاه جازان ظرفیت پالایش حدود 400 هزار بشکه نفت را در روز دارد و توقف یا اختلال در فعالیت آن، حتی اگر موقت باشد برای بازاری که هماکنون با ریسک اختلال در مسیرهای انتقال نفت در خلیجفارس و دریای سرخ مواجه است، پیام مهمی دارد. در جریان این حملات دستکم 73 نفر نیز زخمی شدند.
اهمیت این اتفاق فقط به بازار نفت محدود نمیشود. تنگه هرمز همچنان مهمترین نقطه نگرانی بازار جهانی است و حدود 20درصد نفت و الانجی جهان از این مسیر عبور میکند. هر نشانهای از تشدید درگیری یا اختلال در حملونقل دریایی ریسک عرضه را افزایش میدهد و در چنین شرایطی بازار نفت به سرعت یک حق بیمه ژيوپلیتیک را در قیمتها لحاظ میکند.
چرا نفت 100 دلاری برای آمریکا خبر بدی است؟در یک دهه گذشته بهدلیل تولید داخلی نفت شیل وابستگی آمریکا به واردات نفت کاهش یافته، با این حال نفت همچنان یکی از مهمترین نهادههای اقتصاد آمریکاست و افزایش قیمت آن از چند مسیر بر اقتصاد اثر میگذارد.
اولین مسیر، بنزین و قدرت خرید خانوارهاست. وقتی قیمت نفت بالا میرود هزینه حملونقل و در نتیجه هزینه رفتوآمد خانوارها افزایش پیدا میکند. این اتفاق عملا بخشی از درآمد قابل تصرف خانوار را به جای کالاها و خدمات دیگر روانه پمپبنزینها میکند، در نتیجه مصرف سایر کالاها و خدمات میتواند کاهش یابد.
دومین مسیر، هزینه تولید و حملونقل بنگاههاست. نفت فقط ماده اولیه سوخت خودروها نیست، افزایش قیمت فرآوردههای نفتی هزینه حمل کالا، سفر هوایی، کشاورزی و بسیاری از فعالیتهای صنعتی را بالا میبرد. در نهایت بخشی از این افزایش هزینه به قیمت نهایی کالاها و خدمات منتقل میشود.
سومین و مهمترین کانال در شرایط فعلی، تورم و سیاست پولی است. فدرالرزرو در یک مطالعه مدلسازیشده برآورد کرده است که افزایش 10 درصدی قیمت واقعی نفت، در سناریوی شوک عرضه نفت میتواند تورم شاخص قیمت مصرفکننده را حدود 15/0 واحد درصد طی نخستین سال افزایش دهد. این مطالعه همچنین نشان میدهد اثر افزایش قیمت نفت فقط به انرژی محدود نمیماند و از طریق افزایش هزینههای تولید به تورم هسته نیز سرایت میکند.
این مسيله برای آمریکا در مقطع فعلی اهمیت بیشتری دارد، زیرا تورم همچنان کاملا مهار نشده است. براساس آخرین دادههای رسمی، تورم به 7/3درصد رسیده است، بنابراین بازگشت پایدار نفت به محدوده 3 رقمی میتواند روند نزولی تورم را دشوارتر کند.
اقتصاد آمریکا برسر دوراهییکی از خطرناکترین پیامدهای نفت گران برای اقتصاد آمریکا، ایجاد یک وضعیت کلاسیک رکود تورمی است، یعنی اقتصادی که همزمان با فشار تورمی و کاهش رشد مواجه شود.
از یک طرف، رشد قیمت انرژی تورم را بالا میبرد و از طرف دیگر، کاهش قدرت خرید خانوارها مصرف را ضعیف میکند. بنگاهها نیز با افزایش هزینه حملونقل و مواداولیه مواجه میشوند و ممکن است سرمایهگذاری یا استخدام را کاهش دهند.
این شرایط برای فدرالرزرو بسیار پیچیده است. اگر بانک مرکزی برای مقابله با تورم نرخ بهره را بالا نگه دارد، هزینه تامین مالی خانوارها و شرکتها افزایش مییابد و رشد اقتصادی بیشتر تحت فشار قرار میگیرد. اگر هم برای حمایت از رشد، سیاست پولی را سریعتر انبساطی کند تورم انرژی میتواند دوباره به اقتصاد سرایت کند.
صندوق بینالمللی پول در آخرین بررسی اقتصاد آمریکا پیشبینی کرد رشد اقتصادی این کشور در سال 2026 به 4/2درصد برسد و تورم هسته در نیمه نخست 2027 به 2 درصد بازگردد اما همزمان تاکید کرده افزایش قیمت انرژی یک ریسک صعودی برای تورم آمریکاست.
به بیان ساده، نفت گران میتواند یکی از عواملی باشد که مسیر بازگشت تورم آمریکا به هدف 2درصدی فدرالرزرو را طولانیتر کند.
نقطه خطر اقتصاد آمریکا کجاست؟عبور برنت از 100 دلار بهخودی خود برای آمریکا فاجعه اقتصادی نیست. زمان ماندن نفت در این سطح و سرعت رسیدن آن به سطوح بالاتر است که اهمیت دارد.
در سناریوی نفت 100 دلاری فشار اصلی روی بنزین، گازويیل، حملونقل و انتظارات تورمی خواهد بود. در نفت 110 تا 120دلاری، دامنه اثرگذاری بهمراتب بزرگتر میشود و بخش بیشتری از صنایع و مصرفکنندگان را تحت فشار قرار میدهد.
اگر حملهها به زیرساختهای بیشتر سرایت کند، حملونقل در دریای سرخ و تنگه هرمز مختل بماند و بخشی از ظرفیت تولید خلیجفارس از بازار خارج شود، سناریوی نفت 120 دلاری دیگر یک فرض دور از ذهن نخواهد بود.
در چنین شرایطی، مسيله برای آمریکا فقط قیمت بنزین نیست تورم بالاتر، مصرف ضعیفتر، هزینه تولید بیشتر و دشوارتر شدن تصمیمگیری فدرالرزرو میتواند مجموعهای از فشارها را به اقتصادی وارد کند که هنوز با تورم بالاتر از هدف خود دستوپنجه نرم میکند.
به همین دلیل، رسیدن نفت برنت به مرز 100 دلار را باید بیش از یک رکورد قیمتی، هشدار تازهای برای اقتصاد آمریکا دانست.
آیا نفت 120 دلار میشود؟آخرین برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا، میانگین قیمت برنت در سال 2026 را 87 دلار پیشبینی میکرد و بر این فرض استوار بود که بخش عمده تولید خاورمیانه تا اوایل 2027 به شرایط عادی بازگردد.
جی پی مورگان نیز قیمت نفت برنت را در اواخر سالجاری میلادی 80دلار پیشبینی کرده است. اما تحولات جدید باعث شده موسسه گلدمن ساکس دامنه ریسک را جدیتر بگیرد. این بانک در آخرین برآورد خود قیمت برنت برای برای سال 2027 حدود 80دلار درنظر گرفته اما در سناریوی تداوم اختلال شدید در عرضه و حملونقل منطقه هشدار داده است که قیمت نفت میتواند از 120 دلار در هر بشکه نیز عبور کند.
