اگر برجام احیا شود، بورس به کدام سو می رود؟

اگر برجام احیا شود، بورس به کدام سو می رود؟

یک کارشناس بورسی آینده بازار سرمایه را با دو سناریوی محتمل ادامه تحریم های ظالمانه علیه ایران و توافق بر سر حذف آن را بررسی کرد.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از مهر،  سجاد موحد یک کارشناس بورس در یادداشتی دو سناریوی احتمالی پیش روی بازار سرمایه را در شرایط لغو تحریم‌های ظالمانه علیه ایران و همچنین ادامه تحریم‌ها و شرایط کنونی تحلیل و پیش بینی کرده است.

متن یادداشت به شرح زیر است:

رخدادهای سیاسی همواره از جهات مختلف بر بازارهای مالی در جهان و ایران تاثیرگذار بوده است. از جمله مهم‌ترین رخدادهای سیاسی می‌توان به تحریم‌های اعمال شده علیه جمهوری اسلامی ایران در زمینه‌های صادرات نفت ایران و تحریم بانک مرکزی ایران اشاره کرد که منجر به ناتوانی بانک مرکزی ایران در وصول درآمد حاصل از فروش نفت به کشورهای جهان شده است. لذا با توجه به تاثیر تحریم‌ها بر شاخص‌های کلان اقتصادی و در نهایت اثرگذاری آن بر بازار سرمایه می‌توان دو سناریو ادامه یافتن شرایط تحریمی و لغو تحریم‌ها را بررسی نمود.

سناریو اول: ادامه یافتن شرایط فعلی

رشد نقدینگی

علت اصلی نوسانات بازارهای مختلف از جمله بازار سرمایه را باید در رشد نقدینگی و افزایش این رشد در سال‌های اخیر دانست. در حالی که متوسط رشد نقدینگی در چهل سال اخیر حدود 24 درصد بوده، این میزان در ماه‌های اخیر به بیش از 30 درصد افزایش پیدا کرده است و در صورت ادامه دار بودن این رشد تا پایان سال با حجم نقدینگی 4 هزار و 631 هزار میلیارد تومان و رشد متوسط سالانه 33.2 درصدی روبه رو خواهیم شد.

علت رشد نقدینگی را در دو عامل ناترازی بانک‌ها و کسری بودجه دولت می‌توان جستجو کرد که در صورت حل این دو مشکل می‌توان رشد نقدینگی کشور را کنترل کرد و کاهش داد.

بانک‌ها به امهال وام‌های غیرجاری و ثبت وام‌های جدید، زیان انباشته زیادی دارند اما به دلیل قدرت خلق پول آن را در ترازنامه خود مخفی کرده‌اند. یکی از دلایل اصلی رشد نقدینگی به خصوص در سالهای 92 تا 96 خلق پول گسترده بانک‌ها برای پنهان کردن ناترازی خود بوده است که نهایتا خود را در تورمهای افسارگسیخته سالهای اخیر نشان داده است.

کسری بودجه دولت عامل دیگر خلق پول و رشد نقدینگی است.

عامل مسلط خلق پول در اقتصاد و افزایش نقدینگی، همواره کسری بودجه دولت بوده است، به گونه‌ای که می‌توان گفت عمده پول موجود در اقتصاد به واسطه تامین مالی این کسری، انتشار یافته است.

به عبارتی، کسری بودجه دولت تا پیش از کاهش درآمدهای نفتی دیده نمی‌شد. اما با کاهش درآمدهای نفتی دولت، این کسری بودجه به تدریج نمایان شده است و در صورت عدم تامین این کسری از منابع ممکن دیگر از جمله انتشار اوراق به ناگزیر استفاده می‌شود که مجددا این کسری، دیر یا زود از محل پایه پولی بانک مرکزی تامین خواهد شد.

نااطمینانی پیش روی اقتصاد ایران

نااطمینانی در مورد افق پیش روی اقتصاد کشور منجر به این می‌شود تا مردم ریال کمتر نگهدارند و سعی کنند در اولین فرصت ممکن ریال خود را تبدیل به دارایی دیگری کنند تا از این طریق بتوانند ثروت خود را در مقابل نوسانات و تورم پیشروی اقتصاد مصون و حفظ نمایند.

دلیل اصلی این مسيله آن است که مردم انتظار دارند که قیمت‌ها در آینده افزایش پیدا کند و از این رو ترجیح می‌دهند تا حتی المقدور پول نقد نگهداری نکنند که این خود منجر به افزایش سرعت گردش پول می‌شود.

افزایش سرعت گردش پول بدین معناست که به میزان مشخصی از کالای موجود در اقتصاد نیاز به پول برای تبادل آنها کمتر خواهد بود. زمانی که میزان کالا و خدمات در اقتصاد ثابت است، افزایش سرعت گردش پول خود را در افزایش قیمت‌ها، به خصوص قیمت‌های دارایی و مالی نمایان می‌کند.

افزایش نرخ ارز

تحولات بازار سرمایه متاثر از رشد بالای نقدینگی است که این رشد با تاثیر بر روی قیمت دلار، عامل افزایش رشد بازار سرمایه است. همزمان با رشد نقدینگی بالا، تحریم‌ها و نرسیدن ارز به داخل کشور، قیمت دلار افزایش یافته که نتیجه آن افزایش انتظارات تورمی و رشد بازار سرمایه خواهد بود.

از این رو می‌توان گفت شاخص بازار سرمایه یک معلول است که علت رشد آن، افزایش رشد دلار است. از این نگاه بازار سرمایه نمی‌تواند به عنوان پیشران و لنگر اسمی انتظارات تورمی قرار بگیرد، بلکه نرخ ارز لنگر انتظارات است و تغییرات آن، تغییرات سایر بازارها را به دنبال خواهد داشت.

سناریوی دوم: لغو تحریم‌ها

کنترل نقدینگی

نگرشی که سرمایه گذاران نسبت به مذاکرات هسته‌ای و احتمال بهبود شرایط اقتصادی دارند؛ می‌تواند بر نحوه تصمیم گیری آنها در بازار سرمایه تاثیر بگذارد. یک رخداد سیاسی مانند اعلام برگزاری مذاکرات منجر به کاهش انتظارات تورمی و تثبیت نرخ ارز خواهد شد.

بدین صورت که با لغو تحریم‌ها، درآمد نفتی افزایش می‌یابد، دولت نیز می‌تواند هزینه‌های جاری و عمرانی خود را از این طریق تامین کند. درنتیجه بخشی از کسری بودجه دولت از این طریق تامین می‌شود و دیگر نیازی به خلق پول و انتشار اوراق جهت تامین کسری نخواهد بود.

با افزایش درآمد نفتی دولت، عدم فشار به بانک مرکزی و بازار سرمایه برای جبران کسری بودجه می‌توان انتظار بازگشت استقلال بانک مرکزی جهت اعمال سیاست‌های پولی مستقل و بهبود وضعیت بازار سرمایه را داشت.

رشد منابع ارزی

در شرایط لغو تحریم‌ها، امکان نقل و انتقال منابع مالی فراهم می‌شود و ایران مجددا قادر به صادرات حجم بالایی از نفت خواهد شد. بنابراین درآمدهای ارزی ناشی از صادرات نفت برای کشو افزایش خواهد یافت. علاوه بر درآمد حاصل از فروش نفت، آزادسازی منابع ارزی بلوکه شده در خارج از کشور نیز منجر به تقویت عرضه ارز در کشور می‌شود.

نکته حايز اهمیت آنکه کاهش بیش از اندازه نرخ ارز نیز آسیب جدی به ساختار بودجه دولت خواهد زد که دلیل آن کسری بودجه دولت است؛ پس بهترین شرایط برای نرخ ارز، نه ریزش و نه صعود هیجانی است، بلکه نگه داشتن ثبات نرخ ارز و پیش بینی پذیر بودن آن خواهد بود. با تثبیت نرخ ارز و کاهش انتظارات تورمی، انتظار بهبود شرایط بازار سرمایه را می‌توان داشت.

واکنش سرمایه گذاران؛ مثبت یا منفی؟

از نتایج توافق در مذاکرات هسته‌ای، واکنش مثبت سرمایه گذاران نسبت به بازار سرمایه خواهد بود که مربوط به پیش بینی آنها از بهبود فضای کسب و کار، رونق اقتصادی کشور و بهبود شاخص‌های اقتصاد کلان است.

مهم‌ترین علت عکس العمل مثبت سرمایه گذاران را باید در خوش بینی نسبت به بهبود وضعیت در پی به نتیجه رسیدن مذاکرات دانست؛ به نحوی که حذف احتمالی محدودیت‌ها، باز شدن قفل‌های تحمیلی که مانع رشد و توسعه کشور می‌شود، بهبود شرایط صادرات و ارزآوری، رفع محدودیت‌های بانکی و دسترسی به بازارهای متنوع می‌تواند از توافق هسته‌ای حاصل شود و بر رفتار مثبت سرمایه گذاران تاثیرگذار باشد.

همچنین مذاکرات هسته‌ای می‌تواند منجر به عکس العمل منفی از سوی سرمایه گذاران شود. درصورتی که سرمایه گذاران، انتظار بدتر شدن فضای کسب و کار را داشته باشند، احتمال عکس العمل منفی نیز وجود دارد. همواره در بازار سرمایه، حوادث بد تاثیر نمایان‌تری نسبت به حوادث خوب دارد؛ در نتیجه نوسانات بازار سرمایه در پی اخبار بد شدیدتر خواهد بود.

بازاری که در نهایت تحت تاثیر است

در ایران همواره متغیرهای سیاسی همچون تحریم‌ها، برجام و خروج از آن نقش مهمی در اقتصاد ما داشته و در حال حاضر کارایی متغیرهای اقتصادی صرف به حداقل خود رسیده است. در نتیجه اغلب سیاست‌های پولی و مالی، به خصوص سیاست‌های اتخاذ شده توسط بانک مرکزی در مورد کاهش نرخ ارز با تاثیر از تحولات سیاسی پیش می‌رود و به دنبال آن روند بازار سرمایه نیز از آن پیروی خواهد کرد. بنابراین هرگونه اقدام و سخنی از سوی مسيولان داخلی و خارجی، بلافاصله روی نرخ ارز و به تبع آن بر بازار سرمایه تاثیرگذار خواهد بود.

حرکت به سمت آرامش و ثبات در روابط سیاسی، تاثیر بسزایی بر متغیرهای کلان اقتصادی خواهد داشت.

کنترل نقدینگی، جبران کسری بودجه دولت، افزایش درآمد نفتی و ارزآوری از نتایج توافقات هسته‌ای خواهد بود که تاثیر مستقیم بر بازار سرمایه می‌گذارند و با بازگشت ثبات به اقتصاد کشور، انگیزه سرمایه گذاران داخلی و خارجی برای سرمایه گذاری در بازار سرمایه افزایش خواهد یافت.

از سوی دیگر، به نتیجه نرسیدن مذاکرات می‌تواند منجر به بی ثباتی در اقتصاد، رشد نقدینگی، افزایش نرخ بهره و کسری شدید بودجه دولت شود. این دو سناریو پیش روی بازار سرمایه است و تحلیل دقیق این سناریوها نیازمند آشکار شدن مفروضاتی است که در گذر زمان و به تدریج به آن خواهیم پرداخت.

خوش‌بینی بازار‌ها به مذاکرات وین

خوش‌بینی بازار‌ها به مذاکرات وین

قیمت دلار یک روز بعد از آغاز مذاکرات هسته‌ای در وین دست‌کم 500تومان ارزان شد و بورس به صنایع برجامی توجه کرد

Bartarinha.ir/

افت 17 هزار واحدی شاخص کل بورس در آخرین روز معاملاتی هفته

روزهای سرخ بورس پایان ندارد / ثاثیر منفی 2 هزار واحدی «فارس» بر شاخص کل

روزهای سرخ بورس پایان ندارد / ثاثیر منفی 2 هزار واحدی «فارس» بر شا...

در پایان معاملات امروز بازار سهام، شاخص کل بورس با افتی 1٫25 درصدی به سطح یک میلیون و 340 هزار واحدی سقوط کرد.

TejaratNews.com/

بورس 849 واحد افت کرد

افت شاخص بورس در آخرین روز معاملاتی هفته

افت شاخص بورس در آخرین روز معاملاتی هفته

شاخص کل بازار بورس امروز (چهارشنبه، 10 آذرماه) با 17 هزار و هشت واحد کاهش، در جایگاه یک ‌میلیون و 340 هزار واحدی قرار گرفت.

JameJamOnline.ir/

افت 17 هزار واحدی شاخص بورس تهران

دولت در باتلاق تامین نقدینگی/ عرضه اوراق در بورس کی تمام می‌شود؟

عقب‌نشینی بورس در آخرین روز کاری هفته

عقب‌نشینی بورس در آخرین روز کاری هفته

روند نزولی در بازار سرمایه همچنان ادامه دارد، به طوری که شاخص کل بورس امروز به زیر یک میلیون و 350 هزار واحد رسید.

Bartarinha.ir/
جلسه "شورای مشورتی" با موضوع "اولویت‌های پژوهشی سازمان بورس و اوراق بهادار" برگزار شد

جلسه "شورای مشورتی" با موضوع "اولویت‌های پژوهشی سازمان بورس و اورا...

امروز، دهم آذرماه جلسه شورای مشورتی سازمان بورس و اوراق بهادار با حضور روسای فعلی و سابق سازمان، اعضاء هیيت مدیره و برخی از صاحبنظران بازار سرمایه برگزار شد.

Sena.ir/
تامین مالی «منفی 7 هزار میلیارد تومانی» دولت از فروش اوراق در بورس!

تامین مالی «منفی 7 هزار میلیارد تومانی» دولت از فروش اوراق در بورس...

51 هزار میلیارد تومان اوراق جدید از ابتدای سال 1400 تاکنون فروش رفته و 58 هزار میلیارد تومان از اوراق دولت قبل بازپرداخت شده که نشان می‌دهد خالص تامین مالی دولت سیزدهم در این مدت، منفی هفت هزار میلیار...

Sena.ir/
تامین مالی «منفی 7 هزار میلیارد تومانی» دولت از فروش اوراق در بورس

تامین مالی «منفی 7 هزار میلیارد تومانی» دولت از فروش اوراق در بورس

بورستهران- ایرنا- 51 هزار میلیارد تومان اوراق جدید از ابتدای سال 1400 تاکنون فروش رفته و 58 هزار میلیارد تومان از اوراق دولت قبل بازپرداخت شده که نشان می‌دهد خالص تامین مالی دولت سیزدهم در این مدت، من...

Irna.ir/
عرضه‌های متنوع در تالارهای بورس کالا

عرضه‌های متنوع در تالارهای بورس کالا

تالارهای چندگانه بورس کالا امروز ساعات شلوغی را سپری خواهند کرد به طوریکه علاوه بر عرضه های متنوع در تالار صادراتی، صنعتی و پتروشیمی، 50 هزار تن شمش بلوم فولاد خوزستان در قالب قرارداد کشف پریمیوم و دو...

Sena.ir/
نگاهی به عرضه‌های امروز بورس انرژی

نگاهی به عرضه‌های امروز بورس انرژی

امروز انواع محصولات پتروشیمی و نفتی روی میز بورس انرژی عرضه می‌ شوند.

Sena.ir/
نقشه بورس امروز بر اساس ارزش معاملات (10آذر) / افت دو هزار واحدی شاخص کل بورس

نقشه بورس امروز بر اساس ارزش معاملات (10آذر) / افت دو هزار واحدی ش...

شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در نخستین ساعت بازار 0.2درصد افت داشت، شاخص هم‌وزن نیز 0.3درصد نزول کرد.

EghtesadOnline.com/
اقدامات توسعه‌ای بانک رفاه کارگران تشریح شد اثرات شکاف بین قیمت دلار متشکل و آزاد صعود "خکرمان" از بازار پایه به بازار دوم فرابورس میدکو افزایش سرمایه داد دعوت از سهامداران "قثابت" به مجمع پذیره نویسی پنجمین شرکت بیمه اتکایی در فرابورس تکلیف قیمت خودرو‌های داخلی مشخص نشد طرح بانک مرکزی صف‌ های دلار را جمع می‌کند؟ وضعیت سبد سهام عدالت در 10 آذر ماه سهامداران "کشرق" در مجمع تصمیم گرفتند "جم پیلن" در تصور انتخاب هیات مدیره جدید پرداخت سود به سهامداران "سدشت" از سال آینده دوری از هیجان؛ نگاه به آینده افت شاخص بورس در آخرین روز معاملاتی هفته خبر خوش برای متقاضیان مسکن ملی اقبال به آگهی‌های مسکن افزایش یافت افت 17 هزار واحدی شاخص کل بورس در آخرین روز معاملاتی هفته عقب‌نشینی بورس در آخرین روز کاری هفته "فسازان" به مجمع می رود/ "غاذر" آماده انجام معاملات ضرورت آشنایی آحاد مردم با مبحث رتبه بندی اعتباری و اعتبارسنجی افت 17 هزار واحدی شاخص بورس تهران نامه توکلی به سران قوا درباره ارز 4200تومانی اوضاع شکر چطور است؟ استفاده از منابع مولد سازی در تقویت سرمایه گذاری بخش خصوصی افت شاخص بورس در آخرین روز معاملاتی هفته جلسه "شورای مشورتی" با موضوع "اولویت‌های پژوهشی سازمان بورس و اوراق بهادار" برگزار شد خشکسالی به تهران رسید / تهران 90 روز آب شرب دارد؟ پایان قرمز بورس در آخرین روز کاری هفته | کاهش 17 هزار و 8 واحدی شاخص کل طوفان توییتری علیه نبود امنیت سرمایه‌گذاری/ «اقتصاد ترکیه ایرانی‌ها را نجات می‌دهد؟» تامین مالی «منفی 7 هزار میلیارد تومانی» دولت از فروش اوراق در بورس! نرخ 12 ارز ثابت است/ افزایش نرخ 20 ارز پذیره نویسی شرکت بیمه اتکایی تهران رواک به مدت 15 روز داد و ستد بیش از 4 میلیارد برگه بهادار رونق دلال بازی با کد ملی در بازار خودرو روزهای سرخ بورس پایان ندارد / ثاثیر منفی 2 هزار واحدی «فارس» بر شاخص کل مسکن ملی چند متری است؟ ریزش 17 هزار واحدی شاخص در پایان معاملات بررسی و آسیب‌شناسی قطعی گاز صنایع افزایش احتمالی قیمت گوشت هشدار نسبت به کمبود گوشت در آینده دلایل ریزش ارزش سهام عدالت / رمزارزها در تابلوی فرابورس و شفاف معامله شوند "زاگرس" واحد اول تولیدی را تعطیل کرد افزایش سرمایه "فرابورس" به ثبت رسید شاخص های نزولی وال استریت/بورس های آسیایی هم کاهشی بود تحلیلگران نفت 75 دلاری را پیش بینی کردند رینگ داخلی بورس انرژی میزبان دو محصول دادوستد 2 هزار میلیارد ریالی در معاملات بورس انرژی عرضه 50 هزار تن شمش بلوم فولاد خوزستان در قابلب کشف پریمیوم طلا با رشد 0.5درصدی همراه شد خرج 2.5میلیارد دلاری برای واردات گوشی موبایل