چرا بازارهای سهام روندی منطقی را طی نمی‌ کند؟

چرا بازارهای سهام روندی منطقی را طی نمی‌ کند؟

اخبار و شایعات معمولا تاثیر زیادی بر تصمیماتی که می‌گیریم، دارند. این موضوع درباره بازارهای سرمایه‌گذاری نیز صدق می‌کند.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از دنیای اقتصاد، اگر همزمان با شروع معاملات سری به شبکه‌های اجتماعی زده باشید، خبرهای پرمخاطبی را مشاهده می‌کنید که برخی موثق هستند و برخی دیگر از شایعات نشات می‌گیرند. دنبال کردن این اخبار به معاملات احساسی در بازارها دامن می‌زند.

اطلاعات جامع و فوری نقشی اساسی در تجزیه و تحلیل قیمت سهام دارد. دسترسی به اطلاعات جامع دشوار است اما این روزها سرمایه‌گذاران با چک‌کردن دقیقه به دقیقه و لحظه به لحظه بازار سهام می‌خواهند اطلاعات فوری را در اختیار داشته باشند. اطلاعاتی که این روزها بیش از هر جایی در فضای‌مجازی و شبکه‌های اجتماعی دست به‌دست می‌شوند و سهامداران بیش از هر زمان دیگری در این شبکه‌ها در جست‌وجوی وضعیت سهام خود هستند. شرایطی که موجب‌شده در بیش از یک‌سال اخیر، بورس تهران وضعیت پرنوسانی را تجربه کند و گاه این نوسانات ارتباطی با وضعیت بنیادی بازار نداشته و تنها بر محور اخبار و شایعات بعضا تاییدنشده حرکت کند.

  درهم‌تنیدگی بازارها با شایعات

رویدادهایی مانند ازدست‌ رفتن تقریبا 136میلیارد دلار ارزش بازار سهام آمریکا در عرض سه دقیقه در سال 2013 به دلیل یک توییت جعلی از حساب کاربری هک‌شده Associated Press  در توییتر نشان‌دهنده درهم تنیدگی بین رسانه‌های اجتماعی و بازار سهام است. سرمایه‌گذاران در بازار سهام از این جهت که بخشی از دارایی خود را به بازار سهام منتقل کرده‌اند، به‌طور قابل‌توجهی‌انگیزه دارند و از این‌رو طبیعی است که سرمایه‌گذاران احساسات قوی در مورد عملکرد سهام خود داشته باشند. به این دلیل که این فقط پول آنها نیست که در یک بازار سرمایه‌‌گذاری شده است، بلکه پیامدهای این سرمایه‌‌گذاری در زندگی فردی و خانوادگی آنها نیز مدنظر است. این موضوع باعث می‌شود که افراد این روزها در شبکه‌های اجتماعی به دنبال اخبار و نظرات دیگران در مورد سهام موجود در پرتفوی خود باشند. دنبال کردن لحظه به لحظه شبکه‌های اجتماعی کاری است که با شروع معاملات، بیشتر افراد درگیر در بازار انجام می‌دهند. از آنجا که احساسات از طریق اجتماع توزیع می‌شود، با رشد و توسعه شبکه‌های اجتماعی کنترل و مدیریت آن بسیار دشوار شده است و گاهی برای افراد غیرحرفه‌ای‌تر بازار این تنها احساسات است که پرتفوی سهام را مدیریت می‌کند.

حالت روحی افراد معمولا تاثیر زیادی بر تصمیماتی که می‌گیرند، دارد. این موضوع در مورد بازارهای سرمایه‌‌گذاری نیز صدق می‌کند. اگر همزمان با شروع معاملات سری به کانال‌های تلگرامی و دیگر شبکه‌های اجتماعی زده باشید، اخبار لحظه به‌لحظه از تحولات شرکت‌ها، اخبار سیاسی، اقتصادی و بالا و پایین شدن سهام را می‌توانید ببینید که به‌سرعت پخش می‌شوند. به‌طور کلی دنبال‌کردن فضاهایی از این دست، احساسات سرمایه‌گذار را دخالت می‌دهد و این موضوع تصمیمات سرمایه‌‌گذار را دستخوش تغییرات می‌کند و در مواردی شبیه آنچه در مورد هک‌شدن توییتر Associated Press گفته شد، آسیب‌های زیان‌باری به‌همراه می‌آورد.

این احساسات که بسیار متغیر هستند، می‌توانند موجب کاهش حجم معاملات، تشدید نوسان سهام و ایجاد حباب در بازار شوند.

  وقتی احساسات تصمیم می‌گیرند

احساساتی چون رضایت، اعتماد، شادی و غیره جزو احساساتی هستند که در بازه‌هایی رشد شارپی بازار سهام را موجب می‌شوند. برای افراد تحت‌تاثیر این احساسات در برهه‌هایی مهم نیست که یک خبر مثبت چه‌ اندازه در واقعیت اثرگذار است. گاهی حتی منبع خبر را نادیده می‌گیرند و تنها بر نکات مثبت تکیه می‌کنند. این‌گونه موارد در وضعیت صعودی بازار بیشتر قابل‌توجه است. در بازار منفی اما این احساسات بد هستند که بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند. وقتی بازار منفی است مهم نیست یک خبر مثبت تا چه‌ اندازه برای بازار سهام مهم است، بیشتر افراد آن را نادیده می‌گیرند. ترس، نگرانی، خشم و... در زمان‌های نزولی بازار، سهامداران را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. می‌توان گفت احساسات منفی اثر‌گذاری بیشتری در بازار دارند چرا‌که این احساسات هم بیشتر شناخته شده‌اند و هم اینکه به‌طور کل احساسات منفی بیشتر مورد توجه هستند. این موضوع البته مختص به بازار سهام نیست. از دیدگاه تکاملی نیز، احساسات منفی برای بقا تعیین‌کننده‌تر است و همچنین اخبار منفی بسیار سریع‌تر از اخبار مثبت پخش می‌شود و توجه بیشتری را نیز جلب می‌کند. در بیشتر تحقیقاتی که در سال‌های اخیر انجام شده است، فرضیه واکنش بیشتر نسبت به اخبار منفی در مقایسه با اخبار مثبت بارها تایید شده است. ترس عبارت است از تفسیر رویدادها که به‌صورت بالقوه خطرناک یا تهدیدکننده است (آسیب جسمی، از دست دادن، رد یا شکست) که در شرایط ناآشنا و غیرقابل پیش‌بینی شکل می‌گیرد.  زیرمجموعه‌های وحشت، در مورد ترس به‌طور خاص و اضطراب به‌عنوان پاسخ عمومی کلی هر دو شکل تجربه کلیدی عدم‌قطعیت را به اشتراک می‌گذارند، جایی که فردی احساس می‌کند نسبت به رویدادهای بالقوه منفی آسیب‌پذیر و درمانده است، تصمیم به فرار می‌گیرد. در مورد خاص بازار سهام احساس ترس منجر به تشدید صفوف عرضه و فروش می‌شود.  خشم ناشی از تداخل در اجرای برنامه‌ها یا دستیابی به اهداف است (به‌عنوان مثال، با کاهش برنامه قدرت فرد، نقض انتظارات، ناامید‌کننده یا قطع فعالیت‌های هدفمند). معمولا این دخالت‌ها نامشروع و برخلاف آنچه باید باشد، تلقی می‌شود. شاید نارضایتی و خشم سرمایه‌گذاران در مقاطعی در سال گذشته نسبت به برخی تصمیمات مقام ناظر را بتوان در این گروه دسته‌بندی کرد. جایی که هر روز یک بخشنامه جدید در مورد قیمت‌‌گذاری یا دامنه نوسان و حجم مبنا عصبانیت و نارضایتی سهامداران را به‌دنبال داشت. برخی از بازار خارج شدند و برخی دیگر هنوز در حسرت سرمایه‌های ازدست‌رفته خود هستند.  افسردگی به یک رویداد (منفی) اشاره دارد و مفهوم مخالف خوشبختی را تشکیل می‌دهد. با توجه به اینکه این رویداد ناگوار قبلا اتفاق افتاده است، تلاش برای فرار بی‌فایده است، بنابراین احتمالا فرد غمگین فعالیت خود را کاهش می‌دهد، کناره‌گیری نشان می‌دهد، تسلیم می‌شود و از تلاش برای بهبود شرایط خودداری می‌کند. دچار شدن به احساسات و انتقال آن اجتنا‌ب‌ناپذیر است، با این حال باید توجه داشت که در صورت عدم‌کنترل‌ احساسات می‌توانند سرمایه‌گذاران را وادار به اقدامات غیرمنطقی یا تصمیمات عجولانه کنند. امری که ممکن است به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای بر عملکرد سبد سهام آنها و به‌طور کلی تجربه سرمایه‌‌گذاری آنها اثرگذار باشد. این می‌تواند به یک چرخه معیوب از کنش و واکنش‌ها تبدیل شود. در مورد سقوط بازار سهام در بیشتر از 90 سال قبل در آمریکا (1929) فیشر، اقتصاددان آمریکایی معتقد بود که اصلی‌ترین دلیل افول بازار وحشت‌زده بودن سهامداران بود. موضوعی که نشان می‌دهد چه‌اندازه احساسات می‌تواند روند معاملات سهام را تحت‌تاثیر قرار دهد.

  ردپای احساسات متغیر در بورس تهران

احساسات متغیر در دو سال گذشته در بورس تهران نیز کاملا مشهود است. از ابتدای سال گذشته بورس تحت‌تاثیر خوش‌بینی بیش از حد و البته تبلیغ دولت در صدر اخبار در شبکه‌های ‌مجازی و رسانه‌ها و حتی محافل خانوادگی قرار گرفت. افرادی که در بورس سرمایه‌‌گذاری کرده بودند، تورم را پشت‌سرگذاشته بودند و احساس شادی و رضایت در این افراد به‌حدی بود که برخی خانه و اموال خود را فروختند و وارد بازار شدند و این احساس را از طریق شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذاشتند‌، به‌طوری که در چشم برهم زدنی شاید نیمی از جمعیت کشور به‌طور مستقیم و غیرمستقیم با بورس درگیر شده بودند.

نتیجه آن نیز اصلاح طولانی‌مدت سهام بود. به‌خاطر می‌آورم وقتی از یکی از آشنایان دلیل خرید سهام خاصی را پرسیدم، در پاسخ گفت فرق چندانی ندارند و فعلا تمامی سهام خوب است، چون دولت از مردم برای حضور در بورس دعوت کرده است و خیلی بعید است که بخواهد پشت مردم را خالی کند. این اعتماد بی‌چون و چرا به بازار در آن زمان نیز مثالی از وجود قابل‌توجه احساسات شدید در بازار بود.

پس از ریزش بورس، دنبال کردن روند بازار نشان از این دارد که مسیر بورس نیز بسیار تحت‌تاثیر این احساسات قرار داشت. در اولین روز پس از انتخابات آمریکا در شرایطی که دونالد ترامپ برنده میدان تخمین زده می‌شد، بورس تهران با یک تقاضای قابل‌توجه تماما سبزپوش بود. به یک‌باره و با مشخص شدن نتایج انتخابات و پیروزی بایدن بورس تهران به ناگهان ریزش کرد. البته که هر تغییر در عرصه سیاسی و اقتصادی در صحنه داخلی و بین‌المللی تاثیر خاصی بر بازارهای مالی و به‌ویژه بازار سهام به‌عنوان بازاری که ریسک بیشتری نیاز دارد، می‌گذارد. با این حال هدف نگارنده تاکید بر آن دسته از رفتارهایی است که در قالب احساس بسیاری از واقعیات را پشت‌سر می‌گذارد و در برهه‌هایی کنترل کامل بازار را در دست می‌گیرد. چرا‌که نه پیروزی ترامپ وضعیت سرمایه‌‌گذاری در بورس را تضمین می‌کرد و نه قرار بود پیروزی بایدن یک‌شبه نرخ دلار را به زیر 10هزار تومان برساند که صفوف عرضه در بازار به آن شکل تشکیل شده بود. در شرایط کنونی نیز ردپای این احساسات کاملا هویدا است. سهامداران با کوچک‌ترین خبر در صف خرید و فروش قرار می‌گیرند و در همین خرید و فروش‌های متوالی نه‌تنها از سرمایه خود محافظت نمی‌کنند که پرتفوی خود را در معرض زیان قرار می‌دهند. بسیاری چشم به آینده توافق هسته‌ای دوخته‌اند. این احساسات جمعی روزی که احتمال رفع تحریم را بالا ارزیابی کند، نزول بازار سهام و آن هنگام که راه برای توافق هسته‌ای را دشوار بداند، شکل‌گیری صفوف تقاضا را رقم خواهد زد. در شرایط مبهم این روزها نقش این احساسات متغیر و تاثیر آن بر بازار سهام بیش از قبل به چشم می‌خورد.

  نجات خود از دست خود

بسیار مشخص است که دوری از این احساسات بسیار دشوار است. در شرایطی که هر فرد با دانش کم یا حتی زیاد بورسی با یک گوشی تلفن و یک صفحه در فضای‌مجازی به رسانه تبدیل می‌شود و صدها نفر او را دنبال می‌کنند، به سختی می‌توان احساسات را کنترل کرد. در ادبیات بازار سهام موارد متعددی برای کنترل کردن این موارد مطرح می‌شود. روش‌هایی چون داشتن چندین پلن برای سرمایه‌‌گذاری، کسب دانش، مشورت با افراد متخصص، داشتن صبر و نگاه بلندمدت راهکار‌هایی است که برای کنترل احساسات در بازار مطرح می‌شوند. وقتی این به این موارد  توجه شود و سهامدار استراتژی و پلن‌های ‌ویژه‌ای برای خود تعیین کند به‌طور حتم می‌تواند احساسات خود را بیشتر مدیریت کند اما نکته مهم دیگری نیز وجود دارد و آن تشخیص زمانی است که احساسات بازار را به پیش می‌برند.

باید توجه داشت ناواردترین سهامداران هم سرمایه‌‌گذاری خوب و موفق‌ترین آنها نیز سرمایه‌‌گذاری بد هم داشته‌اند. مهم این است که زمان تصمیم‌گیری متوجه باشیم که چه عاملی موجب‌شده تصمیم خاصی بگیریم. کنترل احساسات هنگام معامله بسیار مهم است. این امر یک بخش از معمای ساختن یک معامله‌گر موفق است. احساسات به هر ترتیب و در هر شرایطی وجود دارند. مساله این نیست که چه احساسی خوب و چه احساسی بد است؛ مساله این است که بدانیم که در چه برهه و زمانی این احساسات هستند که معاملات را پیش می‌برند.

local_offerبرچسب‌ها:
چرا پول حقیقی از بازار سهام فراری است؟

چرا پول حقیقی از بازار سهام فراری است؟

معاملات اولین ‌ماه از نیمه دوم سال 1400 در حالی پایان یافت که با وجود مثبت بودن عملکرد ماهانه شاخص‌کل اما شاهد خروج سهامداران خرد از گردونه معاملات سهام بودیم....

EghtesadOnline.com/
منشا کم‌‌‌ رمقی بازار سهام

منشا کم‌‌‌ رمقی بازار سهام

تردید، مانع اصلی تصمیم‌گیری این روزهای سهامداران خرد است. دست به عصا جلو می‌‌‌روند و پای تمام تحلیل‌‌‌ها و پیش‌بینی‌‌‌ها می‌‌‌نشینند.

EghtesadOnline.com/
آینده بازار سهام در دست چه عواملی است؟

آینده بازار سهام در دست چه عواملی است؟

نیمه نخست سال 1400 در حالی پایان یافت که بورس با رشد 6‌‌درصدی، نتوانست رقبای خود را پشت‌‌سر بگذارد و در آغاز نیمه دوم سال نیز تا به امروز کمتر از 4‌‌درصد به ارتفاع...

EghtesadOnline.com/
پیش‌بینی بورس تا یک ماه دیگر / 4 اتفاق مهم برای بازار سهام

پیش‌بینی بورس تا یک ماه دیگر / 4 اتفاق مهم برای بازار سهام

همزمان با کاهش قیمت دلار و نزدیک شدن به مذاکرات جدی ایران، خروج سرمایه از بازار سهام شدت گرفته است. با این حال برخی نیز علت اصلی این اتفاق را فروش اوراق دولتی می‌دانند. در ادامه بورس با تغییرات مدیریت...

TejaratNews.com/
اثرات نرخ بهره بانکی در بازار سهام / بازار در رکود

اثرات نرخ بهره بانکی در بازار سهام / بازار در رکود

روز یکشنبه برای دومین روز متوالی شاخص بورس کاهش یافت و بسیاری از نمادها بازدهی منفی داشتند. کارشاناسان بازار سرمایه عقیده دارند برخی از این جو منفی حاکم در بازار بر اثر سیگنال‌هایی است که از بانک مرکز...

TejaratNews.com/
بورس تحت تاثیر نرخ بهره بانکی / سیگنال‌های بانک مرکزی به بازار سهام چیست؟

بورس تحت تاثیر نرخ بهره بانکی / سیگنال‌های بانک مرکزی به بازار سها...

روز یکشنبه برای دومین روز متوالی شاخص بورس کاهش یافت و بسیاری از نمادها بازدهی منفی داشتند. کارشاناسان بازار سرمایه عقیده دارند برخی از این جو منفی حاکم در بازار بر اثر سیگنال‌هایی است که از بانک مرکز...

TejaratNews.com/
پایکوبی پالایشی ها در بازار سهام

پایکوبی پالایشی ها در بازار سهام

بازار سهام پس از یک دوره اصلاح سریع در ‌ماه گذشته، شرایط بهتری را در مهر‌ماه تجربه کرد به نحوی‌که با رشد 6/ 3‌درصدی در هفته گذشته، شاخص‌کل رشد بیش از 100 هزار...

EghtesadOnline.com/
محرک جدید برای بورس / چه اتفاقی در انتظار بازار سهام است؟

محرک جدید برای بورس / چه اتفاقی در انتظار بازار سهام است؟

نگاهی به تحولات رخ‌داده در دو گروه بانکی و پالایشی نشان می‌دهد، در شرایطی که ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای هنوزدر هاله‌ای از ابهام قرار دارد، شرط آزادسازی بخش عمده دارایی‌های بلوکه‌شده ایران برای بازگشت به...

TejaratNews.com/
پیش‌بینی بورس هفته آینده / خوش‌بینی کارشناسان به بازار سهام

پیش‌بینی بورس هفته آینده / خوش‌بینی کارشناسان به بازار سهام

در پیش‌بینی بورس هفته آینده، حدود 64 درصد کارشناسان روند بازار سهام را مثبت ارزیابی کردند. همچنین 36 درصد کارشناسان هم روند بازار را خنثی پیش‌بینی کردند. به نظر می‌رسد اصلاح شاخص در روزهای آینده کمتر ...

TejaratNews.com/
بورس از دیگر بازارها عقب می‌ماند؟ / در بلند مدت بازار سهام سودآور می‌شود

بورس از دیگر بازارها عقب می‌ماند؟ / در بلند مدت بازار سهام سودآور ...

بازار سرمایه امروز با افت 36 هزار واحدی شاخص کل رو به رو شد و کانال 1٫4 میلیون واحدی را از دست داد. روند بازار سهام در روزهای آینده به چه صورت است؟

TejaratNews.com/

بهبود ارزش معاملات بازار سهام / اعتماد به بازار سهام بازگشته است؟

چه عواملی در ریزش بازار سهام نقش داشتند؟ / چرا بورس امروز مثبت شد؟

چه عواملی در ریزش بازار سهام نقش داشتند؟ / چرا بورس امروز مثبت شد؟

در پایان بازار امروز ارزش معاملات خرد بورس و فرابورس به حدود پنج هزار میلیارد تومان رسید و بیش از 300 میلیارد تومان تغییر خالص مالکیت افراد حقیقی به حقوقی در بازار اتفاق افتاد.

TejaratNews.com/

روند معاملات بازار سهام چگونه بود؟ / آیا بازار سهام جمع شد؟

اخبار تاثیرگذار بر بورس امروز / سیگنال مهم برجام برای بازار سهام

اخبار تاثیرگذار بر بورس امروز / سیگنال مهم برجام برای بازار سهام

شاخص کل بورس در آخرین روز معاملاتی با حدود دو هزار واحد رشد در محدوده یک میلیون و 424 هزار واحد قرار گرفت. امروز کدام اخبار اقتصادی در روند بازار امروز موثر است؟

TejaratNews.com/

رشد یک‌دست بازار سهام / بانکی‌ها پیشرو بازار سهام بودند

نرخ تورم نقطه‌ای ماهانه 4.5 درصد کاهش یافت تخم مرغ ارزان شد؟ زیان 1٫9 هزار میلیارد تومانی دارا یکم در 6 ماه / بازدهی دارا یکم در نیمه اول امسال چقدر بود؟ حذف قیمت‌گذاری دستوری خودرو پیگیری می‌شود نرخ جدید مرغ اعلام شد هزینه خانوار‌ها در مهرماه کاهش یافت درج یک شرکت ساختمانی در فرابورس ایران برنامه‌ریزی خوب سایپا در تولید و برنامه‌ریزی مالی ارزش سهام عدالت امروز 1 آبان چرا بورس امروز منفی شد؟ کودکان چگونه می‌توانند درآمد کسب کنند؟ چه کسانی مشمول وام 12 میلیونی هستند؟ رشد حجم و ارزش معاملات در بورس کالای ایران مسکن نیمی از هزینه‌های خانوار‌ها را می‌بلعد! راه اندازی صندوق املاک و مستغلات در گام آخر قیمت مسکن حمایتی چقدر است؟ ساختمانی‌ها توان رشد ندارند! رشد حجم و ارزش معاملات در بورس کالای ایران مجلس در انتظار بررسی تغییر قیمت‌گذاری دلاری پتروشیمی‌ها شاخص کل بورس در اولین روز آبان 28 هزار واحد ریخت ورود چین به پروژه‌های مسکن در ایران تايید شد صندوق‌های بورسی املاک و مستغلات، در آستانه راه‌اندازی تاریخ واریز سود شستا افزایش قیمت طلا و سکه افت شاخص بورس در نخستین روز آبان‌ماه شاخص در آستانه از دست دادن کانال 1٫4 میلیون واحدی / بورس کی مثبت می‌شود؟ اصلاح ابلاغیه شرایط موسسین یا سهامداران نهادهای مالی بانک ملت کنفرانس اطلاع رسانی برگزار کند " وبملت " تا نیمه آبان تعلیق شد/فردا، بازگشایی "کلوند"، "خمهر" و "دانا" آتش‌سوزی بزرگ در بندرعباس و قطع برق چندین محله یک گام تا راه‌اندازی صندوق املاک و مستغلات در بازار سرمایه بانک رفاه کارگران، مسابقات دوره ای "هوش حفاظتی" برگزار می کند وضعیت سبد سهام عدالت در اولین روز آبان ماه آیفکس قرمز ماند 7 میلیارد برگه بهادار دست‌به‌دست شد ریزش 28 هزار واحدی شاخص کل بورس در اولین روز هفته زمان واریز سود سهامداران شستا هشدار درباره احتمال تبدیل ایران به واردکننده گاز! آخرین وضعیت جاماندگان سهام عدالت ربات ها را خاموش کنید تا بورس نفس بکشد ریزش 28688 واحدی شاخص بورس تهران / ارزش معاملات دو بازار از 15.5 هزار میلیارد تومان فراتر رفت تصمیمی جدی برای تغییر فرمول محاسبه پتروشیمی‌ ها اعلام نشده است نمای پایانی بورس(1 آبان1400) / شاخص کل با افت 28هزار واحدی معاملات را به پایان برد جزییات تغییر فرمول قیمت‌ گذاری محصولات پتروشیمی «صندوق پروژه‌ها» روش مناسب سرمایه‌گذاری در حوزه مسکن قرمزی شاخص کل در نخستین روز آبان ماه صندوق املاک و مستغلات در آستانه راه اندازی اطلاع‌رسانی ابعاد تغییر فرمول قیمت‌گذاری محصولات پتروشیمی؛ به زودی خبری برای پر مصرف‌های تهرانی چینی‌ها در ایران خانه می‌سازند؟