این کشور، مقصد جدید فرار سرمایه ایرانی‌ها است!

این کشور، مقصد جدید فرار سرمایه ایرانی‌ها است!

در حالی که بحران و شرایط وخیم اقتصادی همراه با تورم و گرانی بی‌سابقه گریبان کشور را گرفته، وب‌سایت تجارت نیوز در...

برترین‌ها: در حالی که بحران و شرایط وخیم اقتصادی همراه با تورم و گرانی بی‌سابقه گریبان کشور را گرفته، وب‌سایت تجارت نیوز در گزارشی خبر از کوچ تولیدکنندگان ایرانی به عراق داده است!

در بخشی از این گزارش می‌خوانیم:

* در روزهای اخیر خبر رسید که برخی از دامداران، مرغداران و پرورش‌دهندگان ماهی در ایران، به عراق کوچ کرده اند تا تولید را در این کشور ادامه بدهند. این اما تنها یکی از چندین رخدادی بود که به نظر می رسد زنگ خطر امنیت غذایی در کشور را به صدا درآورده باشد.

* بروز سریالی چند رخداد در این زمینه، نگرانی ها را افزایش داده و همزمان، این زمزمه را ایجاد کرده که شاید عراق به زودی بخشی از توان تولید ایران را جذب کند. به عبارت ساده، بخشی از تولیدکنندگان زنجیره غذایی در ایران، همین حالا هم در حال مهاجرت به بازار عراق هستند. اما آیا این روند با توجه به وضعیت اقتصادی عراق توجیه‌پذیر است؟

* ناصر نبی‌پور، ريیس هیات مدیره اتحادیه مرغ تخم‌گذار استان تهران به تازگی گفته بود که عراق با فشار ترکیه، واردات تخم مرغ از ایران را ممنوع کرده است. این مسيول صنفی گفته بود که ترکیه در 12 ماه سال به عراق تخم مرغ صادر می کند و ایران تنها در 3 ماه تابستان چنین ظرفیتی دارد.

* در واقع به نظر می رسد که عراقی ها ترجیح داده اند با تامین کننده اصلی‌شان همکاری کنند و نه تامین‌کننده‌ای که 9 ماه از سال توان صادرات ندارد. به گفته برخی مسيولان صنفی، ترکیه بازار تخم مرغ عراق را قبضه کرده است.

* در کنار این ها، در روزهای اخیر تصاویر رهاسازی جوجه های یکروزه در بیابان هم در شبکه های اجتماعی دست به دست شد: جوجه ها را رها کرده بودند تا از گرسنگی و تشنگی در بیابان بمیرند، چرا که نمی توانستند خوراک آنها را تامین کنند یا اینکه پرورش آنها صرفه اقتصادی نداشت.

* در سوی دیگر، دامداران هم می گویند تقاضا برای گوشت قرمز به شدت کاهش پیدا کرده و هزینه خوراک دام هم 6 برابر شده است. آنها می گویند پرورش دام در این شرایط (که تقاضا نیست و هزینه پرورش دام هم بالا است) صرفه ای ندارد و دام ها در حال وزن کم کردن هستند. به این ترتیب، اگر دولت مجوز صادرات فوری ندهد، دام‌ها از «گرسنگی تعمدی» تلف می‌شوند.

* اما نگرانی اصلی‌تر، کوچ یا مهاجرت بخشی از تولیدکنندگان ایرانی زنجیره غذایی به عراق است که ظاهرا شدت گرفته است. اما این ماجرا مسبوق به سابقه هم هست. سال گذشته یکی از اعضای اتاق بازرگانی تبریز از مهاجرت حدود 11 هزار بازرگان تبریزی به ترکیه خبر داده بود.

* همین چند هفته پیش هم خبر رسید که بخشی از قطعه سازان ایرانی در حال مهاجرت به امارات متحده عربی هستند، چرا که این کشور برنامه ریزی منسجمی برای تولید خودرو دارد و شرکای فرانسوی اماراتی ها به آنها توصیه کرده اند که توان تولید ایران در بخش قطعه سازی خودرو را جذب کنند. (در این مورد، این مطلب را در تجارت‌نیوز بخوانید.) و حالا نوبت به عراق رسیده است.

* ماجرا ساده است: عراق در سال های اخیر بزرگ‌ترین بازار صادراتی ایران در زمینه محصولات کشاورزی و غذایی بوده، اما دولت ایران (و دولت عراق) با ممنوعیت و رفع ممنوعیت های یکی در میان برای ورود محصولات غذایی ایران به عراق، در این بازار بحران ایجاد می کردند.

* حالا که شرایط برای تولید در ایران هم بحرانی شده و ثبات اقتصادی هم به سطوح نگران‌کننده‌ای رسیده، ظاهرا بخشی از تولیدکنندگان ترجیح داده اند به صورت مستقیم در خود عراق تولید را ادامه بدهند: تولید در خاک عراق، بدون دردسرهای صادرات و واردات.

* در این مورد می‌توان هزاران صفحه مرثیه نوشت، اما اجازه بدهید در اینجا تنها روی یک موضوع تمرکز کنیم: چرا برای برخی تولیدکنندگان ایرانی، بازار ایران جذابیت خود را از دست داده، اما بازار عراق جذاب به نظر می‌رسد؟ بررسی و مقایسه شاخص های کسب و کار و برخی دیگر شاخص های اقتصادی در دو کشور، شاید پاسخی به این پرسش فراهم کند.

* داده های «بانک جهانی» نشان می دهد که در زمینه شاخص «سهولت ایجاد کسب و کار» (Ease of doing business) از قضا وضعیت ایران نسبت به عراق بهتر است و البته هر دو کشور در قعر جدول قرار دارند.

* داده های «بانک جهانی» مربوط به سال 2019 میلادی هستند که با توجه به همه گیری کرونا در سال های اخیر، همچنان قابل اعتنا به نظر می رسند. (اصل داده ها را در اینجا ببینید.)

* بر اساس این داده ها، ایران رتبه 127 را از میان 190 کسب کرده و رتبه عراق هم 172 (پایین تر از کشورهایی مانند سیراليون و موریتانی) بوده است.

* شگفت‌انگیز اینکه گرجستان با رتبه 7 (به مراتب بالاتر از آلمان و ایتالیا)، یکی از 10 کشور نخست فهرست است و ترکیه هم در جایگاه 34 قرار دارد. اما به همین یک شاخص نمی توان اعتنا کرد. وابسته بازرگانی سفارت ایران در بغداد، در اردیبهشت ماه سال 1400 کاتالوگی در مورد رتبه بندی کسب و کار در عراق تهیه کرده که توسط سازمان توسعه تجارت ایران منتشر شده است.

* بر اساس این کاتالوگ، فضای کسب و کار عراق در میان 190 کشوری که باز هم مورد بررسی قرار گرفته اند، همچنان رتبه های پایینی کسب کرده است.

* مثلا، عراق از منظر شاخص «اخذ مجوز برق» (Getting Electricity) در جایگاه 131 از 190 قرار دارد. از منظر شاخص «تجارت برون مرزی» (Trading across Borders) هم جایگاه عراق 181 است. از منظر شاخص «اجرای قراردادها» (Enforcing Contracts) رتبه عراق 147 است و در زمینه شاخص «رسیدگی به مجوزهای ساخت و ساز» (Dealing with Construction Permits) هم رتبه این کشور 103 است.

* با این همه، بر اساس داده‌های این گزارش (و البته با استناد به گزارشی دیگر از بانک جهانی)، جایگاه عراق در زمینه شاخص «شروع کسب و کار» (Starting a business) در سال 2020 از ایران بالاتر بوده است.

* بر این اساس، جایگاه عراق از این نظر 154 (از میان 190 کشور مورد بررسی) بوده، در حالی که ایران جایگاه 178 را به دست آورده است. از باب مقایسه، قطر در همین فهرست جایگاه 32 را به دست آورده است.

* نکته جالب توجه دیگر در این گزارش این است که بر اساس محاسبات وابسته بازرگانی سفارت ایران در بغداد، حداقل مبلغ مورد نیاز برای ایجاد یک کسب و کار در عراق، حدود 80 هزار دلار است.

* به این ترتیب، شاید بتوان این طور جمع‌بندی کرد: در حالی که بازار عراق (به طور کلی) بی ثبات تر از بازار ایران به نظر می رسد و فضای کسب و کار در این کشور هم (به طور کلی) آشوبناک تر از بازار ایران است، باز هم عده ای ترجیح می دهند عطای تولید در ایران را به لقایش ببخشند. می گویند «سرمایه آینده را بو می کشد» و معمولا هم اشتباه نمی کند.

پ
صرفه‌جویی 5 هزار مگاواتی با اعمال برنامه‌های مدیریت مصرف برق 5 درصد مشترکان تهرانی بدمصرف هستند قیمت سکه 5 تیر 1401 به 15 میلیون و 90 هزار تومان رسید درخواست فوری وزیر صمت از ريیس‌جمهوری؛ حقوق گمرکی را کاهش دهید توقف طلای جهانی بر روی پل ناکجاآباد تورم ژاپن رکورد جدیدی ثبت کرد محدودیت مصرف برق برای 92 درصد مشترکان صنعتی اعمال نمی‌شود تکذیب اظهارات میرکاظمی درباره بار سنگین یارانه 300هزارتومانی فقط 70 درصد تراکنش های کارتخوان کسبه تجاری است ساماندهی نیروهای شرکتی در دستگاه‌ها یک ضرورت است بانک مرکزی چطور دلالان ارزی را به حاشیه برد خودداری بانک مسکن از ارسال پیامک به عموم متقاضیان مسکن مهر حسن رعیت از تاجری خرده‌پا تا همکاری با استاد اعظم شبکه بانکی بورسی‌ها خرداد را چگونه سپری کردند؟ نحوه ورود به بازار ارز دیجیتال، از کجا شروع کنیم؟ توقف 4 نماد جهت برگزاری مجمع | این مجامع چه زمانی برگزار می‌شوند؟ معرفی 10 شاخص برتر بورس‌های مطرح دنیا از دست‌دادن تنوع‌زیستی و آسیب به اقتصاد دستور وزیر صمت برای ثبات‌‌ قوانین صنعت پتروشیمی/ ا‌رزیابی عملکرد‌ وزارتخانه زمان لازم دارد زمستان رمزارزها بهار شد؟ هشدار مهم به متقاضیان یارانه چرا قیمت پرواز تهران -نجف 9 میلیون شد؟ آسیب‌پذیری بحرانی در بزرگ‌ترین فضای ذخیره‌‍‌سازی ابری تصمیم نهایی دولت برای حقوق بازنشستگان | حقوق این بازنشستگان افزایش می یابد افزایش 4 درصدی تولید فرآورده‌های نفتی تامین نهاده های دام و طیور تا پایان تیر ماه نگاهی تحلیلی به شرکت‌هایی که فردا به مجمع می‌روند این خودرو یک روزه 3میلیون تومان گران شد پیام تبریک مدیرکل ورزش و جوانان استان هرمزگان در پی کسب قهرمانی تیم بسکتبال فولاد هرمزگان افزایش 10 درصدی خرید تضمینی گندم در مازندران مخالفت تشکل صنفی با طرح ساماندهی نیروهای شرکتی/ دولت حجیم می‌شود پیش‌بینی افزایش 68 هزار مگاواتی مصرف برق/ دو هفته سخت پیش‌رو داریم آثار تورمی گذراست و ماندگار نخواهد بود تراز تجاری ایران 600 میلیون دلار مثبت شد گوشت گوسفندی ارزان شد نمایشگاه در و پنجره چهارده ساله شد به هوای یارانه حسابتان خالی نشود! 10 تدبیر دولت برای مهار بازار ارز/ بانک مرکزی چطور دلالان ارزی را به حاشیه برد‌ نه از انرژی ارزان خبری است نه اهداف اقلیمی بازدید محمد غرضی از موسسه صمت اجاره ماشین عروس اقدامی لاکچری شد/ اجاره مازراتی نصف قیمت پراید 1397 صرفه‌جویی 5700 مگاواتی صنعت برق با اعمال برنامه‌های مدیریت مصرف تسهیلات ویژه گمرک ایران برای صادرکنندگان کالا به روسیه به هوای یارانه حسابتان خالی نشود! نوبت به ارزانی میوه های تابستانی رسید افزایش رضایت نسبت به سرمایه‌گذاری در بورس با پرداخت سودهای رسوبی سهامداران صف خرید و فروش سهام در پنجم تیر تاریخ انقضای اعتبار گواهی سپرده برنج اعلام شد استخدام کارکنان دولت ساماندهی می‌شود موافقت ريیس جمهور برای تسویه بدهی دولت به بانک ملی