چرا سامانه‌های الکترونیکی موفق نبودند؟

چرا سامانه‌های الکترونیکی موفق نبودند؟

محمدرضا مودودی - کارشناس توسعه تجارت

در بسیاری از کشورها، شرکت‌های فعال در عرصه تجارت بین‌المللی باید حجم زیادی از اطلاعات و اسناد را تهیه و برای تکمیل فرآیند صادرات، واردات و حمل‌ونقل بین‌المللی کالاهای خود، به مراجع و سازمان‌های دولتی ارايه کنند. ارايه این‌گونه اطلاعات و رعایت چنین الزاماتی، با در نظر گرفتن زمان موردنیاز و هزینه‌های مرتبط به هرکدام، فشار زیادی را هم بر بخش دولتی و هم بر بنگاه‌های تجاری وارد و موانع جدی را بر سر راه توسعه تجارت بین‌المللی ایجاد می‌کند.

در این میان، یکی از بهترین رویکردهای ممکن برای حل چنین مشکلی، مطابق با توصیه سازمان‌های بین‌المللی و تجربه کشورهای توسعه‌یافته و پیشگام در حوزه تجارت جهانی، استقرار یک پنجره واحد است که در چارچوب آن، تجار می‌توانند اطلاعات مرتبط تجاری یا اسناد و مجوزهای قانونی موردنیاز را، تنها یک‌بار و از طریق یک درگاه واحد با تکیه بر قابلیت‌های فناوری اطلاعات به‌شکل الکترونیکی ارايه کنند. نه‌تنها کشورهای توسعه‌یافته، بلکه تمام کشورهایی که بحث تجارت خارجی را جدی گرفته و این موضوع برای آنها از درجه اولویت بالایی برخوردار است، به تمام چارچوب‌های موردنیاز مدیریتی مربوطه، توجه کافی دارند. در این کشورها، سامانه‌هایی مشابه با پنجره واحد تجارت به‌طورجدی موردتوجه و تاکید دولتمردان قرار گرفته و آنها براساس اطلاعات به‌دست‌آمده از این سامانه‌ها، به راهبری و مدیریت فعالیت‌های تجاری بازرگانان می‌پردازند. در ایران باوجود آنکه ضرورت وحدت فرماندهی و سازماندهی فعالیت‌های مهم اقتصادی همچون تجارت خارجی درک شده، اما نحوه مدیریت و قانون‌گذاری در سطح کلان، روندی برخلاف آن را نشان می‌دهد.

در ایران به‌منظور یکپارچه‌سازی اطلاعات، تسریع فعالیت‌های تجاری بازرگانان و هدایت سیاست‌های کلان تجارت خارجی، پنجره واحد تجارت فرامرزی ایجاد شد، اما این پنجره واحد نتوانست آن‌طور که باید و شاید در عمل به اهداف خود موفق عمل کند. در طول یک دهه گذشته، سامانه‌هایی مانند پنجره واحد تجارت الکترونیک و فرامرزی، سامانه جامع تجارت و سامانه‌های زیرمجموعه آن شکل گرفتند. تمامی این بسترهای الکترونیک در حوزه تجارت خارجی و به‌منظور تسهیل فعالیت بازرگانان ایجاد شد. هدف اصلی این سامانه‌ها افزایش نظارت و کنترل در فعالیت‌های تجارت داخلی و خارجی است، اما طی سال‌های گذشته در دستیابی و دسترسی به اهداف خود چندان موفق نبودند. مهم‌ترین دلیل نبود موفقیت، پنجره واحد و سامانه جامع تجارت، نبود وحدت برنامه در سیاست‌های کلان تجاری کشور و ساختارهای مدیریتی است. قوانین تجاری به‌طورمداوم تغییر کرده و چارچوب‌های واردات و صادرات کالاها همواره متغیر است. این نابسامانی و نبود ثبات در سیستم‌های برنامه‌ریزی در سطوح بالا، به آن معنا است که هنوز در چارچوب‌های کلی مدیریت کلان تجارت خارجی کشور به ثبات و وحدت سیاست‌گذاری دست نیافته‌ایم. این موضوع مشکلات عدیده‌ای را طی سال‌های اخیر برای بازرگانان به‌وجود آورده است. در فضایی بدون ثبات و متغیر، پنجره واحد، سامانه جامع تجارت و سایر بسترهای الکترونیکی زیرمجموعه آن، نه‌تنها کاربردی نداشته بلکه نمی‌توانند به وظیفه ‌ساماندهی خود نیز عمل کنند. در چنین وضعیتی، پنجره واحد تنها یک سامانه ثبت اطلاعات است و توسط آن، هیچ راهبری استراتژیکی در مباحث تجارت خارجی انجام نگرفته است.

همان‌طور که پیش‌تر عنوان شد، هدف اصلی شکل‌گیری سامانه جامع تجارت و پنجره واحد تجارت، تسریع و یکپارچه‌سازی فعالیت‌های تجاری بود. در سال‌های اخیر شاهد تحولاتی عظیم در راستای تسهیل روند تجارت خارجی و همچنین یکپارچه‌سازی فعالیت‌ها در این زمینه نبودیم. نبود زیرساخت‌های مناسب برای اتصال سامانه‌های الکترونیکی به یکدیگر، تکمیل نشدن بانک‌های اطلاعاتی در حوزه تجارت، افزایش مشکلات اداری به‌دلیل ناکارآمدی سامانه‌های الکترونیکی همگی نشان از تحقق نیافتن اهداف پایه‌ای پنجره واحد و سامانه جامع تجارت الکترونیکی دارد. سامانه‌های زیرمجموعه این سامانه‌ها نیز به‌طبع نتوانسته‌اند در بهبود عملکرد فعالیت‌های تجارت داخلی و خارجی موفق باشند.

 

local_offerبرچسب‌ها:
رکورد تورم تولید‌کننده متعلق به کدام سال بود؟/... کاریابی‌های غیردولتی 10 روزه مجوز می‌گیرند آگهی‌هایی که از یک واقعیت هولناک خبر می‌دهد واردات نهاده های دامی کاهش یافت چه کسی جایگاه ثروتمندترین فرد جهان را از ایلان ماسک دزدید؟ عکس | این خودروهای اشکودا احتمالا به ایران وارد خواهند شد آپارتمان های 10 ساله غرب تهران چند؟ ادامه نزول قیمت نفت در بازار جهانی نقشه راه مناسب برای شهرهای جدید و نسل نو شهرها در چارچوب حرفه‌ای تدوین می‌شود آگهی‌های عجیب در اینترنت/ معاوضه وسایل منزل با مرغ و گوشت و برنج/عکس رشد 100 درصدی تولید ماشین آلات معدنی در کشور ماجرای بیماری رستم قاسمی/ درخواست او از ريیسی بعد از مشخص شدن علايم بیماری زمینه برای عرضه تمام محصولات زنجیره تولید در بورس کالا فراهم شود بحران مسکن از سال 88 آغاز شد/ هیچ برنامه‌ای برای بخش مسکن وجود ندارد شرط و شروط ريیسی برای افزایش حقوق سال آینده تعرفه جدید گاز پرمصرف‌ها مصوب شد ضایعات محصولات کشاورزی با توسعه گلخانه‌ها کاهش یافت شرکتی که هورالعظیم را خشکاند، از احیای حیات شرق خوزستان جلوگیری می‌کند/تخریب‌چیان سد چمشیر به اطلاعا... قیمت روز انواع تلفن همراه/ آیفون 13 پرو مکس چند؟ گوشت مرغ کیلویی 53 تا 55 هزار تومان طلای جهانی در نوسان قیمتی تعطیلی و محدودیت تردد شناورها در آبهای کیش از امروز فرود اضطراری هواپیمای ترکیه در اسپانیا و فرار پناهجویان از آن شرایط پیش فروش انواع محصولات سایپا اعلام شد یک دهه هشتادی برای خرید خانه و پراید چندسال باید کار کند؟ قیمت کاپشن آقای رییس جمهور اعلام شد!+تصاویر یارانه یلدایی به چه کسانی تعلق نمی‌گیرد؟ بخشودگی جرايم بیمه شخص ثالث/ تفاهم نامه تامین مالی دانش بنیان ها یک تاجر فرانسوی ثروتمندترین مرد جهان / آرنو از ایلان ماسک پیشی گرفت تفاهم‌نامه همکاری ساخت لوله‌های بدون درز با شرکت روس امضا شد عملیاتی بودن همه پالایشگاه‌های گازی با ظرفیت کامل ادعای عجیب بانک مرکزی/ رکورد نقدینگی متعلق به یک... ایران و تاجیکستان در 6 محور مذاکره کردند رشد 31 درصدی درآمد تجمیعی "همراه" گرفتن 2 ضامن برای وام ازدواج، غیرقانونی غیر قانونی است قیمت این میوه آجیلی میلیونی شد / قیمت ها را ببینید بیخیال شب یلدا می شوید! ببینید | واکنش ابراهیم ريیسی به مرگ رستم قاسمی در بین مردم جدیدترین قیمت روغن آفتابگردان در بازار+ جدول رستم قاسمی درگذشت زندگینامه و بیوگرافی رستم قاسمی مسکو: اروپا منتظر افزایش بیشتر قیمت انرژی باشد پذیره نویسی اوراق صکوک اجاره شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر با مشارکت تامین سرمایه خلیج فارس این افراد منتظر یارانه شب یلدا نباشند پرداخت سود سهام عدالت به دی ماه موکول شد معاملات توافقی دلار با نرخ 34 هزار و 450 تومان تامین سوخت در مجارستان بحرانی است خدمات بانکی به تمام هموطنان ارايه می شود عرضه مرغ به قیمت 53 تا 55 هزار تومان اونس طلا عقب نشینی کرد ذخایر طلای چین برای نخستین بار افزایش یافت