خبرآنلاین: تورم سالانه تا پایان بهمن ماه در حالی به 47.5 درصد رسیده که این رقم بالاترین رقمی است که تاکنون از سوی مرکز آمار برای شاخص تورم اعلام شده است. در ایران دو مرجع بانک مرکزی و مرکز آمار ایران به صورت مستقل از هم و برمبنای جامعه آماری و سبد محاسباتی متفاوت، آمار تورم را محاسبه میکنند؛ مرکز آمار ایران از سال 91 این کار را انجام داده و بانک مرکزی از سال 1316.
از ابتدای دهه 90 با شدتگیری تحریمها، تورم هم بالاتر رفت؛ هر چند در میانه دهه 90 برای چند سالی برجام ثبات نسبی را به اقتصاد آورد اما با روی کار آمدن ترامپ و خروج یک طرفه آمریکا از آن معاهده، دوباره جهشهای تورمی اوج گرفت. با این حال محاسبات مرکز آمار تا سال 1400 هرگز نرخ تورم را بیش از 40 درصد برآورد نکرد. در سال 1400 برای اولین بار تورم به بیش از 40 درصد رسید.
اتفاقی که در سال بعد آن یعنی 1401 با حذف ارز ترجیحی رخ داد، جهش بیشتر تورم و رسیدن آن به نرخ 45.8 درصد بود. برای سال 1402 هم نرخ تورم 40.7 درصد بود و در پایان 1403 هم تورم 32.5 درصد اعلام شد. جالب اینکه دولت چهاردهم در حالی به سرعت رکورد بدترین عملکرد دولت سیزدهم را در یک سال و نیم اول فعالیتش شکست که دقیقا از همان سوراخی گزیده شد که دولت رییسی هم گزیده شد. یعنی با اجرای سیاست شوک درمانی زمینه را برای از کنترل خارج شدن قیمتها فراهم آورد. این درحالی است که پزشکیان مدعی بود اگر سیاست ارز ترجیحی کنار گذاشته شود، گوشت به نرخ کیلویی 600 هزار تومان خواهد رسید. البته ارز ترجیحی حذف شد و گوشت اکنون از دو میلیون تومان هم گرانتر شده است.
نکته مهم آن است که در اسفند ماه نیز بر تورم سالانه به نحو محسوسی اضافه خواهد شد تا به این ترتیب تورم 1404 رکورد بیشترین تورم را با نرخ بیشتری بشکند. البته این به معنای آن نخواهد بود که تورم در ماههای بعدی در سال 1405 دوباره وارد مسیر عادی شود؛ اثر هر دوره شوک ارزی لااقل تا یکسال بر تورم تاثیر خواهد داشت. به این ترتیب لااقل تا پایان بهمن سال آینده بر نرخ تورم سالانه افزوده میشود.
برآوردهای محافظه کارانه نشان میدهند اگر شوک تازهای به اقتصاد وارد نشود، تا ابتدای تیرماه 1405 نرخ تورم نقطه به نقطه دو رقمی شود و نرخ تورم سالانه هم تا بهمن سال آینده به بیش از 70 درصد برسد. پس از آن، اثرات شوک ارزی تخلیه خواهد شد و روند کاهنده تورم در شاخص سالانه آغاز میشود. با این وجود شنیدهها از عزم تیم اقتصادی دولت برای تداوم شوک درمانی و تعمیم آن به بخش انرژی هم خبر میدهند که در این صورت تورم سالانه به ارقامی به مراتب بیشتر هم خواهد رسید.
از نکات قابل توجه گزارش اخیر مرکز آمار بالاتر بودن نرخ تورم در مناطق روستایی به نسبت مناطق شهری است که موجب شده محاسبات مرکز آمار تورمی بیشتر از بانک مرکزی را نشان دهد. در حالی که تورم نقطهای شهرها 66 درصد بوده این نرخ برای روستاییان به بیش از 80 درصد رسیده است. همچنین تورم سالانه برای روستاها 52.5 درصد بوده که نشان میدهد روستاییان با وجود سهم کمتری که از درآمد دارند اما زیر فشار سنگینتری قرار گرفتهاند.
از دیگر ویژگیهای مهم تورم 1404 شدت رشد آن در طول سال است. در فروردین ماه نرخ تورم نقطهای 38.9 درصد بود اما این نرخ در بهمن به 68.1 درصد رسید. این رشد 29.2 درصدی تورم در طول 11 ماه در حالی بهدست آمده که در طول یک سال 1403 تورم تنها 6.2 درصد رشد کرد.
تورم نقطهای از فروردین تا آذرماه 13.7 درصد رشد کرده و به 52.6 درصد رسید ولی حذف ترجیحی موجب شد در طول دو ماه 15.5 درصد رشد کند. .درواقع میزان رشد تورم در دو ماه گذشته از طول 9 ماه گذشته هم بیشتر بود که نشان میدهد شوک درمانی چه اندازه میتواند بر شدت و ابعاد تورم بیافزاید.
