توسعه بورس در گرو توجه به سهامداران خرد

توسعه بورس در گرو توجه به سهامداران خرد

یکی از مزیت‌های بازار سرمایه جهت سرمایه‌گذاری پرداخت سود سهام است، این مزیت به‌واسطه تمکین نکردن شرکت‌های بورسی از دستورالعمل بورس در ایران از بین رفته است. به...

یکی از انگیزه‌های سرمایه‌گذاری فعالان اقتصادی در بورس بهره‌مند شدن از سود سهام است. انگیزه‌ای که به‌واسطه پرداخت نشدن سود سهام شرکت‌های بورسی از روش‌های قانونی در شرایط کنونی بورس ایران، تا حدود زیادی رنگ باخته است.

این مورد سبب شده سرمایه‌گذاران صرفا به امید افزایش قیمت سهم در بورس سرمایه‌گذاری کنند. نگاه صرف خریدوفروش به این حوزه سبب ایجاد نگرش کوتاه‌مدت سهامداران به بازار شده که نتیجه آن توسعه نیافتگی و بزرگ نشدن بورس ایران بوده است.

در این یادداشت ضمن تشریح مشکل سهامداران در دریافت سود سهام، نتایج پرداخت نشدن سود به سهامداران مورد بررسی قرار می‌گیرد.

ترفند شرکت‌های بورسی در پرداخت سود سهامداران

همانطور که بارها گفته شده؛ طبق دستورالعمل سازمان بورس، شرکت‌های بورسی موظفند سود سهام را از سامانه سجام پرداخت کنند. بیشتر شرکت‌های بورسی با در نظر گرفتن منافع خود اقدام به پرداخت سود سهام از روش‌های دیگر، از جمله مراجعه حضوری سهامدار به بانک یا ارسال مدارک به شرکت بورسی است. (با بررسی اطلاعیه‌های سامانه کدال از 490 شرکت بورسی، تنها 218 شرکت از طریق سامانه سجام سود پرداخت ‌نموده‌اند)

بنابر اعلام مدیر شرکت سرمایه‌گذاری مرکزی در دو روش غیرسجامی 15الی 20درصد سهامداران جهت دریافت سود خود اقدام می‌کنند. به جهت استقبال حداقلی جهت دریافت سود سهام خود، وجه سود سهام در حساب شرکت‌های بورسی باقی می‌ماند.

علت پیگیری نکردن سهامدار جهت دریافت سود سهام خود در روش مراجعه حضوری، به‌صرفه نبودن و طولانی شدن فرآیند پرداخت است. در این روش هزینه رفت‌وآمد و افتتاح حساب به سهامدار تحمیل می‌شود. علاوه بر هزینه تحمیل‌شده زمانی که سهامدار باید صرف رفت‌وآمد به بانک کند و همچنین خطر ابتلا به بیماری کرونا فرآیند دریافت سود را به سازوکاری فاقد توجیه برای سهامدار تبدیل کرده است.

در روش ارسال مدارک نیز به‌واسطه ارسال نشدن تاییدیه، توسط شرکت بورسی مبنی بر دریافت مدارک هویتی افراد، سهامدار نمی‌تواند از زمان واریز وجه آگاه شود. بنابراین می‌توان گفت مکانیسم دریافت سود از طریق ارسال مدارک، فرآیندی غیر شفاف است که منجر به سردرگمی سهامداران می‌شود.

لازم به ذکر است در روش پرداخت از طریق سامانه سجام، 95 درصد از سهامداران به سود خود می‌رسند. در این روش سهامدار بدون انجام کار خاصی سود سهام به شماره‌حساب اعلام شده توسط‌ فعالان بازار واریز می‌شود.

نتایج پرداخت سود در روش‌های غیر سجامی

همان‌طور که گفته شد 85 درصد از سهامداران از طریق روش‌های پرداخت غیرسجامی به سود سجام خود نمی‌رسند. از طرفی هم با توجه به دریافت نشدن سود توسط سهامداران، تنها انگیزه سرمایه‌گذاران برای ورود به بورس، افزایش قیمت سهام است که انگیزه‌های سوداگرانی که در بازار فعال هستند را تقویت می‌کند.

عملا با این کار، بورس ایران گزینه جذاب دیگری غیر از افزایش سرمایه از ناحیه رشد قیمت سهام به سرمایه‌گذاران ارايه نمی‌کند. با توجه به موارد ذکرشده؛ ادامه روند پرداخت سود سهام از طریق روش‌های غیرسجامی توسط شرکت‌های بورسی به مثابه مانعی جدی برای ورود سایر شهروندان و سهامداران خرد به بورس تلقی ‌می‌شود.

همچنین وارد نشدن سرمایه جدید باعث کوچک ماندن و توسعه نیافتگی بازار خواهد بود. از همین رو به نظر می‌رسد برای جلوگیری از پرداخت سود سهام از روش‌های غیرسجامی، نقش‌آفرینی سازمان بورس الزامی است.

سازمان بورس و اوراق بهادار باید در جهت جذاب شدن بازار سرمایه برای سرمایه‌گذاران و همچنین جلوگیری از تضییع حقوق سهامداران خرد با جدیت بیشتری بر روند واریز سود سهام توسط شرکت‌های بورسی نظارت کند. این سازمان می‌تواند با استناد به تبصره3 ماده5 «دستورالعمل ناظران پذیرفته‌شده در بورس» شرکت‌های بورسی را مکلف به پرداخت سود از سامانه سجام نماید.

*پژوهشگر اقتصادی

اتصال ایران، آذربایجان و روسیه با یک اتوبان تاثیر تغییرات لایحه بودجه 1401 بر کاهش نرخ تورم هر روز با تبر به یک بخشی از بورس ضربه می‌زنند! شپنا صعودی می‌شود؟ مسافران ترکیه بخوانند / احتمال لغو پروازها واریز سود سهام عدالت تا پایان سال/ 840 هزار واحد مسکن مهر توسط تعاونی‌ها احداث شد تهدیدی بزرگ برای ارزهای دیجیتال قیمت وام مسکن کاهش یافت / هر برگ اوراق چند شد؟ هشدار درباره خروج گسترده سرمایه از بازار بورس فردا یک شروع دیگر در اجرای مصوبات اقتصادی تصمیمات دولت برای بورس فردا اعلام می‌شود کارانه پرستاران به زودی ساماندهی می شود فوری / پرداخت وام 100 میلیونی به بازنشستگان آغاز شد وعده ريیس جمهور برای افزایش وام ازدواج فقط با یک نامه وام 50 میلیونی بگیرید! ريیسی: ما به دنبال عدالت در پرداخت حقوق هستیم در کجای تهران خانه زیر متری 20 میلیون تومان است؟ جزيیات دریافت تسهیلات بانکی بدون ضامن فردا صبح: خبرهای خوش بورسی از زبان وزیر اقتصاد فردا روز سرنوشت ساز برای بورس گوشت قرمز ارزان شد+ جدول قیمت اعلام میزان مالیات بر دستمزدها در 1401 بانک‌ها فقط به منافع خود توجه دارند فروش تبلت‌های 42 تا 75 میلیونی در بازار لوازم دیجیتال حقوق سربازان سه برابر می شود افزایش حقوق کارگران چند درصد است؟ قیمت‌ها در بازار خودرو درجا زد چه خبر از انتقال سهام عدالت متوفیان؟ قیمت‌ها در بازار خودرو درجا زد | آخرین قیمت پژو، رانا و تیبا | 5 بهمن 1400 ريیسی: سلطه دلار باید شکسته شود قیمت‌ها در بازار خودرو درجا زد مالیات عجیب خانه های لوکس به کجا رسید؟ «افزایش قیمت بنزین» کابوس ريیس جمهور مدیرعامل بانک رفاه: آماده توسعه همکاری‌های متقابل با دانشگاه علوم پزشکی ایران هستیم 6 هلدینگ و شرکت گروه مالی گردشگری در جمع شرکت‌های برتر ایران یارانه 500 هزار تومانی در راه است مبلغ وامی که می‌توان با کارت یارانه دریافت کرد... سرپرست مدیریت بیمه‌های اشخاص بیمه رازی: فرآیند بررسی و پرداخت هزینه‌های درمان تسریع یافت ریزش قیمت آیفون‌های بازار/ جدول قیمت‌ها روند نزولی بازار سرمایه / تک سهمی که در بورس افت... یک نماینده بیمه رازی: طوفان‌های اینستاگرامی در تقویت برند بیمه رازی بسیار اثرگذار است ازدواج افراد مسن برای گرفتن وام ! افزایش 154 درصدی کفایت سرمایه بانک مسکن طی 2 سال گذشته 10 درصد زعفران تولید شده در کشور در بورس کالا... فروش ملی مس با رشد 101 درصدی همراه شد ​ آغاز پیش ثبت نام سفرهای سوریه از فردا گندم های وارداتی از روسیه آلوده است؟ توجه ویژه دولت سیزدهم به توسعه انرژی های تجدید پذیر است افزایش قیمت غیرقانونی لوازم خانگی فقط 10 درصد زعفران تولیدی کشور در بورس کالا عرضه می‌شود