به گزارش خبرآنلاین، افزایش ندادن مستمری بازنشستگان از ابتدای سال دیگر به یک رویه ثابت دولتها همراه شده است. هر چند شرایط جنگی و تحریم به مشکلات کشور افزوده شده و اداره منابع موجود را دشوار کرده اما دولتها هم نشان دادند که پیش از جنگ نیز مایل به افزایش مستمری بازنشستگان از ابتدای سال نداشتهاند. بررسیها نشان میدهد از سال 99 تا کنون تنها در سال 1400 از همان ابتدا، یعنی از فروردین ماه افزایش مستمری بازنشستگان لحاظ شد.
در سال 99 به دلیل شیوع کرونا دولت وقت دچار مشکلات زیادی در منابع خود شد. آن زمان همراه با کرونا، سیاست فشار حداکثری، فروش نفت به کمتر از 200 هزار بشکه رسید و دولت وقت مشکلات زیادی داشت. بنابراین تا تیرماه معوقات بازنشستگان پرداخت نشد. در سال 1400 از همان ابتدای سال این اتفاق رخ داد و در سال 1401، همزمان با تغییر دولت، تا مهر ماه دولت سیزدهم حاضر به پرداخت عقب افتادگیها نشد. در سال 1402 معوقات را در خرداد ماه پرداختند و در 1403 و 1404 به ترتیب تیر ماه و مهر ماه زمان پرداخت معوقات بود.
امسال، تیرماه هم رو به پایان است اما هنوز دولت مابهالتفاوت مستمری بازنشستگان برای دو ماه ابتدایی سال را نپرداخته است. در حالیکه همه ساله از ابتدای سال باید مستمری بازنشستگان افزایش یابد، اما در این سالها چنین اتفاقی هر بار پس از چند ماه تاخیر رخ داده است. امسال اما به دلیل شرایط دشوار اقتصادی، بازنشستگان انتظار سرعت عمل بیشتری را داشتند. در شرایطی که شدت تورم بیش از هر زمان دیگری است، هر ماه عقب انداختن معوقه بازنشستهها، به معنای تضعیف دو چندان قدرت خرید مستمری آنها است. هر چند نپرداختن به موقع مستمری بازنشستگان در سالهای گذشته یک اقدام قابل توجیه به حساب نمیآید که امروز بتواند دستاویزی برای کوتاهیهای امروز باشد.
تورم سنگینتر از همیشه برای بازنشستگان و کارگران
ایران کشوری است که در نیم قرن گذشته همواره با تورم روبهرو بود است ولی تورمی که اکنون بر اقتصاد کشور سایه انداخته، شدتی به مراتب بیش از همه سال های دیگر داشته است. به زبان سادهتر، تورم به خودی خود رشد فقر را تشدید میکند اما ویژگی اصلی تورمی که 88.6 درصدی که امروز بر کشور حاکم شده، فشار حداکثری آن بر سفره عموم مردم و به خصوص فرودستان و اقشار کمتر برخوردار است.
براساس گزارش اخیر مرکز آمار ایران، در حالی که دهک اول (فقیرترین دهک درآمدی) تورم نقطهای که در خرداد ماه حس کرد معادل 100.2 درصد بوده و برای دهک دوم به 101.4 درصد رسیده، تورمی که دهک دهم (ثروتمندترین دهک) تجربه کرده 85.8 درصد بوده است. به زبان سادهتر شدت تورمی که تهیدستان تجربه کردند 15.6 درصد بیش از تورمی بود که ثروتمندان حس کردند.
از مهمترین دلایل افزایش فشار معیشتی بر فرودستان، در تورم فعلی کشور، بالاتر بودن نرخ تورم در گروه خوراکیها نسبت به دیگر گروهها هاست. در شرایطی که تورم سالانه و نقطه به نقطه 62 و 88.6 درصد اعلام شدند تورم سالانه و نقطه به نقطه گروه خوراکیها به ترتیب 90.7 درصد و 134.6 درصد بوده است. بالاتر بودن تورم خوراکیها با توجه به سهم بیش از 40 درصدی آن در هزینههای خانوارهای فقیر، فشار تورمی بر فرودستان را دو چندان کرده است.
همچنین شدت رشد نرخ تورم پس از آغاز سال جاری به شکل محسوسی افزایش یافته است. مرکز آمار ایران شاخص نرخ شاخص تورم را در اسفند پارسال 542.3 و در خرداد ماه امسال 656.4 اعلام کرده است. یعنی شاخصهای قیمتی در یک بازه زمانی سه ماهه، در طول بهار سال جاری، 21 درصد به شاخص تورم اضافه شده است.این شاخص در ابتدای سال 1400 معادل 100 بود، در سه ماهه نخست امسال 114 واحد رشد کرد.
در اسفند ماه تورم سالانه و نقطه به نقطه به ترتیب 50.6 درصد و 71.8 درصد بودند اما در خرداد ماه تورم سالانه به 62 درصد و تورم نقطه به نقطه به 88.6 درصد رسید. ارقامی که تاکنون از سوی مرکز آمار ایران گزارش نشده بود.
تورم ماهانه نیز برای فروردین ماه 5 درصد، برای اردیبهشت 8.8 درصد و برای خرداد 5.9 درصد بوده است. لازم به توجه است که اگر برای یک سال مداوم نرخ تورم ماهانه 5 درصد باشد، تورم سالانه به بیش از 70 درصد میرسد و اگر برای یک سال تورم ماهانه 8.5 درصد باشد، در پایان سال نرخ تورم سالانه بیش از 100 درصد خواهد شد.
مقایسه تورم بهار 1405 با 1404
محاسبه تورم فصلی با استناد به آمارهای رسمی تقریبا غیرممکن است. با این حال میتوان از راههای مختلف به فهمی بهتر از شدت تورم رسید. در یک مقایسه ساده میتوان ارقام تورم سه ماهه بهار 1405 را با 1404 هم مقایسه کرد. در سال گذشته تورم ماهانه فروردین، اردیبهشت و خرداد به ترتیب 3.9 درصد، 2.7 درصد و 3.3 درصد رشد کرد. مجموع سه ماهه تورم ماهانه بهار 1404 به 9.9 رسیده است. در بهار امسال اما فقط در اردیبهشت ماه تورم ماهانه 8.8 درصد بود و مجموع تورم ماهانه بهار به 19.7 رسیده، یعنی چیزی بیش از دو برابر مجموع تورم ماهانه پارسال.
در ابتدای 1404 نرخ تورم نقطه به نقطه 38.9 درصد بود که در خرداد ماه به 39.4 درصد رسید یعنی نیم درصد بر میزان آن افزوده شد و تورم سالانه هم در حالی در پایان بهار 34.5 درصد اعلام شد که نسبت به فروردین 1.3 درصد رشد کرده بود. در فروردین امسال نرخ تورم نقطهای 73.5 درصد بود و در خرداد به 88.6 درصد رسید که بیانگر افزایش 15.1 واحد درصدی است و نرخ تورم سالانه که در آغاز سال 53.7 درصد بود هم در پایان بهار به 62 درصد رسید که 8.3 واحد درصد رشد کرده است.
جهشهای چشمگیر قیمت خوراکیها در سه ماه
همانطوریکه پیشتر عنوان شد، تورم خوراکیها به نحو محسوسی از تورم دیگر اقلام پیشی گرفته است. این موضوع تا جایی است که حتی در ارقام اعلامی از سوی مرکز آمار ایران هم عیان شده است. مرکز آمار و بانک مرکزی در اغلب محاسبات خود، قیمتها را حداقلی در نظر میگیرند ولی با این وجود نگاهی سرانگشتی به محاسبات آنها هم نشان میدهد قیمت خوراکیها، به عنوان مهمترین بخش سبد معیشتی افراد به نحوی چشمگیر افزایش یافته است.
شیر که در اسفند ماه 95 هزار و 551 تومان قیمت داشت در پایان خرداد 118 هزار و 748 تومان خرید و فروش شد که افزایش 23 هزار تومانی آن را نشان میدهد. پنیر در خردادماه در حالی به قیمت 216 هزار و 519 تومان در بازار عرضه شد که در اسفند 174 هزار تومان بود. قیمت ماست هم که در ابتدای سال 127 هزار تومان بود در پایان بهار به بیش از 156 هزار تومان رسید.
قیمت روغن جامد هم در حالی در پایان خرداد ماه به 482 هزار تومان رسیده که در اسفند ماه 354 هزار تومان بود. گفتنی است قیمت روغن در یک سال گذشته افزایش 454 درصدی داشته است. در تیرماه 1404 قیمت روغن جامد 96 هزار تومان بود. هر کیلوگرم مرغ هم که در پایان سال گذشته 258 هزار تومان بود در پایان بهار امسال به 386 هزار تومان رسید.
مرکز آمار قیمت هر کیلو گوشت گاو را در پایان بهار امسال یک میلیون و 609 هزار تومان گزارش کرد و این قیمت را برای پایان سال گذشته معادل یک میلیون و 488 هزار تومان محاسبه کرده بود. هر شانه تخم مرغ از 195 هزار تومان به 274 هزار تومان افزایش یافت. هر کیلو گرم برنج خارجی هم با افزایش 43 هزار تومانی به 284 هزار و 750 تومان در پایان خرداد ماه 284 هزار تومان اعلام شد.
223229
