به گزارش خبرنگار ایلنا، تورج امرایی، معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، در رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» که صبح امروز (شنبه 3 مردادماه 1405) در سالن اجلاس سران برگزار شد، گفت: شرکتهای دانشبنیان پیشرفتهترین شرکتهای ایرانی هستند.
وی با بیان اینکه در حال حاضر حدود 11 هزار شرکت دانشبنیان فعال در کشور وجود دارد و در مجموع تاکنون نزدیک به 14 هزار شرکت دانشبنیان در کشور تشکیل شدهاند، گفت: اختلاف میان این دو عدد مربوط به شرکتهایی است که یک بار عنوان دانشبنیان را دریافت کردهاند، اما به دلیل توسعه فناوری و تغییر شرایط، دیگر در فهرست شرکتهای دانشبنیان معاونت قرار ندارند.
وی با اشاره به خروجی فعالیت این شرکتها گفت: حاصل فعالیت شرکتهای دانشبنیان، تولید کالاها و خدمات دانشبنیان است و امروز 18 هزار محصول دانش بنیان در کشور وجود دارد. این محصولات از فناوریهای سطح پایه تا محصولاتی را شامل میشوند که برای کشور مزیت ملی ایجاد میکنند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری به وضعیت صادرات شرکتهای دانشبنیان اشاره کرد و گفت: مجموع صادرات شرکتهای دانشبنیان حدود 2.7 میلیارد دلار است که از این میزان، حدود 700 میلیون دلار به صادرات محصولات دانشبنیان اختصاص دارد. باید توجه داشت که این صادرات در سختترین تحریمهای بینالمللی انجام شده و از این منظر، همین میزان صادرات نیز دستاوردی ارزشمند برای زیستبوم دانشبنیان کشور به شمار میرود.
امرایی درباره درآمد شرکتهای دانشبنیان گفت: درآمد شرکتهای دانشبنیان در سال 1404 به حدود 3 هزار و 205 همت رسیده است. این برآورد مربوط به شرکتهای دانشبنیان بوده و درآمد شرکتهای حوزه دفاعی را شامل نمیشود.
وی با اشاره به سهم اقتصاد دانشبنیان در اقتصاد کشور افزود: تولید ناخالص داخلی کشور در 9 ماهه نخست سال 1404 حدود 20 هزار همت بوده و شرکتهای دانشبنیان سهم قابل توجهی از این ظرفیت اقتصادی را به خود اختصاص دادهاند.
مشارکت دانشبنیانها در اجرای پروژههای راهبردی
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، با اشاره به نقش شرکتهای دانشبنیان در اجرای پروژههای راهبردی کشور، گفت: یکی از قراردادهای مهم در این حوزه، قراردادی 37 میلیون دلاری است که بر اساس آن یک شرکت دانشبنیان بخشی از تجهیزات پروژههای صنعت نفت، از جمله دستگاههای چندفازی را تامین میکند. این تجهیزات هماکنون در چاه شماره 14 اهواز در حال استفاده است و به افزایش تولید نفت کشور کمک میکند.
وی افزود: از دیگر دستاوردهای شرکتهای دانشبنیان، تولید لولههای درون چاهی است که از پر مصرفترین اقلام صنعت نفت به شمار میرود. ارزش این پروژه حدود 80 میلیون دلار است و اجرای آن تاکنون حدود یک میلیارد و 500 میلیون دلار صرفهجویی ارزی برای کشور به همراه داشته است. اگر این محصول در داخل تولید نمیشد، ناچار بودیم آن را با قیمتهای چندبرابری از خارج کشور تامین کنیم.
امرایی با اشاره به نقش شرکتهای دانشبنیان در اجرای برنامههای دولت، گفت: یکی از برنامههای مهم کشور، هوشمندسازی مصرف گاز است که اجرای آن بر عهده سه شرکت دانشبنیان قرار گرفته است. همچنین این شرکتها ماموریت دارند یک میلیون و 500 هزار دستگاه کنتور هوشمند، تولید و در کشور نصب کنند که این اقدام علاوه بر استفاده از توان داخلی، مزیتهای متعددی برای کشور ایجاد خواهد کرد.
ظرفیتهای قانون جهش
وی با اشاره به ظرفیتهای حمایتی قانون جهش تولید دانشبنیان، اظهار کرد: یکی از مترقیترین ابزارهای حمایت از نوآوری، ظرفیت پیش بینی شده در مواد 11 و 13 قانون جهش تولید دانشبنیان است. طی دو سال گذشته توانستیم جهش قابل توجهی در استفاده از این ظرفیت ایجاد کنیم؛ به گونهای که سال گذشته حدود 17 همت پروژه در این چارچوب به تصویب رسید و حدود یک هزار و 400 شرکت در این برنامه مشارکت کردند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی توضیح داد: مفهوم این حمایت آن است که اگر یک شرکت پروژهای نوآورانه، تحقیق و توسعه یا سرمایهگذاری فناورانه اجرا کند، دولت هزینه آن پروژه را از محل اعتبار مالیاتی شرکت جبران میکند. این یکی از پیشرفتهترین شیوههای حمایت از تحقیق و توسعه در کشور به شمار میرود و سال گذشته حدود 17 همت پروژه در قالب ماده 11 قانون جهش تولید دانشبنیان فعال شد.
وی با مقایسه این حمایتها با بودجه معاونت علمی، خاطرنشان کرد: کل بودجه معاونت علمی حدود 10 تا 12 همت است، اما تنها در سال گذشته، پروژههای تحقیق و توسعه، سرمایهگذاری و پروژههای زیستبومی تاییدشده در چارچوب این قانون، ارزشی معادل حدود 1.7 برابر بودجه سالانه معاونت علمی داشت که نشاندهنده ظرفیت بالای این ابزار برای توسعه اقتصاد دانشبنیان کشور است.
اشتغال دانشبنیان
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاستجمهوری، با اشاره به ظرفیت اشتغالزایی زیستبوم دانشبنیان، اظهار کرد: در حال حاضر حدود 600 تا 970 هزار نفر در شرکتهای دانشبنیان کشور مشغول به کار هستند که بخش عمده آنها را نیروهای متخصص، بهویژه فارغالتحصیلان مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تشکیل میدهند.
وی افزود: هدف از ارايه نمونههایی از محصولات دانشبنیان، نشان دادن این موضوع است که ارزشآفرینی این محصولات صرفا به تولید یک فناوری یا فعالیت در آزمایشگاه محدود نمیشود. اگر کشوری تنها به تولید یک محصول بسنده کند، نهتنها از تنوع فناوری محروم خواهد شد، بلکه ممکن است با پیامدهای دیگری نیز مواجه شود. آنچه اهمیت دارد، نقش این محصولات در ایجاد زنجیرههای ارزش و تقویت زیرساختهای راهبردی کشور است.
ورود داروهای ایرانی به بازار اروپا
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی با اشاره به پیشرفتهای صنعت داروی کشور، اظهار کرد: در حوزه دارو نیز به جایگاهی رسیدهایم که علاوه بر تامین نیازهای داخلی، فاصله فناوریهای دارویی کشور با محصولات روز دنیا بسیار کاهش یافته است. نمونه آن داروی «تدروکس» و همچنین تعدادی دیگر از داروهای دانشبنیان است که اخیرا مجوز توزیع در بازار اتحادیه اروپا را دریافت کردهاند. این موفقیتها نشان میدهد که صنعت داروی کشور یکی از صنایع پیشرفته و راهبردی ایران محسوب میشود.
امرایی با تشریح سیاستهای حمایتی دولت از شرکتهای دانشبنیان، گفت: دولت از دو مسیر اصلی از این شرکتها حمایت میکند؛ نخست، قانون حمایت از شرکتهای دانشبنیان مصوب سال 1389 که شامل حمایتهایی مانند معافیتهای مالیاتی، اعتبارهای مالیاتی و تسهیلات گمرکی است و دوم، قانون جهش تولید دانشبنیان مصوب سال 1401 که در واقع گامی فراتر از قانون سال 1389 برداشته و ابزارهای حمایتی پیشرفتهتری را در اختیار زیستبوم نوآوری قرار داده است. هدف از اعطای حمایتها به شرکتهای دانشبنیان، پاسخ به یک پرسش اساسی است؛ اینکه چه نوع حمایتی، از کدام شرکت و با چه هدفی باید انجام شود تا این حمایتها بیشترین اثربخشی را در توسعه فناوری، حل مسايل کشور و تقویت اقتصاد دانشبنیان داشته باشند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، با اشاره به رویکرد جدید حمایت از شرکتهای دانشبنیان، اظهار کرد: یکی از اهداف اصلی این رویداد، پاسخ به این پرسش اساسی است که از شرکتهای دانشبنیان با چه هدفی باید حمایت شود. حمایتها نباید بهصورت پراکنده انجام شود، بلکه باید در مسیر خلق مزیتهای ملی، رفع نیازهای راهبردی و پاسخگویی به چالشهای اساسی کشور جهتدهی شوند.
وی افزود: طی دو سال گذشته تلاش کردیم ظرفیتهای قانون جهش تولید دانشبنیان را بهصورت منسجم و هدفمند در همین مسیر به کار بگیریم تا حمایتها بیشترین اثر را در توسعه فناوریهای راهبردی کشور داشته باشند.
امرایی با اشاره به ظرفیت «تولید بار اول» در ماده 10 قانون جهش تولید دانشبنیان، گفت: بر اساس این ماده، هر محصولی که تاکنون در کشور تولید نشده باشد و یک شرکت دانشبنیان ایرانی توان ساخت آن را داشته باشد، با تصویب کارگروه مربوطه که زیر نظر ريیسجمهور فعالیت میکند، مجوز تولید بار اول دریافت میکند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری در ادامه با اشاره به ظرفیت اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه در قانون جهش تولید دانشبنیان، گفت: یکی از نمونههای موفق این حمایتها، پروژه طراحی و ساخت توربین گازی کلاس F است. شورای راهبری ماده 11 از این پروژه حدود 400 میلیارد تومان حمایت کرد که نتیجه آن، تولید یک توربین پیشرفته ایرانی با راندمان 40 درصد بود که سال گذشته در نیروگاه ری نصب و راهاندازی شد.
امرایی با اشاره به یکی دیگر از ظرفیتهای مهم ماده 11 قانون جهش تولید دانشبنیان، گفت: یکی از ظرفیتهای کمنظیر این قانون، تبصره مربوط به توسعه زیستبوم فناوری است که به کمک آن توانستیم زیرساختهای متعددی از جمله آزمایشگاههای مرجع، مراکز نوآوری و زیرساختهای فناوری را در دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری کشور ایجاد و تقویت کنیم.
