در حالی که مسافران برای خرید یک بلیط ساده، هزینه‌های نجوم‌یافته‌ای می‌پردازند، گزارش سازمان حسابرسی نشان می‌دهد که این پول‌ها هرگز به بهبودی شرکت منجر نشده است. زیان ۱۴۰۰ میلیاردی ایران‌ایر، فریادی است بر این حقیقت که مشکل شرکت نه در قیمت بلیط، بلکه در سقوط مدیریتی است که هیچ تدارک مالی نمی‌تواند آن را بپوشاند.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک ، بر اساس جدیدترین گزارش سازمان حسابرسی کشور درآمد‌های عملیاتی هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۴۰۳ بالغ بر ۱۳۱۵۷۳۶۴۶ میلیون ریال بوده است و درآمد‌های عملیاتی این شرکت در سال ۱۴۰۲ بالغ بر ۹۶۸۶۲۳۵۲ میلیون ریال بوده است. در سال مورد اشاره بهای تمام شده درآمد‌های عملیاتی ایران ایر ۱۰۳۹۷۱۹۶۲ میلیون ریال معادل حدود ۱۰ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان بوده است. همچنین زیان کاهش ارزش دریافتنی‌ها این شرکت ۱۸۲۷۳۵۰ میلیون ریال بوده است. زیان خالص در سال ۱۴۰۳ بالغ بر ۱۳۹۱۵۹۱۵ میلیون ریال معادل حدود ۱۴۰۰ میلیارد تومان بوده است.
در حالی که مسافران با قیمت‌های نجومی بلیط‌های هواپیما دست و پن‌ها می‌کنند، گزارش سازمان حسابرسی از حقیقتی تکان‌دهنده پرده برداشت: ایران‌ایر، پرچم‌دار آسمان‌های ایران، در سال ۱۴۰۳ با زیانی حدود ۱.۴ تریلیون تومانی مواجه شده است اما نکته ترسناک اینجاست که این زیان، نتیجه کم‌کار کردن نیست، بلکه نتیجه یک مدیریت سقوط‌کننده است که در آن درآمدها بالا می‌روند، اما سود‌ها می‌سوزند!
نگاهی به اعداد نشان می‌دهد درآمد عملیاتی ایران‌ایر از سال گذشته رشد چشمگیری داشته و به بیش از ۱۳ تریلیون ریال رسیده است. اما سوال اینجاست که وقتی درآمد شرکت در حال افزایش است، چرا زیان خالص به ۱۴۰۰ میلیارد تومان می‌رسد؟ این تضاد نشان می‌دهد که هزینه‌های جاری و عملیاتی شرکت چنان خارج از کنترل است که هر ریالی که وارد شرکت می‌شود، در مسیر مدیریت غلط، تبخیر می‌شود.
برای مثال اگر درآمد عملیاتی (۱۳.۱ تریلیون) رااز بهای تمام شده (۱۰.۳ تریلیون) کسر کنیم، می بینیم که ایران‌ایر در سطح عملیاتی یا همان کار پرواز و بلیط‌فروشی حدود ۲.۸ تریلیون ریال سود داشته است و سوال اینجاست که پس این سود کجاست که شرکت در نهایت ۱.۴ تریلیون تومان زیان کرده است؟
اما یکی از تکان‌دهنده‌ترین بخش‌های گزارش، زیان ۱.۸ تریلیون ریالی ناشی از کاهش ارزش دریافتنی‌ها است یعنی ایران‌ایر طلب‌هایی داشته که یا در تالار‌های مدیریتی گم شده‌اند یا به دلیل بی‌توجهی به تورم، ارزششان را از دست داده‌اند و این یعنی مدیریت مالی ایران‌ایر نه تنها نتوانسته سود کند، بلکه در حفظ ارزش دارایی‌ها هم شکست خورده است.
بنابراین زیان ۱.۸ تریلیون ریالی ناشی از کاهش ارزش دریافتنی‌هاهمان پول‌هایی است که شرکت باید از دیگران اعم از شرکای خارجی، آژانس‌ها یا سازمان‌ها پس بگیرداما به دلایلی نمی‌شود مانند اینکه شرکت به افراد یا سازمان‌هایی وام یا خدمات داده که دیگر قادر به پرداخت نیست و یا پول‌ها در حساب‌هایی بلوکه شده‌است و مدیران نتوانسته‌اند آنها را وصول کنند یا حتی به دلیل عدم پیش‌بینی تورم، طلب‌ها را با ارزان‌ترین قیمت‌ها ثبت کرده‌اند و حالا ارزش آن پول‌ها تبخیر شده است.
سکوت مصلحتی یا ناتوانی وزارت راه و شهرسازی؟
این حجم از زیان در یک شرکت استراتژیک، انگشت اتهام را به سمت وزارت راه و شهرسازی می‌برد؛ وزارتخانه‌ای که وظیفه نظارت و هدایت ایرلاین‌های ملی را بر عهده دارد، تماشاچی این سقوط مالی بوده است و سوال این است که کجا بود نظارت‌های وزارت راه و شهرسازی وقتی سرمایه‌های ملی می‌سوخت و یا اینکه چرا با وجود افزایش درآمدها، هزینه‌ها به طور هندسی رشد نکرده است؟
البته در ایرلاین‌ها، بسیاری از هزینه‌ها مانند قطعات، بیمه و لیزینگ از نوع ارزی است و وقتی درآمدها ریالی است و هزینه‌ها ارزی، اگر نتوانند ریسک ارزی را پوشش دهند با هر نوسان دلار، سود عملیاتی را به زیان خالص تبدیل می‌کند که این زیان ۱۴۰۰ میلیاردی، سندی بر این است که در ایران‌ایر هیچ استراتژی مدیریت ریسک ارزی وجود ندارد و شرکت صرفاً منتظر اتفاقات است.
به گزارش تابناک ، به نظر می رسد زیان ۱۴۰۰ میلیاردی ایران‌ایر، فقط یک عدد در گزارش حسابرسی نیست و این عدد، سند فلج بودن مدیریتی در صنعت هوانوردی کشور است بنابراین تا زمانی که وزارت راه و شهرسازی به جای گزارش‌های اداری، به دنبال تکلیف تکان‌دهنده با مدیران متسبیب این زیان‌ها باشد، ایران‌ایر نه در آسمان، بلکه در ترازنامه‌های مالی‌اش در حال سقوط خواهد بود.
