مهر: چندی قبل بود که شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران، با انتشار جدولی، رتبهبندی شرکتهای هواپیمایی را براساس میزان تاخیر منتشر کرد که براساس این جدول هواپیمایی آتا در صدر فهرست قرار داشت!
نکتهای که در انتشار این گزارش و جدول آماری مورد غفلت قرار گرفته، آن است که در گزارش منتشرشده، «مجموع دقایق تاخیر» بهعنوان معیار اصلی رتبهبندی شرکتها استفاده شده است. این در حالی است که مجموع دقایق تاخیر، ارتباط مستقیم با تعداد پروازهای انجام شده دارد!
به عنوان مثال شرکتی که تنها 200 پرواز داشته، مشخصا ریسک و احتمال تاخیرش کمتر و پایینتر است و شرکتی که بیش از 2 هزار پرواز داشته قاعدتا ریسک بالاتری را متحمل شده و طبیعتا میزان تاخیرهایش نسبت به 200 پرواز هم بیشتر است.
برای نمونه، هواپیمایی آتا در دوره مورد بررسی بیش از 2000 پرواز انجام داده است، در حالی که برخی شرکتها تنها 90 تا 150 پرواز داشتهاند. بدیهی است شرکتی که تعداد پروازهایش بیش از ده برابر یک شرکت دیگر است مجموع دقایق تاخیر بیشتری به دلیل تعداد بیشتر پروازها ثبت خواهد کرد.
بر اساس این قاعده، و معیار درست برای مقایسه عملکرد، متوسط تاخیر هر پرواز است نه مجموع دقایق تاخیر چراکه بالا بودن عدد «میزان تاخیر» متاثر از کم و زیاد شدن عملیات پروازی است.
اگر جدول مورد اشاره بر اساس «متوسط زمان تاخیر»، مورد بررسی مجدد قرار گیرد، احتمالا دچار تغییرات زیادی خواهد شد.
بر همین اساس به عنوان مثال، متوسط تاخیر هواپیمایی آتا 79 دقیقه بوده و عملکرد بهتری نسبت به بسیاری از شرکتهای هواپیمایی داشته است و برخی شرکتها حتی با تعداد پرواز بسیار کمتر، متوسط تاخیرهای بیش از 100 دقیقه دارند!
این مقایسه نشان میدهد که شرکتی با وجود انجام بیشترین تعداد پرواز (2062 پرواز) توانسته متوسط تاخیری پایینتر از بخش بزرگی از ایرلاینها ثبت کند و در شاخص مهم «میانگین تاخیر»، عملکردی برتر، قابل اتکا و قابل دفاع داشته باشد.
نکته مهم و دقیق آن است که به نظر میرسد بررسی دقیق و موشکافانه عملکرد ایرلاینها و قیاس عملکردی آنها بر اساس مبنای دقیق و عادلانه، میتواند زمینه رقابت سالم را فراهم کند و نهادهای حاکمیتی و ناظر بر آنها تنها با ایجاد رقابت سالم میتوانند به رشد و نمو هرچه بیشتر و بهتر پروازها کمک نمایند.
