سید کمال سیدعلی، معاون اسبق ارزی بانک مرکزی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا درباره ریشههای اقتصادی افزایش نرخ دلار اظهار داشت: یک داستان تکراری درباره نوسانات ارزش دلار وجود دارد که پایه اصلی آن خبر و رسانه است. باید توجه داشت که طرف خارجی هر روز مصاحبه میکند که این موضوع را برای کنترل قیمتها، بهویژه قیمت نفت، دنبال میکند. اتفاقا در مقاطعی که تنگه هرمز نیز باز بود، قیمت نفت نهتنها افزایش پیدا نکرد، بلکه حتی نسبت به قبل از درگیریها نیز کاهش یافت. این مسيله نشان میدهد که همچنان موضوع انتظارات تورمی نقش اصلی را ایفا میکند.
وی ادامه داد: موضوع مهم دیگر این است که در حال حاضر با دوصدایی در کشور مواجه هستیم. این دوصدایی باعث شده فعالان اقتصادی انتظار نداشته باشند تفاهمهای صورتگرفته به یک توافق پایدار منجر شود.
سیدعلی با اشاره به دیگر عوامل اثرگذار بر بازار ارز گفت: دومین موضوع، وجود تنشها در منطقه و موشکپرانیهاست که نشان میدهد تنشهای فیزیکی همچنان از بین نرفته است. سوم اینکه اسرايیل نیز در ارتباط با موضوع لبنان مسیر خود را ادامه میدهد و تنشها را تداوم میبخشد.
وی تصریح کرد: به نظر من، تیم مذاکرهکننده باید همانگونه که طرف مقابل برای پیشبرد اهداف خود تلاش میکند، از سوی ريیسجمهور و سایر نهادهای داخلی نیز حمایت شود. همچنین لازم است این اطمینان و پشتیبانی در داخل کشور نیز برای مردم ایجاد شود تا فضای التهاب و بحران تا این اندازه بر جامعه حاکم نباشد.
معاون اسبق ارزی بانک مرکزی با تاکید بر اهمیت امنیت اقتصادی اظهار داشت: در اقتصاد، امنیت اهمیت بسیار زیادی دارد. همانطور که مشاهده میکنیم بورس نیز طی دو تا سه روز اخیر با افت مواجه بوده است. این مسيله نشان میدهد فعالان اقتصادی بهخوبی شرایط موجود را درک میکنند.
وی افزود: تمام مصاحبههای طرف مقابل، بهویژه در آمریکا، حتی در زمان تنشها نیز بر این محور استوار بوده که مذاکرات بهخوبی در حال پیشرفت است و بر کنترل قیمتها تاکید میشود، اما در ایران حتی زمانی که مذاکرات روند مطلوبی داشت، کمتر چنین موضوعی برای افکار عمومی تشریح میشود. به هر حال ريیسجمهور وظیفه دارد این مسايل را بهتر در رسانهها مطرح کند تا در نهایت مشخص شود که صلاح کشور در کدام مسیر قرار دارد.
سیدعلی ادامه داد: اگرچه مذاکرهکنندگان ممکن است با یکدیگر گفتوگو داشته باشند، اما لازم است با مردم نیز بیشتر صحبت شود و برای افکار عمومی توضیح داده شود که این اقدامات در راستای منافع ملی و مصالح کشور انجام میشود.
وی در پاسخ به این سوال که بنابراین در این شرایط افزایش نرخ دلار ریشه اقتصادی ندارد؟، گفت: اصلا در مقطع فعلی که نرخ دلار از حدود 155 هزار تومان به حدود 180 هزار تومان رسیده، ریشه اقتصادی آن صرفا انتظارات تورمی و رسانهسازی است. البته اتفاقاتی مانند موشکپرانیها نیز رخ داده و لازم است امنیت اقتصادی فراهم شود.
معاون اسبق ارزی بانک مرکزی افزود: البته ملاکم صرفا این نیست که با اجرای توافق، به سرعت شاخصهای اقتصادی رشد کند و قیمتها کاهش یابد، اقتصاد کشور باید به سمتی حرکت کند تورم کاهش پیدا کند و نرخ ارز تنها یکی از عوامل اقتصادی است و سایر متغیرها مانند کسری بودجه، افزایش نقدینگی و تورم اهمیت بسیار بیشتری دارند.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر فضای کشور به گونهای است که کمتر به سمت علامتهای ثبات و پایداری حرکت میکند و البته بخشی از این وضعیت نیز ناشی از رخدادهای سیاسی است. در شرایطی که مخالفتهایی در داخل کشور مطرح میشود، طرف خارجی نیز متوجه میشود که اجماع کاملی درباره این موضوع وجود ندارد و این مسيله بر نگاه سیاسی آنها نیز اثرگذار است. همانگونه که مشاهده شد، حتی در داخل کابینه نیز درباره موضوع جنگ دیدگاههای موافق و مخالف وجود داشت.
سیدعلی با اشاره به افزایش نرخ تورم و اثرگذاری آن بر بازارها اظهار داشت: در سال 2013 نرخ تورم کشور حدود 40 درصد بود، اما در سال 2016 و پس از اجرای برجام، این نرخ با سرعت به حدود 10 درصد کاهش یافت. این مسيله نشان میدهد که امید به درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت، نقش مهمی در اقتصاد کشور دارد؛ چراکه از این طریق میتوان بخشی از مشکلات معیشتی مردم را با درآمدهای ارزی و ریالی جبران کرد.
وی ادامه داد: زمانی میتوان به ثبات دست یافت که سرمایهگذاری جدید انجام شود و امید به اقتصاد بازگردد. این موضوع بهتنهایی میتواند در یک دوره یکساله حدود 20 درصد از نرخ تورم را کاهش دهد، اما در بلندمدت رسیدن به نرخ تورم کمتر از 20 درصد، به دو تا سه سال زمان نیاز دارد.
معاون اسبق ارزی بانک مرکزی در پایان اظهار کرد: به نظر من نرخ دلار حتی میتواند تا محدوده 150 هزار تومان نیز کاهش پیدا کند. البته تصور میکنم تا انتخابات آتی آمریکا، شرایط با ثباتی نخواهیم داشت و شاید طی سه تا چهار ماه آینده و همزمان با تحولات ماه اکتبر شرایط متفاوت شود. هرچند وابسته کردن شرایط کشور به انتخابات آمریکا مطلوب نیست، اما این یک واقعیت است. از سوی دیگر، در داخل کشور نیز هنوز حرکت واحدی وجود ندارد و تا زمانی که میان دو طرف اعتماد شکل نگیرد و فضای تهدید ادامه داشته باشد، دستیابی به ثبات امکانپذیر نخواهد بود.
گفتوگو : مهدیانی
