راستی‌آزمایی فرضیه دلواپسان بازار بورس

راستی‌آزمایی فرضیه دلواپسان بازار بورس

روزنامه «جهان صنعت» ادعای 25 اقتصاددان در مورد«بیمه‌گری دولت» در بازار سرمایه را بررسی کرد.

روزنامه «جهان صنعت» ادعای 25 اقتصاددان در مورد«بیمه‌گری دولت» در بازار سرمایه را بررسی کرد.

 در آخرین جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا، هفت بند دیگر از بسته حمایتی ستاد اقتصادی دولت برای بهبود روند بازار سرمایه به تصویب رسید. اگرچه پیش از این، موارد مطرح شده در این بسته از آن‌رو که نمی‌تواند به سرعت نجات‌بخش واقع شود و بهبود بازار را به دوره‌ای بلندمدت موکول کرده است، مورد انتقاد اهالی بازار سرمایه قرار داشت اما این بار بحث متفاوتی در نقد بندهای این بسته حمایتی مطرح شده است.

منتقدان که پیش از این دولت را نيولیبرال می‌خواندند و سیاست‌های اقتصادی آن را در جهت اقتصاد آزاد ارزیابی می‌کردند، اکنون در تضاد با گفته‌های پیشین خود به مخالفت با حمایت دولت از بازار سرمایه برخاسته‌اند. این منتقدان بسته حمایتی دولت را که توسط سران قوا و البته با سه رویکرد اقتصادی متفاوت تصویب شده است، مهر تاییدی بر ایفای نقش بیمه‌گری بورس از سوی دولت برآورد کرده و مدعی شده‌اند که پیش‌بینی نامه 25 اقتصاددان را محقق کرده است. اگرچه در حسن‌نیت این نامه مشهور تردیدهای زیادی وجود دارد اما اکنون این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان دولتی را نيولیبرال خواند و منتقد سیاست‌های اقتصاد آزاد بود و همزمان از همان دولت به دلیل حمایت از بازارها انتقاد و بیمه‌گری بازار سرمایه را سیاستی غلط توصیف کرد؟

در همین حال این نکته شایان توجه است که به باور صاحب‌نظران اقتصادی، شیوه مدیریت اقتصاد در ایران را نمی‌توان در هیچ یک از قالب‌ها و مکاتب اقتصادی گنجاند و در بهترین حالت می‌توان آن را به اقتصاد دولتی نزدیک‌تر دانست؛ اقتصادی که اتفاقا منتقدان رویکردهای حمایتی کنونی دولت، از طرفداران آن هستند. از سوی دیگر صاحب‌نظران بر این باورند که دولت از آنجا که خود، بازار سرمایه و سهامداران آن را دچار چنین شرایطی کرده است، اکنون وظیفه دارد در قبال این عملکرد پاسخگو بوده و در قالب سیاست‌های مختلف، در صدد جبران برآید.

دولت‌ها در ایران با نگاه‌ها و آرمان‌های متفاوت اقتصادی روی کار می‌آیند اما آنچه در عمل رخ می‌دهد همان قالب اقتصاد دولتی با ساختار نهادی فربه است که سال‌هاست سیطره خود را بر بازارهای مالی و کالایی حفظ کرده است. به نظر می‌رسد مردم نیز به همین رویه عادت کرده‌اند و اگر چه کشورهای دارای اقتصاد آزاد را تحسین می‌کنند اما همواره در حوزه‌های خرد و کلان اقتصادی به حمایت دولت چشم دارند. این رویه البته به دلیل تداوم سیاست‌های یارانه‌ای و قیم‌مآبانه دولت‌های مختلف با نگرش‌های سیاسی متفاوت طی سال‌های اخیر بوده است. به نحوی که همواره شاهد بذل و بخشش سرمایه‌های ملی در قالب یارانه‌های مختلف بوده‌ایم.

این یارانه‌ها حتی در دوره دولت‌های یازدهم و دوازدهم که طرفدار اقتصاد آزاد خوانده می‌شود، همچنان ادامه داشته و به‌طور منظم به شرکت‌های بزرگ و کوچک فعال در حوزه‌های مختلف پرداخت شده است. در واقع نمی‌توان حوزه‌ای از اقتصاد را در ایران نام برد که مورد حمایت و بیمه‌گری مستقیم و غیرمستقیم دولت نبوده باشد. در همین حال دولت با پرداخت یارانه‌های انرژی یا تضمین خرید محصول از تولیدکنندگان، همواره سکان قیمت‌گذاری را نیز در دست داشته و به نوعی معامله‌گری کرده است. بررسی اجمالی رویکرد اقتصادی دولت‌های مختلف در کشور ثابت می‌کند که اقتصاد ایران با آنچه اقتصاد نيولیبرال خوانده می‌شود فاصله بسیاری دارد. همچنین در صورتی که بتوان دولت کنونی را نيولیبرال خواند، باز هم چنین انتقادی را نمی‌توان وارد دانست به ویژه آنکه نمونه‌های بارزی از حمایت‌های دولتی از بازارها در کشورهای دارای اقتصاد آزاد پیش چشم همگان قرار دارد. از سوی دیگر نمی‌توان دولتی را که در تمامی بازارها و بخش‌های مختلف تولید، توزیع و تجارت دخالت دارد، از بیمه‌گری معاف کرد. در همین حال بحث کنونی بیمه‌گری در بازار سرمایه به عنوان یکی از وظایف دولت به‌شمار می‌رود.

دولتی که بهره فراوانی از این بازار کسب کرده اکنون نیز در قبال بیش از 50 میلیون سهامدار همان بازار مسوول است. به نظر می‌رسد انتقادهایی که اکنون نسبت به بیمه‌گری دولت مطرح می‌شود غالبا از رویکردهای کارشناسانه نسبت به بازار سرمایه تهی است. به ویژه آنکه بررسی بندهای بسته حمایتی جدید دولت بیش از آنکه کمک ویژه‌ای را از سوی دولت راهی بازار سرمایه کند، به دنبال تحرک نقدینگی موجود در خود بازار است که آن هم در بلندمدت رخ خواهد داد.

حمایت، وظیفه دولت‌هاست

فردین آقابزرگی تحلیلگر بازار سرمایه در این‌باره می‌گوید: «در تمام دنیا به دلیل اینکه بازارهای مالی اعم از بازار پول و سرمایه به عنوان یکی از ابزارهای اقتصاد در راستای سیاست‌های اقتصادی دولت‌ها حرکت می‌کنند، به هر حال دولت سوسیالیست باشد یا لیبرالیست یا هر مکتب دیگری، وظیفه دارد چتر حمایتی خود را به ویژه در موارد بحرانی یا آنچه ممکن است به بحران بینجامد بر سر اقتصاد بگستراند.» او می‌افزاید: «البته اکنون وضعیت ما بحرانی نیست و بیشتر شرایطی خودساخته است و منبع و محل آن هم مشخصا دولت بوده است. سیاست‌های غلط دولت در سال 99 از جمله اشتباهات مکرر در قبال بازار سرمایه، تغییر در ریزساختارها و مقررات که تا کنون ادامه داشته و بنا بر گفته مسوولان 700 هزار میلیارد تومان به صورت یکجا و مشخصا از یک کانال تامین مالی کرده است. بنابر این دولت با توجه به برداشت‌هایی که از بازار سرمایه داشته و شرایطی که ایجاد کرده است اکنون وظیفه دارد به بهبود بازار کمک کند.»

آقابزرگی ادامه می‌دهد: «این بسته حمایتی هم فعلا فقط به صورت شکلی نقش ایفا می‌کند و هنوز هیچ بعد عملیاتی نداشته است. نه صندوق توسعه ملی پول را پرداخت کرده و نه معافیت مالیاتی اجرا شده است. اما دولت باید به عنوان مثال به جای قید کردن 80 درصد از مالیات سال 1400 از محل 17 هزار میلیارد تومانی که از محل نقل‌وانتقال سهام در سال 99 نقدا دریافت کرده بود رقمی را پرداخت کند. یا مورد بند مشوق به سرمایه‌گذاران خارجی که کارایی لازم را ندارد. ضمن اینکه بخش عمده این بسته مشخصا تحمیل بار مالی به فعالان بازار است. از جمله اینکه شرکت‌ها باید سهام خود را بازارگردانی کنند یا بند امهال مالیاتی هم از همین دست است.

دولت هم مشکلات خود را دارد اما در واقع عمده اختلالات بازار سرمایه در سیاست‌های غلط دولت ریشه داشته است.» این تحلیلگر بازار سرمایه تاکید می‌کند: «دولت نگاه نامناسب قیم‌مآبانه‌ای دارد و کماکان سازمان بورس را به عنوان یک ابزار در دست خود می‌بیند و ظاهرا این سازمان هم تمامی منویات و فشارهای دولت را به اجرا در می‌آورد که نمونه آن دامنه نوسان نامتقارن است. اقدامی که یکی از دلایل کاهش نقدشوندگی در بازار سرمایه و ایجاد صف‌های فروش بوده است. روز دوشنبه بازار به ارزش همان یک‌درصد کمک صندوق توسعه ملی صف فروش داشته است! به همین خاطر واکنش بازار نسبت به این بسته که شاید در آینده عملیاتی شود بسیار ناچیز خواهد بود و جای انتقاد دارد.»

بیمه‌گری از طریق ابزارها

این تحلیلگر بازار سرمایه تصریح می‌کند: «ما ابزار پوشش ریسک در بازار داریم که می‌توان از همان‌ها برای بیمه‌گری بازار استفاده کرد. جبران ضرر و زیان در بازار سرمایه صرفا باید به اتکای ابزارهایی نظیر الزام شرکت‌ها به انتشار اختیار فروش که اکنون هم اجرایی شده است، صورت گیرد. غیر از صندوق‌هایی که خود دولت با حداکثر توان تلاش می‌کرد قیمتش را افزایش دهد و از محل عواید آن باید زیان سهامداران را جبران کند، اما در دیگر موارد باید از مکانیزم‌های بورس بهره جست.» آقابزرگی می‌گوید: «اما در واقع این بسته به طور کلی غیرعملیاتی جلوه می‌کند.

در واقع بر سر راه جبران زیان همین صندوق‌های دولتی هم موانع زیادی وجود دارد که می‌تواند حمایت طرح شده در این بسته را تا سطح یک وعده محض تنزل دهد.» او تاکید می‌کند: «بیمه‌گری در بورس در واقع تنها از طریق ابزارهای پوشش ریسک امکان‌پذیر است و این بیمه‌گری را هم دولت طی بسته اخیر برای رفع مسوولیت از خود بر عهده شرکت‌ها گذاشته است. یعنی موکول کرده است که شرکت‌ها سهام خزانه را به کار بگیرند و از محل فروش سعی کنند بازار را نگه دارند و در همین زمان دولت دارد اوراق می‌فروشد و شرکت‌های بورسی تحت سیطره خود را وادار به خرید این اوراق می‌کند.»

چاره‌ای جز حمایت نیست!

عباسعلی حقانی‌نسب دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز عنوان می‌کند: «ابتدا باید بپذیریم که ساختار بازار سرمایه ما با تمامی دنیا متفاوت است. رفتار دولت و مجلس نسبت به مردم به عنوان سرمایه‌گذار در بازار سرمایه و نحوه تعیین قوانین و مقررات در کشور ما با دیگر نقاط جهان تفاوت دارد. در هیچ کشوری سراغ نداریم که مردم را دعوت کنند مستقیما وارد بازار سرمایه شوند و با سیاست‌های قیم‌مآبانه هیجانی را برای سرمایه‌گذاری ایجاد کنند. نکته اساسی این است که مدل اجراشده در بورس در بسیاری حوزه‌های دیگر هم تکرار شده است. ما مردم ناآگاه نسبت به بورس را وارد بازار سرمایه بسیار حرفه‌ای کرده‌ایم. در این بازار حرفه‌ای، سرمایه‌گذار به عنوان یک مولفه اساسی شناخته می‌شود که اکنون بخش بزرگی از این مولفه را افراد غیرحرفه‌ای تشکیل داده‌اند. اگر در جهان 70درصد بازیگران حرفه‌ای باشند در ایران این روند عکس است. وقتی چنین روندی طی می‌شود دولت‌ها به عنوان مدعی و حامی عموم به سیاست‌های کنترلی و قیم‌مآبانه روی می‌آورند. در واقع به دلیل مسیر طی شده نیاز به این‌گونه سیاست‌ها هم احساس می‌شود. اگر ما بر این مفروضات تکیه کنیم دولت و مجلس هم باید پاسخگو باشند و هم از بازار حمایت کنند.» وی ادامه می‌دهد: «اما اگر دولت از همان ابتدا این آموزش را می‌داد که مردم بدانند در ابتدای ورود به بازار باید متخصص باشند و کلیه روش‌های تحلیل را فراگرفته باشند یا از نهادهای حرفه‌ای برای ورود استفاده کنند، مسیر به گونه دیگری طی می‌شد. اکنون بازار در دوگانگی گرفتار شده است. اکنون انتظار عمومی این است که چون دولت این فرآیند را ایجاد کرده قاعدتا باید حمایت کند تا زیان سهامداران به گونه‌ای پوشش داده شود.»

حقانی‌نسب توضیح می‌دهد: «این موضوع باعث شده است سطح تحلیلگری در بازار سرمایه نیز کاهش یابد زیرا سیاست‌های کنترلی آنقدر زیاد شده است که اصلا اجازه کشف قیمت و قیمت‌گذاری صحیح را در بازار نمی‌دهد. بسیاری از قیمت‌ها در بازار ما دستکاری شده است و بر مولفه‌های عرضه و تقاضا مبتنی نیست. در بازار سرمایه ما، تصمیم‌گیران دارای تضاد منافع هستند از جمله مردم به عنوان سرمایه‌گذار و مجلس و دولت به عنوان ذی‌نفعان بازار. در این شرایط چاره‌ای جز این نیست که دولت به سمت حمایت از بازار حرکت کند.»

local_offerبرچسب‌ها:
نقدینگی بازار بورس در کام رمز ارز‌ها

نقدینگی بازار بورس در کام رمز ارز‌ها

چند وقتی می‌شود که در بازار ارزهای دیجیتال فعالیت می‌کند و گویا پول خوبی از این راه کسب کرده، اما جذابیت‌های بورس به گفته خودش از خرداد سال گذشته، راهش را به سمت بازار سرمایه کج کرده، تا درست مثل خیلی...

Bartarinha.ir/
روز پرنوسان برای بازار بورس تهران

روز پرنوسان برای بازار بورس تهران

بازار سرمایه روزی پرنوسان را پشت سر گذاشت و در حالی که شاخص کل بورس در ساعات ابتدایی معاملات روندی افزایشی داشت، در ساعات میانی تا یک میلیون و 217 هزار واحد کاهش یافت و مجددا به یک میلیون و 220 هزار و...

Bartarinha.ir/
صندوق تثبیت بازار بورس چگونه عمل می‌کند؟

صندوق تثبیت بازار بورس چگونه عمل می‌کند؟

محمد علی دهقان رییس سازمان بورس گفت: تخصیص منابع از صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بازار سرمایه در دست اجرا است و 200 میلیون دلار معادل 5 هزار میلیارد تومان به...

EghtesadOnline.com/
تصمیمات جدید دولت در مورد تقویت بازار بورس

تصمیمات جدید دولت در مورد تقویت بازار بورس

ستاد اقتصادی دولت تصمیم گرفت به منظور تشویق سرمایه‌گذاری، به سرمایه‌گذاران خارجی که طبق ضوابط، 250 هزار دلار در بازار بورس سرمایه‌گذاری کنند، اقامت 5 ساله جمهوری اسلامی ایران اعطا می‌شود.

Bartarinha.ir/
تزریق نقدینگی به بازار بورس شتاب می‌گیرد

تزریق نقدینگی به بازار بورس شتاب می‌گیرد

بسته کامل نجات بورس در 10بند در شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا تصویب شد.

Bartarinha.ir/
جهش قیمت فلزات اساسی در بازار بورس لندن/ رشد 48 دلاری مس در 4 روز

جهش قیمت فلزات اساسی در بازار بورس لندن/ رشد 48 دلاری مس در 4 روز

قیمت انواع فلزات اساسی در بازار بورس لندن به ویژه در چند روز گذشته جهشی بوده، به طوری که فلز مس در 4 روز 48 دلار در هر تن افزایش قیمت داشته است.

FarsNews.ir/
خروج نقدینگی از بازار بورس شتاب گرفت

خروج نقدینگی از بازار بورس شتاب گرفت

ظرف 6 روزمتوالی بیش از 4هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار سهام خارج شد.

Bartarinha.ir/
رونق به بازار بورس بازمی‌گردد؟

رونق به بازار بورس بازمی‌گردد؟

مدت‌ها بود که برخی فعالان بازار سرمایه پیشنهاد افزایش دامنه‌ نوسان را مطرح می‌کردند و در نهایت محمدعلی دهقان دهنوی رییس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار از اتخاذ چهار تصمیم مهم در جلسه روز شنبه 18 بهمن...

Bartarinha.ir/
جدیدترین قیمت فلزات اساسی در بازار بورس لندن+جدول

جدیدترین قیمت فلزات اساسی در بازار بورس لندن+جدول

جدیدترین قیمت فلزات اساسی در بازار بورس لندن نشان می‌دهد که پس از کشف واکسن بیماری کووید-19 که قیمت های افزایش یافت، اکنون قیمت برخی فلزات به فاز اصلاح رسیده و قیمت‌ها تاحدودی کاهشی شده است.

FarsNews.ir/
نظر مخاطبان برترین‌ها درباره آینده بازار بورس

نظر مخاطبان برترین‌ها درباره آینده بازار بورس

رفتار هیجانی در خرید و فروش سهام، باعث شده اتفاقات عجیبی در بورس رخ دهد. با اینکه بازار در حال اصلاح شاخص‌های بورسی است و مثبت شدن آن در روزها و ماه‌های پیش رو، اتفاق خواهد افتاد اما بسیاری در حال فرو...

Bartarinha.ir/
تکرار بحران موسسات مالی این بار در بازار بورس؟

تکرار بحران موسسات مالی این بار در بازار بورس؟

روزنامه جهان صنعت در گزارشی به سقوط بی‌سابقه شاخص بورس و اعترضات سهامداران بازار سرمایه پرداخته است.

Bartarinha.ir/
سه راهکار برای توقف نزول در بازار بورس

سه راهکار برای توقف نزول در بازار بورس

کارشناسان می‌گویند دولت باید با راهکارهایی ازجمله تزریق نقدینگی، توقف نظام قیمت‌گذاری دستوری و کاهش مداخلات در قانون گذاری، جلوی نزول و فراگیر شدن بحران بورس را بگیرد.

Bartarinha.ir/
جدیدترین قیمت فلزات اساسی در بازار بورس لندن + جدول

جدیدترین قیمت فلزات اساسی در بازار بورس لندن + جدول

پس از افزایش قیمت فلزات به دنبال سیگنال مثبت بازار به کشف واکسن کرونا، اکنون برخی از فلزات در حال اصلاح قیمت هستند.

FarsNews.ir/
سایه سنگین دلار بر سر بازار بورس

سایه سنگین دلار بر سر بازار بورس

با ریزش قیمت دلار در روزهای پایانی هفته گذشته و البته در فضای بین دو تعطیلی بازار ارز، گمانه‌زنی‌ها برای تداوم ریزش قیمت‌ها ادامه دارد. اما در همین هفته گذشته نیز برخی فعالان بازار بورس نسبت به ریزش ق...

Bartarinha.ir/
سلطه بیت‌کوین به پایین‌ترین سطح 3ساله رسید عرضه 347 میلیون دلار در سامانه نیما نگاهی به اخبار رمزارز‌ها 1400/02/27 پرونده میدان‌های مشترک‌ گازی بسته می‌شود دستگیری کارمند بانک ملی با اتهام 50میلیاردی 60 ثانیه 27 اردیبهشت 1400 امید بورس تهران به صندوق‌های مبتنی بر رمزارز آخرین خبر از تغییرات حقوقی کارکنان و بازنشسته‌ها تزریق 28هزار میلیارد ریال نقدینگی به بانک‌ها آیا تابستان امسال خاموشی در پیش داریم؟ چرا بیت کوین سقوط کرد؟ پیش‌بینی قیمت طلا در آستانه انتخابات/ بازگشت تقاضای هیجانی به بازار آخرین صورتحساب سهام عدالت 27 اردیبهشت / سهام عدالت هم قیمت سکه شد کتاب «داستان نظریه گن در بازارهای مالی» به کتابخانه سازمان بورس رفت جا به جایی بیش از میلیارد و 767 میلیون برگه اوراق بهادار در تالار شیشه‌ای سرمایه "دسبحا " افزایش می‌یابد "فباهنر" 5667 ریال سود ساخت "سیلام" سود ده شد قیمت روغن رسما افزایش یافت روند نزولی قیمت تخم مرغ ادامه دارد/ نگرانی از آینده بازار جزيیات افزایش سرمایه سه نماد/ افزایش سرمایه 516 درصدی یک نماد معدنی مجوز اعطای تسهیلات به کارگزاری‌ها و شرکت‌های سرمایه گذاری ابلاغ شد سهام عدالت، دستور جلسه فردای شورای عالی بورس بازار بدون مشتری خودرو در انتظار سرنوشت قیمت ارز آخرین وضعیت قیمت خودرو در بازار تحلیل تکنیکال و بنیادی وخارزم/ کف حمایتی جدی وخارزم کجاست؟ ممنوعیت ارايه تسهیلات به شرکت‌های کارگزاری پس از 17 سال لغو شد پرداخت مرحله تکمیلی سودهای سهام عدالت در خرداد 70 درصد بازار دخانیات کشور در اختیار دو شرکت خارجی وام ساخت انبوه‌سازان 450میلیونی شد تولید و عرضه خودروهای جدید در سایپا برای پاسخگویی به نیازهای مشتریان بخشنامه اعطای تسهیلات به شرکت های کارگزاری ابلاغ شد خروج 130 هزار میلیارد تومان از بورس توسط 200 حقوقی‌ پیش‌‎بینی قیمت طلا در آستانه انتخابات 1400 آمار سامانه املاک و اسکان محرمانه است؟/ استقبال سرد مردم 70درصد بازار میلیاردی سیگار در اختیار خارجی‌ها روز پس از فردا بازداشت سینا استوی، فعال حوزه ارز‌های دیجیتال پیش‌بینی بورس 28 اردیبهشت / صف‌های فروش فردا جمع می‌شوند؟ وام ساخت انبوه‌سازان، 450 میلیون تومان کانون سهامداران حقیقی به دست چه کسی اداره می‌شود؟ زنگنه: باید روزی 12ساعت کار کنم تا زندگی بچرخد ماجرای خروج 130هزار میلیارد تومان از بورس جزيیات تزریق منابع جدید به بورس/ تداوم حمایت از بازار سرمایه سهام عدالتی که دارید اما از آن بی‌خبر هستید! پرونده مسکن مهر تا مرداد 1400 بسته می‌شود عزم جدی سازمان بورس برای حل مشکلات صنایع بورسی انتظار مشمولان سهام عدالت برای دریافت سود چه زمانی به پایان خواهد رسید؟ بیشترین ارزش معاملات سهام (27اردیبهشت) / خودرویی ها همچنان پیشتاز رقابت ارزش معاملات صف نشینی پالایشی ها / عملکرد پالایشی ها در روزی که گذشت

در حال بارگیری...