صندوق تثبیت بازار سرمایه چگونه به حمایت از بورس می‌پردازد؟

صندوق تثبیت بازار سرمایه چگونه به حمایت از بورس می‌پردازد؟

بورستهران- ایرنا- صندوق تثبیت بازار سرمایه در سال 1394 به عنوان سوپاپ اطمینانی برای حمایت از بازار در مواقع بحرانی تاسیس شد و آخرین گزارش عملکرد صندوق تثبیت نشان می‌دهد که دارایی‌های تحت مدیریت این صندوق در پایان سال 1400 به بیش از 6 هزار...

به گزارش ایرنا از سازمان بورس و اوراق بهادار، صندوق تثبیت بازار سرمایه در سال 1394 به عنوان سوپاپ اطمینانی برای حمایت از بازار در مواقع بحرانی تاسیس شد، آخرین گزارش عملکرد صندوق تثبیت نشان می‌دهد که دارایی‌های تحت مدیریت این صندوق در پایان سال‌ 1400 به بیش از 6 همت افزایش یافته که عمدتا به دلیل واریز وجوه از جانب تامین‌کنندگان منابع این صندوق یعنی سازمان بورس و اوراق بهادار و صندوق توسعه ملی بوده است.

تاریخچه و موضوع فعالیت

صندوق تثبیت بازار سرمایه به استناد ماده (28) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب سال 1394 تاسیس شده است.

این صندوق در تاریخ 23 خرداد ماه 96 نزد مرجع ثبت شرکت‌ها و در تاریخ چهارم تیر ماه 1396 نزد سازمان بورس و اوراق بهادار به ثبت رسیده و مجوز فعالیت صندوق در تاریخ دوم مرداد ماه 1396 صادر شده است. همچنین مدت فعالیت صندوق به موجب ماده (4) اساسنامه، نامحدود است.

صندوق به عنوان نهاد مالی ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار، دارای شخصیت حقوقی و مالی مستقل غیردولتی بوده و در چهارچوب مقررات حاکم بر نهادهای مالی موضوع قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1384، اساسنامه صندوق، مصوبات هیات امنا و هیات عامل در راستای تثبیت بازار سرمایه فعالیت می‌کند.

طبق ماده 5 اساسنامه، موضوع فعالیت صندوق شامل سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار ثبت شده نزد سازمان و صندوق‌های سرمایه‌گذاری، اخذ تسهیلات و خرید و فروش دارایی‌های مالی و سپرده‌گذاری می‌شود.

هدف از ایجاد

1- تثبیت، کنترل و کاهش مخاطرات سامانه‌ای یا فرادستگاهی

سیاست‌های اعمال شده توسط سایر دستگاه‌ها، در برخی موارد می‌تواند تاثیر جدی منفی بر بازار سرمایه به جای بگذارد و از این رو، محدود کردن تاثیر مخاطرات سامانه‌ای یا فرادستگاهی بر بازار سرمایه، همواره به عنوان یکی از عوامل مهم مد نظر سیاست‌گذاران قرار گرفته است. یکی از اهداف این صندوق، کنترل و کاهش این مخاطرات در بازار سرمایه است.

2- حفظ شرایط رقابت منصفانه

رقابت منصفانه در بازار سرمایه به منظور حفظ حقوق سرمایه‌گذاران و ذی‌نفعان اهمیت بسیار زیادی برای ایجاد یک بازار با کارایی بالا دارد. سیاست‌گذاران از طرق مختلف می‌توانند به ایجاد و حفظ شرایط منصفانه بپردازند، یکی از روش‌های نیل به این مقصود ایجاد صندوق تثبیت بازار سرمایه است.

3- جلوگیری از ایجاد و تداوم ترس فراگیر در زمان وقوع بحران‌های مالی و اقتصادی

مطابق اساسنامه صندوق تثبیت بازار سرمایه، شرایط بحران به شرایطی اطلاق می‌شود که در دوره زمانی مشخص، نوسانات شدیدی در نماگرهای بازار سهام ایجاد شود. در این هنگام ترس سرمایه‌گذاران از وجود بحران، موجب فروش دارایی‌ها با ارزش پایین‌تر از ارزش ذاتی می‌شود.

از مهم‌ترین اهداف صندوق تثبیت بازار سرمایه، جلوگیری از ایجاد و تداوم ترس فراگیر در زمان وقوع بحران‌های مالی و اقتصادی در میان سرمایه‌گذاران از طریق حمایت از بازار است. به این منظور، برنامه‌ریزی جهت جلوگیری از ایجاد و تداوم بحران از طریق ارزیابی آسیب‌پذیری و ریسک، توسعه و پیاده‌سازی برنامه مقابله و پیش‌گیری از بحران و تحلیل و گزارش‌دهی به منظور پایش در سطح کلان، انجام می‌پذیرد.

4- اجرای سیاست‌های عمومی و حاکمیتی در بازار سرمایه کشور در شرایط بحران

بازار سرمایه یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصاد است که دولت‌ها در حین بحران، راهکارهایی را جهت حمایت از این بازار به‌کار می‌گیرند.

به این منظور، تشکیل صندوق تثبیت بازار سرمایه یکی از متداول‌ترین روش‌هایی است که سیاست‌گذاران سایر کشورها نیز به کار گرفته‌اند، این صندوق می‌تواند کانال مناسبی برای اجرای سیاست‌های عمومی و حاکمیتی در شرایط بحران بازار سرمایه کشور باشد.

5- حمایت از سرمایه‌گذاران خرد برای تداوم فعالیت در این بازار

صندوق تثبیت بازار سرمایه در شرایط بحران با ورود به بازار سرمایه، می‌تواند به حمایت از سرمایه گذار خرد پرداخته و از رفتارهای فرصت‌طلبانه احتمالی جلوگیری کند.

این امر می‌تواند موجب ارتقای اعتماد بیشتر سرمایه‌گذاران (به ویژه سرمایه‌گذاران خرد) به بازار سرمایه شود.

بسیاری از کشورها نظیر رومانی، تایلند، هند، تایوان، تایلند و غیره، به تاسیس صندوق حمایت از سرمایه‌گذاران جهت حفظ حقوق سرمایه‌گذاران در بورس اوراق بهادار و قراردادهای آتی پرداخته‌اند.

معافیت‌ها

معافیت کارمزد معاملات: از آذر 96، نرخ و سقف کارمزد کارگزاران در خصوص معاملات خرید و فروش این صندوق برای هر یک از اوراق بهادار معامله شده برابر با نصف (یک دوم) کارمزدهای حالت عادی محاسبه و معاملات صندوق از کارمزدهای مربوط به بورس‌ها، سپرده‌گذاری و مدیریت فناوری معاف شده است. همچنین کارمزد حق نظارت سازمان بورس در خصوص معاملات صندوق از تاریخ 10 بهمن 96 صفر تعیین شده است.

معافیت‌های مالیاتی: طبق مفاد تبصره (5) ماده (28) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، معاملات صندوق از هرگونه مالیات و عوارض معاف است. همچنین طبق مفاد تبصره یک ماده 143 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم تمامی درآمدهای صندوق سرمایه‌گذاری در چهارچوب قانون مالیات‌های مستقیم و تمامی درآمدهای حاصل از سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار موضوع بند (24) ماده (1) بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384 و درآمدهای حاصل از نقل و انتقال این اوراق یا درآمدهای حاصل از صدور و ابطال آنها از پرداخت مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 2 خرداد ماه 1387 معاف است و از بابت نقل و انتقال آنها و صدور و ابطال اوراق بهادار یاد شده مالیاتی مطالبه نخواهد شد.

سپرده‌گذاران اصلی صندوق

عمده بدهی‌های صندوق در ارتباط با منابع تخصیص یافته از محل سپرده‌گذاری‌های سازمان بورس و اوراق بهادار و صندوق توسعه ملی است.

1- سازمان بورس و اوراق بهادار: این سازمان در ابتدای تاسیس صندوق تثبیت مبلغ 200 میلیارد تومان به این صندوق پرداخت کرده است.

همچنین مطابق مصوبه شورای عالی بورس و اوراق بهادار به تاریخ 21 آبان ماه 99 مبلغ 1.5 همت توسط سازمان بورس و اوراق بهادار در سال مالی منتهی به 30 اسفند 1399 به حساب صندوق تثبیت بازار سرمایه واریز شده است.

سایر مبالغ دریافتی از سازمان ناشی از سهم کارمزد به صورت تدریجی (مطابق با ماده 20 اساسنامه بخشی از کارمزدهای تعریف شده سازمان بورس و اوراق بهادار) با تصویب شورای عالی بورس به عنوان منابع در صندوق سرمایه‌گذاری می‌شود.

سایر مبالغ متعلق به سازمان مربوط به کارمزد مبالغ دریافتی و تخصیص سود سنواتی بر اساس ماده 21 اساسنامه و مصوبات هیات امنای صندوق است.

2- صندوق توسعه ملی: در راستای بند (ب) ماده 20 اساسنامه صندوق، مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی و سایر مصوبات بالادستی، صندوق توسعه ملی در تاریخ پنجم آذر ماه 1399 مبلغ هزار میلیارد تومان با نرخ سود 12 درصد و با موعد پرداخت یکساله سپرده‌گذاری کرده است.

طبق مصوبه مجمع عمومی عادی سالیانه مورخ 24 خرداد ماه 1400 مقرر گردیده که صندوق نسبت به تسویه سود قرارداد مذکور تا تاریخ 28 اردیبهشت 1400 اقدام کرده و با توافق صندوق توسعه ملی، نسبت به اصلاح نرخ سود سالانه 11 درصد و پرداخت آن در مقاطع سه ماهه اقدام شود.

همچنین مبلغ حدود 1.034 همت در تاریخ 26 اردیبهشت 1400 و مبلغ 65 میلیارد تومان در تاریخ 30 دی ماه 1400 توسط صندوق توسعه ملی سپرده‌گذاری گردیده است. بنابراین مجموع اصل مبلغ سپرده‌گذاری شده حدود 2.684 همت می‌شود.

سپرده‌گذاران اصلی صندوق تثبیت (میلیون ریال)

افشای اطلاعات

صندوق تثبیت از افشای ماهانه پرتفوی سرمایه‌گذاری معاف است اما باید صورت‌های مالی حسابرسی شده در دوره‌های شش‌ماهه و سالانه‌اش را به مدیریت نظارت بر بورس‌ها ارایه دهد. همچنین صندوق باید اساسنامه و به روزرسانی تغییرات آن، مشخصات ارکان صندوق، صورت‌جلسات مجامع، آخرین اخبار و اطلاعیه‌ها را در تارنمای اختصاصی صندوق منتشر کند.

وضعیت پرتفوی صندوق در پایان سال 1400

دارایی‌های تحت مدیریت صندوق تثبیت بازار سرمایه در سال‌های اخیر افزایش یافته است، بخش عمده‌ای از افزایش ارزش دارایی‌ها به دلیل واریز وجوه از جانب تامین‌کنندگان منابع این صندوق بوده است.

مجموع دارایی‌های صندوق تثبیت بازار سرمایه (میلیون ریال)

ترکیب دارایی‌های صندوق در سال 1400 در نمودار ذیل نمایش داده شده است.

ترکیب داراییهای صندوق تثبیت بازار سرمایه (میلیون ریال)

ترکیب سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت این صندوق که به صورت کامل به سهام شرکت‌های حاضر در بازار سرمایه اختصاص یافته است در پایان سال مالی منتهی به 29 اسفند 1400 در جدول ذیل ارايه شده است.

براساس مصوبه هیات امنای مورخ 13 مهر 1399، سازمان بورس و اوراق بهادار مکلف شده چهارچوبی برای خرید سهام توسط صندوق تثبیت بازار سرمایه تهیه و به صندوق ابلاغ کند.

در همین راستا هیات عامل صندوق در تاریخ 6 آذر 1399 چهارچوب فعالیت صندوق را مصوب و اجرایی کرده است.

همه معاملات انجام شده در سال 1400 در چهارچوب مصوبه مذکور انجام شده است.

ترکیب سرمایه‌گذاری‌های کوتاه مدت صندوق تثبیت بازار سرمایه (میلیون ریال)

صنایع فلزات اساسی با 36.19 درصد، فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای با 91.16 درصد و محصولات شیمیایی با 98.15 درصد، سه صنعت با بیشترین ارزش بر اساس قیمت فروش در سبد سرمایه گذاری‌های کوتاه‌مدت صندوق تثبیت در پایان سال 1400 بوده‌اند.

دارایی‌های صندوق در تاریخ 1400/12/29 (درصد)

بنادر روسیه، مقاصد جدید صادراتی ایران افزایش قیمت گوشت در بازار امروز | قیمت گوشت کیلویی چند؟ آخرین جزییات از تغییر دهک بندی یارانه بگیران / لزوم تعیین تکلیف جاماندگان یارانه افزایش اشتغال صنعتی در قم کلید خورد ونزويلا و شورون قرارداد نفتی امضا کردند تخم مرغ از سبد کالای ایرانیان حذف می‌شود؟ فروش اعتباری طلا در بورس/ آغاز فروش گواهی سپرده شمش طلا نباید بانک رفاه واگذار شود/ منابع بانک رفاه، حق الناس کارگران است اولین ضربه اختلال اینترنت به صنعت تبلیغات برخورد کرد شعب بانک مسکن برای دسترسی معلولان به خدمات بانکی مناسب‌سازی می‌شود 5 سناریو درباره تورم تا پایان سال 1401 +جدول تغییر قیمت گوشت قرمز در بازار + جدول صدور 27 مورد پروانه کشف معدن در کردستان ماکارون رشته‌ای پرچم‌دار درآمدزایی "غزر"/ رشد 86 درصد درآمد‌های "غزر" ضرورت توجه نهادهای حاکمیتی به موضوع فشارافزایی و نگهداشت تولید پارس جنوبی تغییر رویکرد صادراتی خراسان رضوی با افغانستان علت کاهش بنزین سوپر در برخی جایگاه‌های سوخت‌/ توزیع بنزین سوپر چه زمانی عادی می‌شود؟ وام فوری 10 میلیونی دولت برای این افراد | وام فوری بدون ضامن با اقساط بلند مدت رشد 111 درصدی اسکن کامیون‌ها در مبادی گمرکی هشدار واشنگتن به ریاض درمورد نشست امروز اوپک پلاس صادرات 200 هزار راس دام سبک ثبت نام تاکسی سمند سورن تا پایان سال اعلام جزيیات سهام عدالت به جاماندگان کارگران ساختمانی در انتظار شنیدن خبر خوب / مشکل... قیمت دلار در آرامش مروری بر اجلاس‌های دوره‌ای کمیسیون‌ مشترک ایران و تاجیکستان/ از احیای جاده ابریشم تا ایجاد کریدورهای... بورس از رمق افتاد/ رشد ناچیز در دومین روز هفته عمارتی 500 میلیاردی در قلب پایتخت! تامین کننده پایدار مواد اولیه فولاد مبارکه خودروهای خارجی معروف در راه ایران/ قیمت‌ها چگونه تعیین می شود؟ حق بیمه سرانه در ایران به 323 دلار رسید/ رشد 62 درصدی حق بیمه تولیدی/ آغاز به کار کروکی آنلاین از یک... خداحافظی با این خودروهای داخلی پرفروش وزیر صمت: حاکمیت بدون فضای مجازی امکان ندارد برداشت روزانه گاز ایران از پارس جنوبی بیشتر از قطر است ترمز صعود بورس کشیده شد | افزایش 138 واحدی شاخص کل وزارت اقتصاد مخالف پرداخت تسهیلات به مسکن نیست/ پرداخت وام به مردم در بانک‌ها متوقف نشده‌ است ماجرای قصر عجیبی که جان شاه را گرفت / راز قصر شوم شمال تهران چه بود؟ هشدار کولاک برف در 20 استان پیشتازی خودرویی ها در بورس امروز + نقشه بازار مجمع وتوصا 1401 | چه میزان سود تقسیم شد؟ ریزش 1500 واحدی شاخص کل بورس نسبت به ابتدای معاملات امروز قیمت طلا، سکه و ارز امروز 13 آذرماه/ سکه چقدر قیمت... تحقق وعده مالیاتی وزیر اقتصاد یک روز پس از سفر به سیستان و بلوچستان برداشت روزانه گاز ایران از پارس جنوبی بیشتر از قطر است سرعت تشریفات گمرکی در دولت سیزدهم افزایش یافت سرعت تشریفات گمرکی در دولت سیزدهم افزایش یافت کامیون را هم از بورس کالا بخرید | قیمت پایه و زمان تحویل کاهش قیمت مرغ تا مرز 50 هزار تومان شرایط خرید کامیون در بورس اعلام شد افزایش قیمت مسکن به دلیل بالارفتن قیمت دلار