پول نفت و گاز را چگونه تقسیم کنیم؟

پول نفت و گاز را چگونه تقسیم کنیم؟

قیمت‌گذاری دستوری یکی از واقعیت‌های اقتصادی کشور است که به اعتقاد برخی کارشناسان چالش‌هایی زیادی را ایجاد کرده. پویا ناظران، کارشناس اقتصادی به تحلیل تبعات قیمت‌گذاری دستوری پرداخته و توضیح داده است که تقسیم پول نفت و گاز، باید چه سازوکاری داشته باشد؟

به گزارش تجارت‌نیوز، پویا ناظران، کارشناس اقتصادی، در پادکستی به این نکته اشاره می‌کند که در سال‌های گذشته، چهار تصمیم شاخص اقتصادی در کشور گرفته شده است.

در بخشی از این پادکست که تجارت‌نیوز با عنوان تبعات مداخله دولت در قیمت‌ها منتشر کرد، او توضیح می‌دهد که چگونه بر هم زدن تعادل بازارها به چرخه معیوب چاپ پول و افزایش تورم منجر می‌شود.

در بخش دیگری که با عنوان تنظیم بازار به نفع ثروتمندان است منتشر شد، او به تحلیل تبعات اقتصادی قیمت‌گذاری دستوری و لزوم هدفمندی یارانه‌ها پرداخته؛ همچنین چگونگی افزایش قیمت بنزین به شیوه صحیح را توضیح داده است.

در ادامه این پادکست او به ساز و کار پرداخت سهم مردم از ثروت ملی نفت و گاز پرداخته است.

قیمت؛ عامل موثر در رفاه بشر

ناظران در پاسخ به این پرسش که آیا بهتر نیست با روش‌های غیر قیمتی به سمت توسعه کشور حرکت کرد، می‌گوید: رفاه بشر به دلیل تخصصی شدن تولید است و تنها ساز و کاری که به طور موثری می‌تواند نظم هماهنگی بین تمامی تخصص‌ها ایجاد کند قیمت است.

او می‌افزاید: این قیمت باید به طور طبیعی و در بازار رقابتی سالم، عرضه و تقاضا را به تعادل برساند. کشورهای شوروی و چین می‌خواستند با روش‌های غیر قیمتی، رشد و توسعه را رقم بزنند که به نابودی اولی انجامید. اما چین هنگامی که با روش قیمتی رو آورد، در مسیر رشد و توسعه اقتصادی قرار گرفت.

توزیع سهام شرکت‌های ملی نفت و گاز؟

به گزارش تجارت‌نیوز، این اقتصاددان در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان به جای تشکیل صندوق توسعه ملی، سهام شرکت‌های ملی نفت و گاز را به صورت یکسان میان مردم تقسیم کرد، توضیح می‌دهد: این اقدام صحیح نیست. یک شرکت باید از محل عملیات اقتصادی خود سود بدهد. آن سود نشان‌دهنده توانایی مدیریت در اداره شرکت است و ملاک خوبی برای سهام‌داران محسوب می‌شود تا هیات‌مدیره را محک بزنند.

ناظران می‌افزاید: اگر شرکتی درآمد غیرعملیاتی، مانند ذخایر هنگفتی از نفت بادآورده، داشته باشد، در صورت‌های مالی آن، دیگر سود ناشی از فعالیت عملیاتی و سود حاصل از فروش ذخایر، قابل تفکیک نیستند.

او ادامه می‌دهد: در نتیجه بهینگی شرکت در تولید افت خواهد کرد؛ زیرا بهینگی عملیاتی در شرکت قابل سنجش و ارزیابی نیست. به این ترتیب کیفیت حاکمیت شرکتی افت می‌کند.

کسب سود از فعالیت عملیاتی

این کارشناس اقتصادی می‌گوید: در ساز و کار پیشنهادی صندوق توسعه ملی، این صندوق به وکالت از سوی مردم، معادن نفت و گاز را در اختیار شرکت‌های ملی نفت و گاز قرار می‌دهد و بهره مالکانه می‌گیرد. همه سود این شرکت‌ها باید از فعالیت عملیاتی اکتشب و استخراج نفت و گاز بدست آید که حوزه تخصصی آنهاست.

ناظران می‌افزاید: تفکیک کردن منابع زیر زمینی و نگه داشتن آنها در صندوقی که فعالیت عملیاتی خاصی ندارد، برای جلوگیری از افت بهینگی و افزایش فساد شرکت‌های ملی نفت و گاز لازم است.

سهمیه بنزین مردمی

به گزارش تجارت‌نیوز، او در پاسخ به این پیشنهاد که آیا بهتر نیست به مردم سهمیه بنزین داده شود که بین خود معامله کنند، می‌گوید: نفت و گاز موجود در کشور بسیار بیشتر از بنزین است. حتی اگر سهمیه بنزین و گازويیل بین مردم تقسیم شود، باز هم بسیاری فرآورده‌های دیگر مانند مازوت، نفت سفید و نفتا هم هست که توزیع نشده است بنابراین کماکان با مشکل مداخله قیمتی در سوخت صنایع مواجه خواهیم شد.

ناظران ادامه می‌دهد: این مشکل را باید از همان ابتدا و از سر چاه نفت و گاز رفع کرد و پایین دست را به بازار سپرد.

این اقتصاددان با اشاره به بحث‌هایی که در دولت سیزدهم برای ارايه سهمیه به مردم وجود دارد می‌گوید: این طرح مشکلی را حل نمی‌کند. ده‌ها متقات نفت وجود دارد که قرار نیست تقسیم شود. اگر به مردم سهمیه قابل معامله نفت و بنزین داده شود و امکان کشف قیمت آنها در بازار وجود داشته باشد، باز هم این دولت است که قیمت بقیه مشتقات را تعیین می‌کند؛ بنابراین مشکل حل نمی‌شود.

کل منابع ثروت ملی است

او تاکید می‌کند: کل منابع نفع و گاز متعلق به مردم است و پرداخت باید متناسب با کل عواید باشد، نه تنها بنزین. اگر سهم بنزین به مردم پرداخت شود و قیمت دیگر مشتقات هم آزاد شود ولی عواید آن در دست دولت بماند، کیفیت حکمرانی کشور افت می‌کند.

به گزارش تجارت‌نیوز، ناظران می‌گوید: عواید منابع ملی، باید به مردم پرداخت شود و دولت با مالیات مصارف خود را تامین کند. دولتی که به مالیات متکی باشد، حکمرانی منظم تر، پاسخگوتر و موثرتری خواهد داشت. اما حکمرانی متکی بر درآمدهای نفتی، به توسعه منجر نمی‌شود.

این اقتصاددادن با طرح این پرسش که آیا می توان واحد انرژی تعریف کرد که مالک آن بتواند هر حامل انرژی را بخرد و معامله کند، پاسخ داد: مشکل واحدهای انرژی در دست مردم آن است که کارمند دولتی باز هم باید قیمت‌های نسبی بنزین و گازويیل را تعیین و ابلاغ کند. در واقع باید مشخص شود که مثلا هر لیتر بنزین معادل 10 واحد انرژی است. این یعنی قیمت‌گذاری نسبی همچنان توسط دولت انجام می‌شود.

به گفته او، هر گونه دخالت دولت در بازار ساز و کاری سرمایه‌گذاری را بر هم می‌زند و به مداخله دولتی منجر می‌شود.

ایده گرفتن از ساز و کارهای موفق دنیا

ناظرت پیشنهاد می‌کند که دولت می‌تواند از ساز و کارهای موفق دنیا ایده بگیرد؛ برای مثال ایالت آلاسکا در آمریکا زمین‌های ایالتی دارد که منابع نفتی دارند و بهره مالکانه آن منابع، در صندوقی تجمیع شده، به طور نقدی و منظم بین مردم این ایالت توزیع می‌شود.

به گفته او، خود ایالت متکی بر مالیات مردمی اداره می‌شود. به عبارت دیگر مدل مبتنی بر صندوق توسعه ملی در دنیا مشابه دارد اما مدل‌هایی مانند توزیع واحد انرژی، خیر.

سرمایه‌گذاری دولت یا خانواده‌ها؟

به گزارش تجارت‌نیوز، ناظران در ادامه به یک شبهه اشاره می‌کند؛ ثروت نفت یک سرمایه بین نسلی است. بهتر نیست که دولت به جای پرداخت نقدی، درآمد حاصله را صرف سرمایه‌گذاری کند؟

این کارشناس اقتصادی توضیح می‌دهد: دولت نسبت به سرمایه‌های مردم امین خوبی نیست. آنها در مورد آینده فرزندان خود دلسوزتر عمل می‌کنند.

او می‌افزاید: تحقیقات نشان داده است که خانوادگان کم‌درآمد هنگامی که از دولت مبلغی دریافت می‌کنند، اغلب آن را برای تحصیلات فرزند خود پس‌انداز می‌کنند که نوعی سرمایه‌گذاری بین نسلی است. همچنین صرف پول نقد برای خرید ابزار کار، نوعی سرمایه‌گذاری است که در آینده تبدیل به ثروت می‌شود و نسل‌های آینده، از ثروت بیشتر و موقعیت‌های تحصیلی و شغلی بهتری بهره‌مند می‌شوند.

به گفته او پس راه حفظ سرمایه نفت و گاز سپردن آن به دست خانوادها، به صورت یکسان است نه دولت. چرا که تجربه نشان داده است که دولت پول را حیف و میل می‌کند.

تقسیم نقدینگی به صورت یکسان

ناظران تاکید می‌کند: نفت و گاز ثروتی ملی است و متعلق به همه اقشار جامعه صرف نظر از میزان درآمد و فقیر یا ثروتمند بودن آنهاست. ضمن اینکه هنوز برآورد دقیقی از میزان دارایی و ثروت تک تک خانواره‌ها وجود ندارد. در نتیجه توزیع به صورت یکسان بین همه اقشار راه صحیح‌تری است.

به گزارش تجارت‌نیوز، این کارشناس اقتصادی می‌گوید: راه درست آن، برقرارسازی ساز و کار مالیات بر کل درآمد است. در این حالت، هر شخص متناسب با درآمد خود مالیات می‌دهد و افراد با درآمد کم و متوسط، یا مالیات نمی‌پردازند یا مبلغ کمتری می‌پردازند.

او می‌افزاید: پرداختی صندوق توسعه ملی، باید جزء درآمد مشمول مالیات تعریف شود. در این صورت بین30 تا 40 درصد پرداختی صندوق، از طریق مالیات پس گرفته می‌شود. اما دریافتی فقرا متعلق به خود آنها باقی می‌ماند.

اول آزادسازی قیمت یا اصلاح نظام مالیاتی؟

ناظران می‌گوید: اتکا بر مالیات برای انضباط مالیه دولت بسیار بهتر است اما نظام مالیاتی کشور ناکارآمدی زیادی دارد. عمده مالیات کشور از حقوق بگیران بدست می‌آید و بسیاری از ثروتنمدان سهم خود را نمی‌پردازند.

او می‌افزاید: در سال‌های گذشته دولت، کمتر از 10 درصد درآمد ناخالص ملی را از مردم مالیات می‌گرفته است در صورتی که اداره منظم کشور به 30 تا 40 درصد آن نیاز دارد.

ناظران ادامه می‌دهد: اما اصلاح نظام مالیاتی قبل از اصلاح نظام قیمتی باشد، درآمد دولت افزایش می‌یابد و صرف یارانه پنهان می‌شود. باید ابتدا مداخله قیمتی حذف و نظام حمایتی مبتنی بر پرداخت نقدی شود؛ سپس نوبت به اصلاح مالیاتی برسد تا همه بار مالیاتی بر دوش حقوق‌بگیرها نباشد و همه جامعه سهم خود را نسبت به مالیات‌ها ایفا کنند.

بهترین ساز و کار برای سرمایه‌گذاری

او در پاسخ به این شبهه که آیا بهتر نیست اول در مسیر توسعه سرمایه‌گذاری کنیم و بعد آزادسازی قیمت صورت گیرد، می‌گوید: منابع برای سرمایه‌گذاری محدود و تقاضا برای سرمایه‌گذاری بی‌نهایت است. ساز و کاری نیاز است تا بهترین عرصه سرمایه‌گذاری را انتخاب کنیم تا منابع محدود را صرف آن سرمایه‌گذاری کنیم. برای شناخت بازارهای سرمایه‌گذاری، نیازمند سیگنال‌های قیمتی واقعی هستیم.

ناظران در مورد اینکه آیا می‌توان تا به نتیجه رسیدن مذاکرات صبر کرد نیز تاکید می‌کند: رفع تحریم‌های نفتی با وجود تداوم یارانه‌های پنهان در قیمت، باعث می‌شود همین اندک تولید کشور نابود شود.

به گزارش تجارت‌نیوز، او توضیح می‌دهد: رفع تحریم زمانی خوب است که بتوانیم وارد بازارهای جهانی شویم و با دنیا نجارت کنیم. مداخله دولت در قیمت به همان دلیلی که سرمایه‌گذاری را تخریب می‌کند، قدرت اقتصادی کشور در برابر دنیا را تضعیف می‌کند. در چنین وضعی رفع تحریم باعث بازگشتن وضع کشور به کشوری متکی بر اقتصاد نفتی. نفت را می‌فروشیم و کالای مورد نیاز را وارد می‌کنیم.

به گفته ناظران، رفع تحریم درحالی که یارانه پنهان در قیمت وجود دارد، رشد و توسعه کشور را بیشتر عقب می‌اندازد، به همین دلیل سپردن قیمت به دست تعادل بازار و نقدی کردن یارانه‌ها، حتی بر رفع تحریم‌ها که خود اهمیت زیادی دارد، مقدم است.

آخرین اخبار حوزه اقتصاد کلان را در صفحه اقتصاد کلان تجارت‌نیوز بخوانید.

 

 

واکنش مثبت بازار نفت به نشست 182 اوپک

واکنش مثبت بازار نفت به نشست 182 اوپک

قیمت نفت در معاملات امروز (چهارشنبه) و در آستانه برگزاری نشست 182 اوپک با افزایش همراه شد، زیرا انتظار می‌رود تولیدکنندگان نفت با توجه به کاهش قیمت‌ها در واکنش به سویه جدید کرونا، مذاکره و تصمیم‌گیری ...

Sena.ir/
آمار رویایی از فروش نفت در بودجه؟/ تورم افزایش می‌یابد؟

آمار رویایی از فروش نفت در بودجه؟/ تورم افزایش می‌یابد؟

دولت در حالی بودجه 1401 را با پیش‌فرض فروش روزانه 1٫2 میلیون بشکه نفت تنظیم کرده در حالی که آمار فروش نفت ایران در زمان تحریم‌ها بیش از روزانه 700 هزار بشکه نبوده است.

TejaratNews.com/
پیش بینی گرانی بنزین در آمریکا/ بحران نفت چقدر تاثیرگذار خواهد بود؟

پیش بینی گرانی بنزین در آمریکا/ بحران نفت چقدر تاثیرگذار خواهد بود...

شرکت خدمات مالی و بانکداری آمریکایی جی‌پی‌مورگان، پیش بینی خود را از قیمت نفت در سال آینده و در سال 2023 اعلام کرد.

TejaratNews.com/

اظهارنظر عجیب وزیر نفت درباره بنزین / احتمال تغییر قیمت بنزین جدی است؟

جزيیات نامه ريیسی به رهبری درباره بنزین

جزيیات نامه ريیسی به رهبری درباره بنزین

وزیر نفت درباره تبدیل ایران به واردکننده فرآورده نفتی مانند بنزین ابراز نگرانی کرد و از نامه ريیسی به رهبر انقلاب خبر داد.

Bartarinha.ir/
فروش نفت ایران با پرچم کشورهای دیگر/ مذاکرات وین، ایران را به بازار نفت برمی‌گرداند؟

فروش نفت ایران با پرچم کشورهای دیگر/ مذاکرات وین، ایران را به بازا...

مذاکرات برجام امروز در شرایطی آغاز می‌شود که ایران مجبور است نفت را با پرچم کشورهای دیگر به فروش برساند و میزان درآمد نفتی پیش‌بینی شده در بودجه سال 1400، 3٫8 برابر میزان فروش واقعی نفت ایران است.

TejaratNews.com/
نفت خام آماده عرضه در بورس است

نفت خام آماده عرضه در بورس است

معاون وزیر نفت گفت: براساس برنامه ریزی صورت گرفته تا ده سال آینده توان تولید گاز کشور به یک و نیم میلیارد مترمکعب در روز و ظرفیت نفت به پنج میلیون بشکه خواهد رسید....

EghtesadOnline.com/
سقوط قیمت نفت با ظهور کرونای جدید

سقوط قیمت نفت با ظهور کرونای جدید

انتشار اخبار مرتبط با ظهور سویه جدید ویروس کرونا در برخی کشور‌های آفریقایی بازار نفت را نگران کشیده و قیمت را 10 دلار پایین آورد.

Bartarinha.ir/
ریزش شدید قیمت نفت / نفت تا 2 ماه دیگر به 60 دلار می‌رسد!

ریزش شدید قیمت نفت / نفت تا 2 ماه دیگر به 60 دلار می‌رسد!

بعد از کشف سویه جدید از ویروس کرونا، برخی از رسانه‌ها مدعی شدند که قیمت نفت به دلیل کشف این ویروس، افت شدید پیدا کرده است اما علت حقیقی قیمت نفت چیست و نفت تا کجا ارزان می‌شود؟

TejaratNews.com/
افت بازارهای سهام آمریکا با سقوط آزاد نفت

افت بازارهای سهام آمریکا با سقوط آزاد نفت

بازارهای سهام ایالات متحده روز گذشته علیرغم کاهش بازدهی بازارهای سهام عقب نشینی کردند.

EghtesadOnline.com/
سویه جدید کرونا، بهای نفت را کاهش داد

سویه جدید کرونا، بهای نفت را کاهش داد

بهای جهانی نفت روز جمعه در پی نگرانی از کاهش رشد اقتصادی کشور‌ها به علت اوجگیری دوباره همه گیری سویه جدید کرونا به کمتر از 80 دلار برای هر بشکه کاهش یافت.

Irinn.ir/
افت 6 دلاری قیمت نفت در پی کشف سویه کرونا

افت 6 دلاری قیمت نفت در پی کشف سویه کرونا

قیمت جهانی نفت در واکنش به کشف سویه جدید کرونا بیش از 6 دلار کاهش یافت و به 75 دلار و 57 سنت در هر بشکه رسید.

Bartarinha.ir/

قیمت جهانی نفت امروز آذر‌ماه / برنت به 80 دلار و 20 سنت رسید

سیگنالی جدید برای قیمت بنزین/ بنزین گران می‌شود؟

سیگنالی جدید برای قیمت بنزین/ بنزین گران می‌شود؟

صبح امروز بنزین در ترکیه گران شد. به گفته کارشناسان، گرانی بنزنی در ترکیه، باعث افزایش قاچاق بنزین ایران به این کشور می‌شود اما آیا افزایش قیمت این سوخت در کشور همسایه، باعث گران شدن بنزین در ایران هم...

TejaratNews.com/
عرضه نفت در بورس انرژی، باعث شفافیت می شود

عرضه نفت در بورس انرژی، باعث شفافیت می شود

وزیر نفت گفت: ارايه فرآورده‌های نفتی در بورس انرژی قطعا شفافیت بیشتری در پی خواهد داشت و دسترسی متقاضیان را خیلی راحت‌تر و بهتر خواهد کرد.

EghtesadOnline.com/
طرح بانک مرکزی صف‌ های دلار را جمع می‌کند؟ افت شاخص بورس در آخرین روز معاملاتی هفته خبر خوش برای متقاضیان مسکن ملی اقبال به آگهی‌های مسکن افزایش یافت عقب‌نشینی بورس در آخرین روز کاری هفته "فسازان" به مجمع می رود/ "غاذر" آماده انجام معاملات ضرورت آشنایی آحاد مردم با مبحث رتبه بندی اعتباری و اعتبارسنجی افت 17 هزار واحدی شاخص بورس تهران نامه توکلی به سران قوا درباره ارز 4200تومانی اوضاع شکر چطور است؟ استفاده از منابع مولد سازی در تقویت سرمایه گذاری بخش خصوصی افت شاخص بورس در آخرین روز معاملاتی هفته جلسه "شورای مشورتی" با موضوع "اولویت‌های پژوهشی سازمان بورس و اوراق بهادار" برگزار شد خشکسالی به تهران رسید / تهران 90 روز آب شرب دارد؟ پایان قرمز بورس در آخرین روز کاری هفته | کاهش 17 هزار و 8 واحدی شاخص کل طوفان توییتری علیه نبود امنیت سرمایه‌گذاری/ «اقتصاد ترکیه ایرانی‌ها را نجات می‌دهد؟» تامین مالی «منفی 7 هزار میلیارد تومانی» دولت از فروش اوراق در بورس! نرخ 12 ارز ثابت است/ افزایش نرخ 20 ارز پذیره نویسی شرکت بیمه اتکایی تهران رواک به مدت 15 روز رونق دلال بازی با کد ملی در بازار خودرو روزهای سرخ بورس پایان ندارد / ثاثیر منفی 2 هزار واحدی «فارس» بر شاخص کل مسکن ملی چند متری است؟ ریزش 17 هزار واحدی شاخص در پایان معاملات بررسی و آسیب‌شناسی قطعی گاز صنایع افزایش احتمالی قیمت گوشت هشدار نسبت به کمبود گوشت در آینده دلایل ریزش ارزش سهام عدالت / رمزارزها در تابلوی فرابورس و شفاف معامله شوند "زاگرس" واحد اول تولیدی را تعطیل کرد افزایش سرمایه "فرابورس" به ثبت رسید شاخص های نزولی وال استریت/بورس های آسیایی هم کاهشی بود تحلیلگران نفت 75 دلاری را پیش بینی کردند رینگ داخلی بورس انرژی میزبان دو محصول دادوستد 2 هزار میلیارد ریالی در معاملات بورس انرژی عرضه 50 هزار تن شمش بلوم فولاد خوزستان در قابلب کشف پریمیوم طلا با رشد 0.5درصدی همراه شد خرج 2.5میلیارد دلاری برای واردات گوشی موبایل ‌کاهش 40 درصدی هزینه ساخت مسکن با صنعتی‌سازی معرفی نسل جدید کراس اوور سوزوکی + عکس ‌انتشار اوراق تامین مالی توسط 8 شرکت بورسی با رتبه‌بندی اعتبار تامین مالی «منفی 7 هزار میلیارد تومانی» دولت از فروش اوراق در بورس قیمت سکه و قیمت طلا امروز 10 آذر / قیمت‌ها صعودی شد واکنش مثبت بازار نفت به نشست 182 اوپک عرضه‌های متنوع در تالارهای بورس کالا دولت در باتلاق تامین نقدینگی/ عرضه اوراق در بورس کی تمام می‌شود؟ قیمت دلار و یورو امروز 10 آذر‌ماه 58 پاکت مزایده‌ای برای "سامان" پوچ بود توزیع هوشمند برنج، روغن و شکر از امروز خبری خوش برای سهامداران غزر "ثامید" کل پروژه چمران را به مزایده گذاشت افزایش سرمایه "پکرمان" به منظور طرح توسعه 44 هزار تنی