به گزارش ایلنا، شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین در سالهای اخیر با وجود محدودیتهای متعدد در تامین سوخت، مواد ناریه، قطعات و ماشینآلات معدنی، توانسته است رکوردهای متوالی در حوزه استخراج و خردایش سنگآهن به ثبت برساند. استمرار این روند، علاوه بر مدیریت دقیق عملیات معدنکاری، به تامین پایدار نهادههای تولید، نگهداری اصولی ناوگان، توسعه اکتشافات، استفاده از فناوریهای نوین و اجرای پروژههای تحولآفرین وابسته است.
ضیایی، مدیر معدن شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، با تشریح مهمترین برنامهها و دستاوردهای این بخش، درباره عوامل موثر بر پایداری تولید، عملکرد سال 1404، اهداف سال 1405، برنامههای اکتشافی، اجرای پروژه حمل پیوسته مواد، هوشمندسازی معدن و راهکارهای حفظ راندمان ناوگان توضیح داد.
تامین پایدار نهادههای تولید؛ عامل استمرار رکوردها
ضیایی درباره ثبت رکوردهای متوالی تولید کنسانتره و خردایش سنگآهن اظهار کرد: رکوردهای تولید در شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین تصادفی نیست و حاصل مجموعهای از اقدامات مدیریتی، فنی و عملیاتی در بخش معدن است. با این حال، عملکرد معدن در مقاطع مختلف تحت تاثیر عواملی مانند مشکلات تامین مواد ناریه، سوخت و قطعات ناوگان استخراج قرار گرفته است.
وی افزود: هرگونه اختلال در تامین این نهادهها میتواند مستقیما بر عملیات استخراج، بارگیری، حمل و در نهایت خوراکدهی کارخانهها اثر بگذارد. به همین دلیل، تامین پایدار و مطمين نهادهها در ابتدای زنجیره تولید، میتواند بخش عمدهای از چالشهای موجود و نوسانات تولید را برطرف کند.
مدیر معدن گهرزمین ادامه داد: استمرار رکوردهای تولید نیازمند آن است که زنجیره تامین از مرحله تامین مواد ناریه و سوخت تا قطعات یدکی و ماشینآلات معدنی، با برنامهریزی دقیق و نگاه بلندمدت مدیریت شود. در حوزه تامین ماشینآلات معدنی، لجستیک پایدار و خدمات پس از فروش ناوگان نیز انعقاد قراردادهای جامع و بلندمدت با شرکتهای تامینکننده معتبر از برنامههای شرکت است.
به گفته وی، این قراردادها باید علاوه بر تامین ماشینآلات، خدمات تعمیراتی، پشتیبانی فنی، تامین قطعات و استمرار فعالیت ناوگان را نیز پوشش دهد تا معدن در زمان بهرهبرداری با توقفهای طولانی و ناخواسته مواجه نشود.
مدیریت زنجیره تامین خوراک کارخانهها
ضیایی در ادامه درباره رکورد خردایش سنگآهن در بازه 35ماهه بیان کرد: این رکورد حاصل مدیریت زنجیره تامین خوراک کارخانهها، برنامهریزی مناسب استخراج و توجه به مطالعات فنی و مهندسی است. تدقیق مدل بلوکی معدن و انجام طراحی مطلوب، امکان برنامهریزی دقیقتر برای استخراج و تامین خوراک را فراهم کرده است.
وی توضیح داد: مدل بلوکی، مبنای مهمی برای شناخت وضعیت ذخیره، کیفیت ماده معدنی و طراحی مراحل استخراج به شمار میرود. هرچه اطلاعات این مدل دقیقتر باشد، میتوان برنامه استخراج را با اطمینان بیشتری تنظیم کرد و ماده معدنی مورد نیاز کارخانهها را در زمان مناسب تامین کرد.
مدیر معدن گهرزمین تاکید کرد: در صورت رفع موانع اصلی تولید که بهواسطه جنگ تحمیلی ایجاد شدهاند، ادامه روند رکوردشکنی مانند گذشته امکانپذیر است. البته تحقق این هدف مستلزم آن است که نهادههای تولید بهصورت پایدار تامین شوند و هماهنگی لازم میان بخشهای مختلف زنجیره معدن و صنایع معدنی وجود داشته باشد.
حرکت از تعمیرات واکنشی به نگهداری پیشگیرانه و پیشبینانه
ضیایی درباره برنامههای نگهداری و تعمیرات تجهیزات معدن تشریح کرد: تجهیزات اصلی ناوگان استخراج بر اساس میزان اثرگذاری بر تولید طبقهبندی میشوند و برای هرکدام از این تجهیزات، برنامه نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه یا PM تدوین میشود.
وی افزود: این برنامهها بر اساس دستورالعملهای شرکت سازنده، سوابق خرابی، شرایط واقعی بهرهبرداری و میزان اهمیت هر تجهیز در فرآیند تولید تنظیم میشوند. بنابراین، برای همه تجهیزات نمیتوان یک برنامه یکسان در نظر گرفت و نوع، تناوب و سطح تعمیرات باید متناسب با شرایط هر دستگاه تعیین شود.
مدیر معدن گهرزمین ادامه داد: برای شناسایی عیوب پیش از آنکه به خرابی جدی منجر شوند، از روشهایی مانند آنالیز ارتعاشات، ترموگرافی، آنالیز روغن و کنترلهای دورهای استفاده میشود. این اقدامات کمک میکند نشانههای اولیه خرابی شناسایی و پیش از توقف ناگهانی دستگاه، برای رفع مشکل اقدام شود.
وی گفت: تعمیرات اساسی و تعویض قطعات مستهلک نیز در توقفهای برنامهریزیشده انجام میشود. همچنین قطعات یدکی حیاتی باید بهصورت پیشبینانه تامین شوند تا در زمان خرابی یا انجام تعمیرات، کمبود قطعه موجب طولانی شدن توقف دستگاه نشود.
ضیایی ثبت و تحلیل علل خرابی را یکی از الزامات مدیریت تجهیزات دانست و اظهار داشت: استفاده از شاخصهایی مانند MTBF و MTTR، یعنی میانگین زمان بین دو خرابی و میانگین زمان تعمیر، امکان ارزیابی دقیقتر عملکرد ناوگان را فراهم میکند. همکاری میان واحدهای بهرهبرداری، تعمیرات و تامین قطعات نیز برای دستیابی به این هدف ضروری است.
وی تصریح کرد: هدف نهایی این برنامه، گذار از تعمیرات واکنشی به نگهداری پیشگیرانه و پیشبینانه، کاهش توقفات ناخواسته، افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات و حفظ تولید پایدار است.
استخراج 93.5 میلیون تن مصالح معدنی در سال 1404
مدیر معدن گهرزمین درباره مهمترین دستاورد بخش معدن در سال 1404 گفت: در این سال بیش از 93 میلیون و 500 هزار تن انواع مصالح معدنی شامل باطله و سنگآهن استخراج شد که سهم سنگآهن از این میزان، 17 میلیون و 200 هزار تن بود.
وی افزود: تولید کل معدن در سال 1403 حدود 81 میلیون تن ثبت شده بود؛ بنابراین در سال 1404 تولید کل معدن بیش از 15 درصد افزایش یافت. تولید سنگآهن نیز نسبت به سال قبل یک میلیون تن بیشتر شد.
ضیایی با اشاره به شرایط دشوار سال گذشته بیان کرد: این رشد تولید در شرایطی محقق شد که کشور با مشکلات مربوط به تامین سوخت و مواد ناریه، شرایط جنگی و تشدید محدودیتها مواجه بود. ثبت این میزان تولید، نتیجه تلاش مجموعه کارکنان، مدیریت عملیات، برنامهریزی دقیق و همکاری واحدهای مختلف شرکت است.
وی درباره برنامه تولید سال 1405 اظهار کرد: با توجه به مشکلات و محدودیتهای موجود در کشور، برنامه تولید سال آینده مشابه سال گذشته خواهد بود. در این شرایط، سیاست شرکت صرفا افزایش تولید به هر قیمت نیست، بلکه تثبیت تولید، افزایش تابآوری و حفظ کیفیت محصولات در اولویت قرار دارد.
حفاری اکتشافی سالانه حداقل 10 هزار متر
ضیایی درباره برنامههای اکتشافی معدن گهرزمین گفت: مدیریت امور معدن، علاوه بر برنامههای مدیریت اکتشاف شرکت، سالانه حداقل 10 هزار متر حفاری اکتشافی را دنبال میکند. استمرار حفاریها و تکمیل اطلاعات زمینشناسی میتواند به شناسایی بخشهای جدیدی از ذخیره و افزایش عمر معدن کمک کند.
وی افزود: استفاده از روشهای نوین مبتنی بر هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در برنامههای اکتشافی مورد توجه قرار گرفته است. تلفیق دادههای ژيوفیزیک با دادههای حاصل از گمانههای اکتشافی، امکان تحلیل دقیقتر اطلاعات و هدفگذاری مناسبتر برای حفاری را فراهم میکند.
مدیر معدن گهرزمین ادامه داد: بهینهسازی حفاری و اصلاح شبکه حفاری از دیگر موضوعات مهم در این حوزه است. با استفاده از دادههای موجود و روشهای تحلیلی جدید، میتوان نقاط امیدبخش را دقیقتر شناسایی و منابع حفاری را به شکل کارآمدتری به کار گرفت.
وی با اشاره به ژنز و گستردگی کانسار منطقه گفت: با توجه به ویژگیهای زمینشناسی و وسعت کانسار، احتمال شناسایی ذخایر جدید و افزایش ذخایر موجود وجود دارد. البته رسیدن به نتیجه قطعی، نیازمند استمرار عملیات اکتشافی، تکمیل مطالعات و تحلیل نتایج حفاریهاست.
ضرورت اکتشاف برای تحقق هدف تولید 55 میلیون تن فولاد
ضیایی درباره کفایت ذخایر معدنی کشور برای تحقق هدف تولید 55 میلیون تن فولاد اظهار داشت: با ورود برخی معادن بزرگ کشور به سالهای پایانی عمر، افزایش حجم اکتشافات از نظر عمق و سطح و همچنین ارتقای دقت اکتشافات معدنی ضروری و اجتنابناپذیر است.
وی تاکید کرد: تحقق اهداف فولاد کشور، پایداری صنایع وابسته و مدیریت مسايل اجتماعی معادن، از جمله اشتغال، به شناسایی ذخایر جدید و استمرار معدنکاری نیاز دارد. نمیتوان بدون توجه به آینده ذخایر، صرفا بر ظرفیتهای فعلی تکیه کرد.
مدیر معدن گهرزمین افزود: اکتشافات جدید باید با استفاده از فناوریهای روز، دادههای دقیق و مطالعات جامع انجام شود. افزایش عمق حفاری، توسعه محدودههای اکتشافی و استفاده از ابزارهای هوشمند، از الزامات تامین پایدار مواد اولیه برای زنجیره فولاد است.
اجرای فاز نخست پروژه حمل پیوسته مواد
ضیایی آغاز اجرای فاز نخست پروژه حمل پیوسته مواد یا IPCC را مهمترین پروژه تحولآفرین معدن گهرزمین در سال 1405 دانست و گفت: این پروژه برای نخستینبار در کشور توسط شرکت گهرزمین اجرا میشود و میتواند تغییر مهمی در شیوه حمل مواد معدنی ایجاد کند.
وی افزود: اجرای پروژه IPCC موجب افزایش و تسهیل تولید خواهد شد و بخشی از ناوگان معدنی را از عملیات معدنکاری حذف میکند. این موضوع علاوه بر کاهش وابستگی به ناوگان حمل، میتواند بهای تمامشده تولید را کاهش دهد.
مدیر معدن گهرزمین ادامه داد: کاهش قابلتوجه مصرف سوخت و کاهش آلایندگی محیطزیست از دیگر مزایای این پروژه است. با اجرای حمل پیوسته، بخشی از جابهجایی مواد به شکل مستمر و با اتکا به زیرساختهای ثابت انجام میشود و فشار واردشده بر ناوگان معدنی نیز کاهش مییابد.
هوشمندسازی ناوگان و پایش بلادرنگ دیواره معدن
ضیایی با بیان اینکه گهرزمین در حوزه تحول دیجیتال و هوش مصنوعی پیشتاز است، اظهار داشت: مدیریت ارشد شرکت و بهویژه مدیرعامل، توجه ویژهای به توسعه فناوریهای نوین و هوشمندسازی معدن دارند.
وی افزود: سیستم دیسپچینگ ماشینآلات بهطور کامل اجرا شده است و تمام ناوگان شامل بارکنندهها، انواع بیلهای مکانیکی، دامپتراکها، دستگاههای حفاری، بولدوزرها و دستگاههای سوخترسان، از سیستم راهبری و ناوبری نیمههوشمند برخوردار هستند.
مدیر معدن گهرزمین توضیح داد: هدایت و تخصیص ماشینآلات از اتاق کنترل انجام میشود. این سیستم با ارايه اطلاعات دقیقتر از موقعیت و وضعیت ماشینآلات، امکان مدیریت بهتر ناوگان، کاهش زمانهای تلفشده و افزایش بهرهوری عملیات را فراهم میکند.
وی در حوزه ژيوتکنیک گفت: پایش 24ساعته دیواره معدن با استفاده از دو دستگاه رادار و یک دستگاه دوربین رباتیک تماماتوماتیک انجام میشود و دادهها بهصورت بلادرنگ یا Real time در اختیار کاربران قرار میگیرد.
ضیایی افزود: سنسورهای نصبشده روی ماشینآلات نیز پارامترهایی مانند دما، فشار لاستیکها و شرایط مکانیکی دستگاهها را رصد و گزارش میکنند. برای توسعه و تلفیق مدلهای موجود در حوزه هوشمندسازی نیز با دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان قراردادهایی منعقد شده است.
حفظ راندمان ناوگان با بهرهبرداری صیانتی
مدیر معدن گهرزمین درباره راهکارهای حفظ راندمان ناوگان بیان کرد: با توجه به محدودیتهای موجود در تامین ماشینآلات، باید از روشهای نوین حمل، بهرهبرداری صیانتی از ناوگان موجود و برنامههای دقیق نگهداری استفاده کرد.
وی اجرای تعمیرات پیشگیرانه PM و تعمیرات پیشبینانه PdM را ضروری دانست و گفت: سنسورایز کردن ماشینآلات و پایش مستمر وضعیت فنی آنها، امکان شناسایی زودهنگام ایرادات و جلوگیری از خرابیهای جدی را فراهم میکند.
ضیایی خاطرنشان کرد: ترکیب تامین پایدار ماشینآلات، لجستیک مناسب، خدمات پس از فروش، نگهداری پیشگیرانه و استفاده از فناوریهای هوشمند، راهکار اصلی افزایش بهرهوری و عبور از چالش تامین قطعات و تجهیزات است. هدف نهایی، حفظ راندمان ناوگان، کاهش توقفات و استمرار تولید پایدار در معدن گهرزمین است.