به گزارش خبرنگار ایلنا، نشست بررسی و تشریح نحوه محاسبه مصرف بستههای اینترنت، سهشنبه شب 27 مردادماه با حضور مدیران ارشد ایرانسل و جمعی از خبرنگاران برگزار شد؛ نشستی که در پی مطرح شدن گسترده ابهامات و گلایههای کاربران در فضای مجازی درباره کاهش سریع حجم بستههای اینترنتی و احتمال محاسبه ترافیک بیشتر از میزان واقعی مصرف برگزار شد.
در ابتدای این نشست، مدیران ایرانسل با اشاره به نقش رسانهها در روشنگری افکار عمومی، اعلام کردند که این جلسه در راستای دستور وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برای بررسی و راستیآزمایی نحوه محاسبه مصرف اینترنت برگزار شده است.
محاسبه مصرف اینترنت بر اساس حجم واقعی ترافیک
مدیران ایرانسل با تاکید بر اینکه محاسبه مصرف اینترنت در شبکه این اپراتور بر اساس حجم واقعی ترافیک انجام میشود، اعلام کردند حجم مصرفی مشترک در سیستمهای مدیریت مصرف و شارژ بر مبنای همان میزان دیتایی است که در شبکه مصرف شده و امکان کسر حجم اضافی بهصورت سیستماتیک وجود ندارد.
به گفته آنها، علاوه بر سازوکارهای داخلی اپراتورها، فرآیند محاسبه مصرف اینترنت تحت نظارت سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی قرار دارد و تستها و بررسیهای دورهای نیز در این زمینه انجام میشود.
در این نشست تاکید شد که موضوع صرفا محدود به ایرانسل نیست و سازوکارهای نظارتی و فنی در شبکه اپراتورهای مختلف وجود دارد؛ بنابراین ادعای کمفروشی یا کسر عمدی حجم اینترنت از سوی اپراتورها با سازوکارهای موجود همخوانی ندارد.
تست عملی بسته 1.5 گیگابایتی
یکی از بخشهای اصلی نشست، انجام تست عملی توسط مدیران ایرانسل بود. در این آزمایش، ابتدا یک بسته اینترنت 1.5 گیگابایتی فعال شد و سپس یک فایل حدود یک گیگابایتی از اینترنت دانلود شد.
پس از پایان دانلود، میزان حجم باقیمانده بسته بررسی شد. مدیران ایرانسل اعلام کردند میزان باقیمانده با حجم مصرفشده مطابقت دارد و اختلاف مشاهدهشده ناشی از تفاوت واحدهای محاسبه حجم، از جمله تبدیل گیگابایت و مگابایت، است.
در ادامه نیز اعلام شد که نتیجه این تست نشان میدهد حجم کسرشده از بسته با میزان دیتای منتقلشده مطابقت دارد و در فرآیند محاسبه، حجم اضافهای بهصورت غیرواقعی از بسته مشترک کسر نمیشود.
چرا کاربران احساس میکنند بسته اینترنت سریعتر تمام میشود؟
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در این نشست، تفاوت میان «حجم واقعی استفاده کاربر» و «آنچه کاربر تصور میکند در حال مصرف آن است» بود.
مدیران ایرانسل توضیح دادند که بسیاری از اپلیکیشنها و سرویسهای اینترنتی، همزمان با استفاده کاربر از یک برنامه، محتوای دیگری را نیز در پسزمینه دریافت یا بارگذاری میکنند.
برای نمونه، زمانی که کاربر وارد یک صفحه اینترنتی یا شبکه اجتماعی میشود، ممکن است تصاویر، ویديوها و سایر محتواهای موجود در صفحه بهصورت خودکار بارگذاری شوند؛ حتی اگر کاربر مستقیما آنها را مشاهده نکرده باشد.
به گفته مدیران ایرانسل، توسعه تکنولوژیهای جدید، افزایش سرعت اینترنت و حرکت پلتفرمها به سمت ارايه محتوای باکیفیتتر نیز باعث افزایش بالقوه مصرف دیتا شده است.
آنها تاکید کردند که این مسيله محدود به ایران نیست و پلتفرمهای بزرگ جهانی نیز با ارايه ویديوهای با کیفیت بالاتر، پخش خودکار محتوا و بارگذاری بیشتر، عملا امکان مصرف حجم بالاتری از دیتا را برای کاربران ایجاد میکنند.
VPN میتواند روی مصرف دیتا اثر بگذارد
نقش VPN و فیلترشکنها نیز یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در این نشست بود.
مدیران ایرانسل اعلام کردند که اپراتور بر نحوه عملکرد VPNهای مورد استفاده کاربران کنترل مستقیمی ندارد و استفاده از این ابزارها میتواند از دو جهت بر تجربه کاربر اثر بگذارد؛ نخست از نظر مصرف دیتا و دوم از نظر کیفیت ارتباط.
بر اساس توضیحات ارايهشده، بسته به نوع VPN، پروکسی و نحوه عملکرد آن، ممکن است مقداری سربار ترافیکی ایجاد شود. مدیران ایرانسل اعلام کردند این اختلاف در شرایط مختلف میتواند متفاوت باشد و نمیتوان برای همه VPNها یک رقم ثابت در نظر گرفت.
در عین حال تاکید شد که اختلافهای بسیار بزرگ در مصرف، موضوعی متفاوت است و برای بررسی آن باید نوع استفاده، برنامه مورد استفاده، کیفیت محتوا و ابزار واسط اتصال نیز مورد بررسی قرار گیرد.
خبرنگاران: کاربران قانع نمیشوند که مشکل فقط نحوه استفاده است
در ادامه نشست، خبرنگاران با طرح تجربههای شخصی خود از مصرف اینترنت، نسبت به پایان سریع بستهها و دریافت پیامکهای مربوط به رسیدن مصرف به 80 یا 85 درصد حجم بستهها پرسشهایی مطرح کردند.
در بخشی از این نشست، مرتضی بلوکی، مدیر روابط عمومی خبرگزاری ایلنا با اشاره به شرایط اقتصادی و وابستگی بسیاری از مشاغل و فعالیتهای رسانهای به اینترنت، گفت: کاربران انتظار دارند بدانند چرا در برخی موارد احساس میکنند بخش عمده بسته اینترنت آنها بدون استفاده محسوس از بین رفته است.
مدیران ایرانسل در پاسخ اعلام کردند بهترین راه برای بررسی این ادعا، انجام تست مستقیم روی سیمکارت و گوشی خود کاربران است و پیشنهاد کردند خبرنگاران حاضر نیز با شمارههای شخصی خود تستهای مشابهی انجام دهند.
بر همین اساس، در ادامه جلسه امکان انجام آزمایش توسط خبرنگاران نیز فراهم شد تا میزان مصرف پیش و پس از استفاده از سرویسهای مختلف بررسی شود.
پنج مرحله اطلاعرسانی به مشترک درباره میزان مصرف
مدیران ایرانسل همچنین درباره پیامکهای اطلاعرسانی مصرف اینترنت توضیح دادند که بر اساس الزامات و مقررات ابلاغی، مشترکان در چند مرحله نسبت به میزان مصرف بسته خود مطلع میشوند.
به گفته آنها، اطلاعرسانی درباره رسیدن مصرف به سطوح مختلف، از جمله 80 و 85 درصد، برای آن طراحی شده است که مشترک بتواند پیش از پایان کامل بسته، وضعیت مصرف خود را مدیریت کند.
آنها تاکید کردند که اطلاعرسانی مصرف بخشی از فرآیند تجربه مشتری است و اپراتور باید میزان مصرف مشترک را در مراحل مختلف به او اعلام کند.
اینستاگرام؛ یکی از پرمصرفترین سرویسها از نگاه کاربران
یکی دیگر از مباحث مطرحشده در نشست، مصرف دیتای شبکههای اجتماعی و بهطور مشخص اینستاگرام بود.
مدیران ایرانسل توضیح دادند که اندازهگیری مصرف در سرویسهایی مانند اینستاگرام برای کاربر به سادگی دانلود یک فایل مشخص نیست؛ چرا که هنگام ورود به این پلتفرم، حجم زیادی از تصاویر و ویديوها میتواند بهصورت خودکار بارگذاری شود.
در چنین شرایطی، ممکن است کاربر تصور کند تنها یک ویديو را مشاهده کرده، اما در همان زمان محتوای دیگری نیز در پسزمینه بارگذاری شده باشد.
همچنین کیفیت پخش ویديو تاثیر مستقیمی بر حجم مصرفی دارد. به گفته مدیران ایرانسل، یک محتوای یکسان در کیفیتهای مختلف مانند 240p، HD یا Full HD، حجم یکسانی مصرف نمیکند.
مصرف یک ساعت ویديوی Full HD میتواند به بیش از یک گیگابایت برسد
در جریان یکی از تستهای عملی، مدیران ایرانسل میزان مصرف یک محتوای ویديویی را در کیفیت Full HD بررسی کردند.
بر اساس توضیحات ارايهشده، مصرف دیتا برای پخش ویديو به عواملی مانند کیفیت تصویر، فرمت فایل، مدت زمان محتوا و نحوه فشردهسازی بستگی دارد و نمیتوان برای تمام پلتفرمها یک عدد ثابت تعیین کرد.
در یکی از آزمایشهای انجامشده در نشست، طی چند دقیقه پخش یک محتوای ویديویی، دهها مگابایت از حجم بسته مصرف شد و مدیران ایرانسل توضیح دادند که در صورت ادامه پخش، حجم مصرفی متناسب با مدت زمان و کیفیت محتوا افزایش خواهد یافت.
آنها همچنین گفتند برای محتوای Full HD، بسته به نوع و فرمت محتوا، مصرفی در حدود چند صد مگابایت تا بیش از یک گیگابایت در بازههای زمانی مشخص قابل انتظار است و حتی استانداردهای مختلف ویديویی میتوانند اعداد متفاوتی ایجاد کنند.
ضریب ترافیک داخلی و پیامرسانهای داخلی
بخش دیگری از نشست به نحوه محاسبه ترافیک داخلی اختصاص داشت.
مدیران ایرانسل توضیح دادند که برای ترافیک داخلی، ضریب متفاوتی نسبت به ترافیک بینالملل اعمال میشود و این موضوع شامل فهرست مشخصی از سایتها و سرویسهای داخلی است.
بر اساس توضیحات ارايهشده، در صورت استفاده از ترافیک داخلی، (شامل وبسایتها و سرویسهایی که IP آنها توسط سازمان فناوری اطلاعات، به صورت دورهای اعلام میشود)، حجم مصرفی با 63 درصد تخفیف نسبت به ترافیک بینالملل محاسبه میشود. به بیان ساده، با استفاده از تعرفه ترجیحی، با بسته یک گیگابایتی میتوان حدود 2.7 گیگابایت محتوای داخلی را مشاهده کرد.
در صورت استفاده از پیامرسانهای داخلی، ترافیک مصرفی با تخفیف 75.2 درصد نسبت به ترافیک بینالملل محاسبه میشود. در این حالت، با یک بسته یک گیگابایتی، کاربر میتواند تا حدود 4.03 گیگابایت در پیامرسانهای داخلی به ارسال و دریافت پیام، فایل، عکس و ویديو بپردازد.
در جریان تست، مدیران ایرانسل این موضوع را از طریق اپلیکیشن «ایرانسل من» به خبرنگاران نشان دادند و توضیح دادند که حجم باقیمانده بسته و امکان استفاده از آن در ترافیک داخلی با ضرایب مربوطه در این اپلیکیشن قابل مشاهده است.
همچنین میزان مصرف ترافیک داخلی و پیامرسانهای داخلی در اپلیکیشن ایرانسل من بهصورت تفکیکشده نمایش داده میشود تا مشترک بتواند نوع مصرف خود را بررسی کند.
اپلیکیشنها و بهروزرسانیها؛ عامل پنهان افزایش مصرف
مدیران ایرانسل در ادامه با اشاره به تغییر الگوی مصرف کاربران طی سالهای اخیر گفتند میزان مصرف دیتا صرفا به فعالیت مستقیم کاربر محدود نیست.
به گفته آنها، بهروزرسانی اپلیکیشنها، دریافت خودکار فایلها، بارگذاری تصاویر و ویديوها، فعالیتهای پسزمینه و افزایش کیفیت محتوای ارايهشده میتواند حجم مصرفی کاربر را افزایش دهد.
همچنین خبرنگاران حاضر در نشست به افزایش استفاده از پیامرسانهای داخلی و VPNها در ماههای اخیر اشاره کردند و این موضوع را نیز یکی از عواملی دانستند که میتواند الگوی مصرف دیتای کاربران را تغییر داده باشد.
مدیران ایرانسل نیز تاکید کردند کاربران برای کنترل مصرف باید تنظیمات مربوط به دانلود خودکار، پخش خودکار و بهروزرسانی اپلیکیشنها را بررسی و در صورت نیاز محدود کنند.
ایرانسل: راهکارهای مدیریت مصرف در سایت منتشر شده است
در ادامه، مدیران ایرانسل اعلام کردند این اپراتور در وبسایت خود مجموعهای از راهکارهای کاربردی برای کاهش و مدیریت مصرف اینترنت منتشر کرده است.
این مطلب را میتوانید اینجا بخوانید
به گفته آنها، کاربران میتوانند با تغییر برخی تنظیمات در اپلیکیشنها و گوشیهای هوشمند، میزان مصرف دیتای خود را کنترل کنند.
مدیران ایرانسل تاکید کردند که هدف از این نشست، صرفا پاسخ به یک ادعا نیست، بلکه بررسی فنی و عملی موضوع و فراهم کردن امکان راستیآزمایی برای خبرنگاران بوده است.
تاکید ایرانسل بر امکان انجام تست توسط خبرنگاران
در پایان نشست، مدیران ایرانسل بار دیگر از خبرنگاران دعوت کردند تا با استفاده از سیمکارتهای شخصی خود، تستهای مختلف دانلود، پخش ویديو، استفاده از VPN و سرویسهای داخلی و خارجی را انجام دهند و میزان مصرف را پیش و پس از هر آزمایش بررسی کنند.
آنها تاکید کردند که تفاوت میان «حجم مصرفشده توسط کاربر» و «میزان ترافیکی که کاربر تصور میکند استفاده کرده» باید از یکدیگر تفکیک شود و بسیاری از ابهامات موجود در فضای مجازی ناشی از همین تفاوت است.
در این نشست همچنین تاکید شد که سازوکار محاسبه و ثبت مصرف در شبکه اپراتورها تحت نظارت نهادهای تنظیمگر قرار دارد و ایرانسل اعلام کرد آمادگی دارد نتایج تستهای انجامشده و فرآیندهای فنی مربوط به محاسبه ترافیک را در اختیار رسانهها قرار دهد.
