خلاصی از خاموشی با سپردن برق به بورس

خلاصی از خاموشی با سپردن برق به بورس

این روزها، کمبود برق و آب به‌عنوان دو کالای بسیار حیاتی و استراتژیک به اصلی‌ترین معضل اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ مشکلی که به‌صورت مستقیم روی رفاه و معیشت مردم اثر...

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از دنیای اقتصاد؛ از یک سو با کاهش بارش‌ها و تجربه شدیدترین خشکسالی درنیم قرن اخیر، منابع آبی کشور در وضعیت بحرانی قرار گرفته  و این وضعیت حتی درصنعت برق به‌دلیل خارج شدن از مدار برخی از واحدهای نیروگاهی برقابی اثرداشته و از طرف دیگر، ناترازی میان تولید و مصرف برق به خاموشی‌های گسترده درسطح کشور منجر شده است.

اما راه حل و راهکار مدیریت این شرایط و عبور از این بحران‌ها که به طور قطع در سال‌های پیش رو تشدید خواهد شد، چیست؟ کشورهای دیگر چگونه مشکلات آب و برق خود را حل کرده اند؟

پاسخ به این پرسش‌ها درتوجه به ارزش اقتصادی این کالاها خلاصه می‌شود. درواقع قیمت‌گذاری و مدیریت کامل بازار این محصولات توسط دولت باعث شده است تا صرفه اقتصادی و انگیزه واحدهای تولیدکننده بخصوص درصنعت برق کاهش یابد، همان موضوعی که مهم‌ترین دلیل و انگیزه برای افزایش سرمایه‌گذاری در صنعت برق محسوب می‌شود.

اکثرکشورها با سپردن بازاربرق به عرضه و تقاضا، رقابت مثبتی به وجود آورده‌اند که نتیجه آن تولید بیشتر و متوازن شدن این بازار است. ابزارهای بازارسرمایه نیز به‌عنوان بستر اصلی این اقدام انتخاب شده است. برهمین اساس هم اکنون برق در بورس‌های انرژی بسیاری از کشورها مانند نروژ، فنلاند، سويد، آلمان، فرانسه، سويیس، اتریش، هند و... به‌صورت نقدی در بازارهای فیزیکی یا درقالب قراردادهای آتی داد و ستد می‌شود. با توجه به این که برق با بهای تمام شده و برمبنای عرضه و تقاضا کشف قیمت می‌شود، تولیدکنندگان انگیزه زیادی برای سرمایه‌گذاری و افزایش بهره‌وری دارند. از سوی دیگر وقتی برای تولید یک کالا رقابت افزایش می‌یابد، قیمت نیز تحت تاثیر این رقابت و رشد تولید متعادل می‌شود. این درحالی است که هم اکنون مهم‌ترین مشکل در صنعت برق، عدم سرمایه‌گذاری مناسب برای افزایش ظرفیت‌های نیروگاهی بوده است. طبق برنامه ششم توسعه، با رشد 6.5 تا 7 درصد مصرف برق در کشور باید سالانه پنج هزار مگاوات نیروگاه وارد مدار شود تا از پنج هزارمگاوات برق، یک هزارمگاوات مختص به نیروگاه‌های تجدیدپذیر باشد.

هرچند آب تفاوت‌های ماهوی با برق دارد، اما بسیاری از کشورها برای مدیریت این بازار نیز راهکارهای مختلفی را دنبال کرده‌اند. از راه‌اندازی «بازارآب» که قدمتی دیرینه دارد و بهره برداران به خرید و فروش حقابه خود می‌پردازند تا ایجاد شاخصی برای آب کشاورزی کالیفرنیای امریکا در بورس کالای شیکاگو که کشاورزان می‌توانند با استفاده از قراردادهای آتی، آب مورد نیاز خود را برای فصل‌های آینده با نرخ روز قرارداد خریداری کنند و قیمت تمام شده محصولات کشاورزی را مدیریت کنند.

بدین ترتیب در کنار ابزاری مانند صرفه‌جویی به‌عنوان نخستین راهکار متعادل کردن بازار آب و برق، بسیاری از کشورها از ظرفیت‌ها و ابزارهای متنوع بازارسرمایه برای این هدف بهره برده‌اند.

گفت‌وگو با علی نقوی مدیرعامل بورس انرژی ایران

درحالی که از سال 1386 ایده اولیه تشکیل بورسی برای مبادله کالاهای انرژی درابتدا با نفت و فرآورده‌های نفتی و سپس در سال 87 با بورس برق عملی شد و در نهایت از30 خرداد 1390به تاسیس بورس انرژی با دربرگیری تمام کالاهای انرژی، منجر شده است، اما به‌نظر می‌رسد با وجود مبادله بخشی از برق تولیدی کشور در چهارمین بورس کشور، آنچنان که باید از ابزاربازارسرمایه برای مدیریت بازاربرق و خلاصی از خاموشی‌ها استفاده نشده است.

مدیرعامل بورس انرژی دراین زمینه در گفت‌و‌گو با «ایران»، با اشاره به این که برای مدیریت بازار برق در ابتدا باید ساختار این بازار، ذینفعان آن و میزان اختیارات آنها مورد بررسی قرار گیرد، گفت: در کشور ما یک بازیگر اصلی با عنوان شرکت توانیر وجود دارد که صد درصد دولتی است و عملکرد آن چندان شفاف نیست.

علی نقوی ادامه داد: در واقع شرکت توانیر علاوه براین که خریدار برق از تولیدکننده‌هاست، توزیع برق را نیز تحت کنترل خود دارد و به طور همزمان نقش خریدار، فروشنده و سیاستگذار را بازی می‌کند. وی اضافه کرد: از سوی دیگر، ذینفع دیگر بازار برق نیروگاه‌های خصوصی هستند که حدود 60 درصد از برق کشور را تولید می‌کنند، ولی اختیارات بسیار محدودی دارند.

مدیرعامل بورس انرژی تاکید کرد: بنابراین در این ساختار باید نقش بورس را درمدیریت بازار برق بررسی کرد؛ بازاری که دولت خود سیاستگذار صنعت برق است و در نبود نهاد تنظیم‌گر، رگولاتوری این بازار را نیز برعهده دارد.

به‌ گفته وی، وقتی بخش خصوصی بیش از 50درصد از تولید و بازار برق را در اختیار دارد، دولت نباید تنظیم‌گر این بازار باشد و نیاز به یک نهاد تنظیم‌گر مستقل است. نهادی که هم‌اکنون وجود ندارد و به‌دلیل دخالت‌های وزارت نیرو بسیاری از قوانین بالادستی این بخش اجرایی نشده است.

نقوی با بیان این که هم‌اکنون در بورس انرژی ایران تمام بسترها و ابزارهای مورد نیاز برای کشف قیمت و مدیریت عرضه و تقاضا وجود دارد، اظهار کرد: اما به‌دلیل این که وزارت نیرو هم بازیگر و هم داور است، امکان بهره‌مندی از ابزارهای متنوع بازار سرمایه برای مدیریت این بازار میسر نشده است.

وی گفت: ابزارهایی که در بورس انرژی ایران وجود دارد هیچ تفاوتی با سایر کشورها ندارد و این در شرایطی است که بسیاری از کشورها توانسته‌اند با ابزار بازارسرمایه، بازار برق خود را مدیریت کنند و تجربه بورس‌های انرژی در نروژ، ترکیه، استرالیا و کشورهای دیگر پیش روی ماست.

راه برون رفت از وضعیت فعلی

مدیرعامل بورس انرژی در پاسخ به این پرسش که راهکار برون رفت از این وضعیت چیست؟ توضیح داد: در سال‌های گذشته درمصوبات هیات دولت و همچنین در قوانین بالادستی برضرورت واگذاری مدیریت بازاربرق به بخش خصوصی تاکید شده، ولی به علت نقش پررنگ دولت این امکان فراهم نشده است. وی افزود: مصرف‌کننده‌های بالای دو مگاوات باید از طریق بازار سرمایه برق خود را تامین کنند و دولت دراین بخش خود را کنار بکشد. نقوی با اشاره به این که با این اتفاق قیمت خوراک واحدهای نیروگاهی نیز شفاف خواهد شد، اضافه کرد: وقتی تولیدکننده خصوصی، برق را در بورس عرضه کند، نرخ خوراک نیز باید شفاف شود. این درحالی است که هم اکنون کالایی مانند گازويیل که امکان صادرات دارد، لیتری 10 تومان به نیروگاه‌ها تحویل می‌شود.

به‌ گفته وی، درصورتی که نرخ خوراک و میزان تحویل آن شفاف و مشخص شود، نیروگاه‌ها نیز مجبور می‌شوند تا برای ارتقای بهره‌وری خود تلاش و سرمایه‌گذاری کنند. بدین ترتیب نیروگاه‌ها خوراک را با نرخ واقعی خریداری می‌کنند و از سوی دیگر برق تولیدی را با نرخ واقعی می‌فروشند. این مقام مسيول در بازار سرمایه همچنین گفت: دراین میان دولت تنها حق ترانزیت شبکه توزیع را از واحدهای نیروگاهی دریافت می‌کند، حقی که براساس فرمول‌های اقتصادی و عادلانه تعیین می‌شود.

واقعی شدن قیمت برق چه تاثیری در صنعت دارد

مدیرعامل بورس انرژی درباره این که عرضه برق با بهای تمام شده چه تاثیری در صنایع دارد، پاسخ داد: نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که در این مکانیسم مصرف‌کننده‌های بزرگ و بالای دو مگاوات که همان صنایع هستند برق خود را از طریق بورس خریداری می‌کنند و بدین ترتیب برق بخش خانگی وعمومی (آموزشی، روشنایی شهرها و...) همچنان براساس تعرفه‌های تعیین‌شده از سوی دولت خواهد بود. وی اضافه کرد: برمبنای بررسی‌های اقتصادی صورت گرفته، عرضه برق با نرخ‌های رقابتی تاثیر قابل توجهی در هزینه تمام شده صنایع ندارد. طبق این بررسی‌ها و بسته به نوع صنایع، واقعی شدن نرخ برق بین سه تا هشت درصد در هزینه صنایع اثرمی‌گذارد. به گفته وی، از سوی دیگر با ابزار گواهی صرفه‌جویی انرژی، صنایع می‌توانند از مشوق‌های متنوعی برخوردار شوند. نقوی در پایان تاکید کرد: در این صورت، واحدهای نیروگاهی به‌دلیل این که برق خود را به قیمت رقابتی عرضه می‌کنند، صرفه اقتصادی پیدا کرده و میزان سرمایه‌گذاری درصنعت برق افزایش می‌یابد.

local_offerبرچسب‌ها:
هفتمین عرضه اولیه بورس تهران/"سپید" به بورس می آید

هفتمین عرضه اولیه بورس تهران/"سپید" به بورس می آید

سهام شرکت سپید ماکیان در روز چهارشنبه هفته جاری عرضه اولیه می شود.

BourseNews.ir/
پیش‌بینی بورس 24 خرداد / بورس مثبت می‌شود؟

پیش‌بینی بورس 24 خرداد / بورس مثبت می‌شود؟

بسیاری از کارشناسان بازار معتقدند در بیشتر بازارها روند رکودی حاکم شده است. اما معضل اساسی بازار سرمایه علاوه بر رکود، تحرکات منفی است که در نتیجه اقدامات نادرست دولت و نهاد ناظر در بازار ایجاد شده اس...

TejaratNews.com/
پیش‌بینی بورس 12 خرداد 1400 / اثرات مثبت مالیات بر عواید سرمایه بر بورس

پیش‌بینی بورس 12 خرداد 1400 / اثرات مثبت مالیات بر عواید سرمایه بر...

یک کارشناس بازار سرمایه معتقد است؛ جریان نقدینگی در بازار سرمایه خوب نیست و نقطه روشنی برای بالا رفتن حجم معاملات و در نتیجه افزایش ارزش معاملات وجود ندارد.

TejaratNews.com/
بورس در هفته‌ای که گذشت/ زنگ خطر برای بورس به صدا درآمد

بورس در هفته‌ای که گذشت/ زنگ خطر برای بورس به صدا درآمد

بورس در هفته گذشته در روندی مطابق ماه گذشته، کاهشی قرار گرفت و شاخص کل با کاهش 3.4 درصدی به یک کانال پایین تر وارد شد و باید دید حمایت از شاخص کل فعال می شود یا خیر؟

FarsNews.ir/

پیش بینی بورس فردا یکشنبه 20 تیر 1400 | اصلاح بورس در پیش است؟

اخبار بورس فردا دوشنبه 31 خرداد 1400 | آخرین سیگنال‌ها برای بورس فردا چیست؟ + فیلم

اخبار بورس فردا دوشنبه 31 خرداد 1400 | آخرین سیگنال‌ها برای بورس ف...

بورس امروز با همه فراز و نشیب های خود سبزپوش بسته شد و بورس فردا ممکن است از این ده خبر مهم متاثر باشد. بنابراین قبل از معاملات فردا این ده خبر را ببینید!

NabzeBourse.ir/
پیش بینی بورس فردا دوشنبه 7 تیر 1400 | بورس قرمزپوش می شود؟

پیش بینی بورس فردا دوشنبه 7 تیر 1400 | بورس قرمزپوش می شود؟

بورس فردا دوشنبه 7 تیر 1400 در حالی آغاز خواهد شد که امروز برای چهارمین روز متوالی شاهد ورود پول حقیقی به بازار بودیم، اما در میانه‌های بازار عرضه‌ها بعد از چند روز سبزپوشی بیشتر شد و سهامداران گویا ب...

NabzeBourse.ir/
گزارش بورس امروز شنبه 5 تیر 1400 | نقشه بازار بورس امروز چگونه بود؟ + فیلم

گزارش بورس امروز شنبه 5 تیر 1400 | نقشه بازار بورس امروز چگونه بود...

شاخص کل بورس روز چهارشنبه 2 تیر1400 در نهایت با افزایش 26094 واحدی بر روی کانال یک میلیون و 213 هزار و 15 واحد آرام گرفت. امروز شنبه 5 تیر1400 در بورس چه گذشت؟

NabzeBourse.ir/
پیش‌بینی بورس هفته چهارم خرداد / انتخابات چه تاثیری روی بورس می‌گذارد؟

پیش‌بینی بورس هفته چهارم خرداد / انتخابات چه تاثیری روی بورس می‌گذ...

هفته گذشته بازار سرمایه روند مثبت و متعادلی را داشت. کارشناس بازار سرمایه درباره روند هفته آینده بورس گفت: به نظر می‌رسد با وجود ابهامات سیاسی در کشور اما هفته آینده روند بازار متعادل باشد.

TejaratNews.com/

پیش‌بینی بورس هفته چهارم تیر / مجامع هفته آینده چه تاثیری روی بورس می‌گذارند؟

پیش‌بینی بورس 17 خرداد 1400 / چه زمانی برای ورود به بورس مناسب است؟

پیش‌بینی بورس 17 خرداد 1400 / چه زمانی برای ورود به بورس مناسب است...

کارشناس بازار سرمایه درباره روند بازار در روز دوشنبه و هفته آینده گفت: با توجه به کاهش قیمت سهم‌ها روند خوبی را در هفته گذشته شاهد بودیم و با وجود فاکتورهای بنیادی مطلوب، به قیمت‌های جذابی برای ورود د...

TejaratNews.com/
تاثیر رقابت‌های انتخاباتی بر بورس/ پیش‌بینی بورس هفته

تاثیر رقابت‌های انتخاباتی بر بورس/ پیش‌بینی بورس هفته

انتشار مطلبی در مورد نقش ريیس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد در ریزش شاخص از قله دو میلیون واحدی، از حواشی مهم روزهای اخیر بازار سهام است که با توجه به حضور عبدالناصر همتی در میان کاندیداهای ریاست‌جمهوری...

TejaratNews.com/
عرضه اولین صندوق ای تی اف در بورس / حمایت از بورس ادامه‌دار است / بورس حباب ندارد

عرضه اولین صندوق ای تی اف در بورس / حمایت از بورس ادامه‌دار است / ...

وزیر اقتصاد از عرضه اولین صندوق قابل معامله در بورس (ای تی اف) دولتی شامل سه بانک با ارزش 16 هزار و 500 میلیارد تومان در بورس خبر داد. او همچنین گفته است: حمایت دولت از بورس ادامه‌دار است.

TejaratNews.com/
بازدهی هفتگی بورس بیشتر از 5 درصد شد / آیا روند صعودی بورس ادامه دارد؟

بازدهی هفتگی بورس بیشتر از 5 درصد شد / آیا روند صعودی بورس ادامه د...

در هفته‌ای که گذشت، شاخص کل بورس تهران با 5٫7 درصد رشد وارد کانال یک میلیون و 200 هزار واحدی رسید.

TejaratNews.com/

بورس تهران تنها بورس سبز رنگ سال 1394 در میان 18 بورس معتبر خارجی

پیشتازی سهام شرکت های کوچک در نخستین ماه تابستان باز پس‌گیری قله 2500 دلار برای آلومینیوم قیمت پایه وکیوم باتوم در نیمه اول مرداد اعلام شد قیمت پایه فرآورده‌های نفتی ویژه داخلی در نیمه اول مردادماه سال جاری نرخ گذاری دستوری، بالاترین ریسک تهدیدکننده معاملات بازار است مهم‌ترین سیگنال‌های کدال امروز 3 مرداد / سود نقدی 45 تومانی بورس به سهامدارانش ارز دولتی 33 قلم دارو حذف شد "فتوسا" تصمیمات مجمع را به ثبت رساند تصمیمات مجمع عمومی "قاسم" ثبت شد "سفار" تصمیمات مجمع عمومی عادی را ثبت کرد صورت سود و زیان میاندوره ای "کاذر" منتشر شد انتشار صورت مالی 3 ماهه حسابرسی نشده "ساوه" ثبت تصمیمات مجمع "زنگان" "دحاوی" هم صورت مالی میاندوره‌ای منتشر کرد "قرن" صورت مالی 3 ماهه حسابرسی نشده منتشر کرد از سلطان شکر و سکه به سلطان سیمان رسیدیم؟ رونمایی کمپانی «کیا» از مدل پیشرفته اسپورتیج مرغ 100هزار تومانی؛ از شایعه تا واقعیت ورود و خروج نقدینگی زیر تابلوی بورس، سبز شد روزهای خوب ارزهای دیجیتالی در راهند؟ سهم خوزستان از اقتصاد ایران پیش‌بینی قیمت دلار امروز 3 مرداد + آخرین قیمت سیگنال‌های مثبت به بازار سهام / بورس به کدام جهت حرکت می‌کند؟ از سلطان شکر و سکه به سلطان سیمان رسیدیم!؟ ريیس بنیاد مسکن بر اثر کرونا درگذشت ريیس بنیاد مسکن بر اثر ابتلا به کرونا درگذشت قیمت‌گذاری دستوری ، عامل نابودی صنعت برق آب خوزستان به کویت صادر می‌شود؟ مصوبه نرخ 6400 تومان برای شیرخام اجرایی شد؟ مناطق ارزان کرج برای اجاره‌نشینی کدامند؟ / اندیشه ارزان‌تر است یا گوهردشت؟ امروز هر کیسه سیمان چند قیمت خورد؟ پیش‌بینی تورم افسارگسیخته در دولت ريیسی قیمت سکه طرح قدیم به 10400000 تومان رسید / قیمت دلار و یورو امروز 1400/5/2 چگونه مالیات عایدی مسکن محاسبه می‌شود؟ احتمال گرانی نرخ شیرخام در روزهای آینده قیمت لحظه‌ای دلار و یورو در بازار + قیمت انواع سکه | رشد نسبی دلار در بازار آزاد پیش‌بینی قیمت طلا فردا سوم مرداد بیسکوییت و شکلات هم گران شد آغاز اخذ مالیات از خانه‌های خالی پیش‌بینی بورس بعد از تعطیلات / فشار فروش در بازار بعد از تعطیلات موقتی است ظرفیت «دیوار» برای کسب و کار‌های کوچک بازگشت عقلانیت به معاملات در بازار سرمایه رمز ارزی که به ماه پرتاب شد توانمندی فولاد مبارکه برای صادرات اسلب گاز ترش/ بی‌اثر بودن تحریم‌ها نتیجه خودکفایی کشور است تنور داغ معاملات بورس در نخستین ماه تابستان حرکت به سمت نوآوری‌هایی فراتر از دیفای در شبکه اتریوم معرفی گوشی جدید شیايومی پوکو F3 GT + قیمت هر کیسه سیمان به بالای 110هزار تومان رسید سود و زیان 3 ماهه محصولات شیمیایی بازار ارزهای مجازی دوباره مثبت شد/ بیت کوین 4 درصد رشد کرد

در حال بارگیری...