به گزارش خبرنگار مهر، با توجه به افزایش حجم تجارت ایران و ارمنستان در سال‌های اخیر به بیش از 700 میلیون دلار و در پی آن، رشد تردد کامیون‌ها که به شکل‌گیری صف‌های طولانی در مرز انجامیده است، احداث هرچه سریع‌تر پل دوم مرزی را ضروری کرده است.ایران با صادرات 680 میلیون دلار در سال 2025 پنجمین صادرکننده به ارمنستان بوده که تمام این تجارت از طریق پایانه مرزی نوردوز به‌عنوان تنها پایانه مرزی دو کشور است انجام می‌گیرد.
تصویر 1- موقعیت پایانه مرزی نوردوز
این پایانه که پس از فروپاشی شوروی در سال 1370 تاسیس شد، در ابتدا با یک پل شناور موقت بر رودخانه ارس، ارتباط ایران و ارمنستان را برقرار می‌کرد؛ پلی که در سال 1374 به پلی ثابت با دو مسیر رفت‌وبرگشت ارتقا یافت.
از زمان راه‌اندازی این پل، حجم مبادلات تجاری ایران و ارمنستان از 40 میلیون دلار در دهه 1370 به بیش از 700 میلیون دلار در سال 1403 افزایش یافته است. به‌علاوه دو دولت ایران و ارمنستان تجارت سه میلیارد دلاری را در میان‌مدت هدف‌گذاری کرده‌اند. همچنین عبور 800 تا 1000 کامیون از مرز نوردوز از برنامه‌های توسعه بستر تجارت دو کشور است. این موارد درحالی است که پل احداث شده ظرفیت وزنی و ترددی کافی را ندارد؛ چراکه وزن استاندارد عبور از پل موجود 120 تن است. همچنین مسیر رفت‌وبرگشت هر دو بر روی یک پل است که باعث می‌شود ظرفیت عبور به نصف کاهش یابد. بنابراین افزایش تجارت و ارتقا نیافتن اتصال بین دو کشور موجب صف طولانی کامیون‌ها در مرز دو کشور شده است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد برخی کامیون‌ها تا سه هفته در مرز معطل می‌شوند که این موضوع تجارت را کند کرده و هزینه حمل‌ونقل را افزایش می‌دهد.
تصویر 2- تجارت ایران و ارمنستان (2024-2015) (میلیون دلار)
تداوم این شرایط لجستیکی، خود مانع رشد تجارت و رسیدن به میزان هدف‌گذاری شده است و همچنین به دلیل افزایش زمان و هزینه تجارت، انگیزه تاجرها را نیز کاهش می‌دهد، به‌گونه‌ای که تداوم طولانی مدت می‌تواند سطح تجارت را نسبت به قبل نیز کاهش دهد. افزون بر اهمیت ارتقای ظرفیت اتصال دو کشور برای افزایش تجارت، این موضوع به‌ویژه در شرایط جنگی و محاصره کشور، اقدام پدافند غیرعامل محسوب می‌شود که می‌تواند پایداری کشور را تقویت کند. همچنین پایانه مرزی نوردوز تنها به‌عنوان مسیر تجاری با ارمنستان نیست؛ بلکه تنها مرز ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، مهم‌ترین شاخه کریدور خلیج فارس-دریای سیاه و مسیر تجارت با روسیه و گرجستان نیز است. لذا هرگونه اختلال در این پایانه موارد فوق را دچار مشکل می‌کند.
لذا ضرورت دارد دولت و به‌ویژه وزارت راه و شهرسازی هرچه سریع‌تر اقدام به احداث پل دوم همراه با توسعه زیرساخت‌های لجستیکی پایانه مرزی کند. این اقدام در کنار تسهیل و افزایش تجارت میان ایران و ارمنستان، موقعیت ترانزیتی ایران را نیز تقویت می‌کند.
