پیامدهای تثبیت نرخ ارز اسمی برای اقتصاد ایران

پیامدهای تثبیت نرخ ارز اسمی برای اقتصاد ایران

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به پیامدهای تثبیت نرخ ارز اسمی پرداخت و این مسيله را یکی از موانع رشد اقتصاد کشور اعلام کرد.

به گزارش تجارت‌نیوز، معاونت مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به شرح زیر به بررسی راهبرد ارزی کشور و پیامدهای تثبیت نرخ ارز اسمی پرداخت؛

حساسیت بالای افکار عمومی و توجه خاص سیاستگذاران به نوسانات نرخ ارز، حاکی از این واقعیت انکارناپذیر است که این نرخ یک متغیر کلیدی در اقتصاد ایران است. پیگیری تعجب‌برانگیز تحولات سیاسی خارجی اما موثر در نرخ ارز توسط افکار عمومی نیز شاهد دیگری است که علاوه بر تاکید بر اهمیت نرخ ارز برای افکار عمومی، نشان می‌دهد تا چه اندازه، انتظارات و کیفیت افق دید عوامل اقتصادی وابسته به نرخ ارز شده است.

رفتار سیاستگذار (غالب دولت ها و بانک مرکزی) و فقدان چارچوب سیاست گذاری پولی، عملا تغییرات نرخ ارز را به عنوان راهبر انتظارات تورمی و عاملی موثر بر بازده اسمی انتظاری سرمایه گذاری تبدیل کرده است.

در این شرایط افزایش نرخ ارز غالبا به مثابه یک خبر بد برای عوامل اقتصادی (وقوع تورم در آینده ای نزدیک) تفسیر خواهد شد و کاهش آن یک خبر خوب. توضیح بیشتر اینکه دولت در مواجهه با بازار ارز راهبرد ممانعت از افزایش نرخ ارز را علی رغم رشد قابل توجه نقدینگی و کاهش بهره وری به طور ضمنی دنبال می‌کند و زمانی که نرخ ارز افزایش می‌یابد، غالب عوامل اقتصادی آن را به عنوان یک خبر بد تلقی می‌کنند.

زیرا علامتی است از کاهش قدرت سیاستگذار برای کنترل نرخ ارز و نشانه‌ای است از فرارسیدن زمان بروز آثار تورمی سیاست‌های تورم زای گذشته. راهبرد ممانعت از افزایش نرخ ارز بدون توجه به شرایط اقتصادی و متغیرهای اقتصاد کلان که توسط غالب دولت ها دنبال شده پیامدهای بسیار منفی بر اقتصاد داشته که مهم‌ترین آنها تضعیف تولید داخلی و وابستگی آن به واردات است و این گزارش تلاش کرده است ابعاد این پیامدها را تبیین نماید.

در این گزارش با بیان این نکته که راهبرد دولت‌ها در این زمینه باعث مشکلاتی شده، تصریح شده: کاهش توان رقابت و فروش کالای ایرانی در بازارهای جهانی و در نتیجه تضعیف صادرات وکاهش تولید، کاهش توان رقابت کالای ایرانی با محصولات وارداتی در داخل کشور ودر نتیجه تقویت واردات وتضعیف تولید (کاهش تولید یا عدم تولید به دلیل عدم صرفه اقتصادی) و همچنین ایجاد نااطمینانی و بی ثباتی اقتصاد کلان به دلیل ممانعت از تعدیل تدریجی ارز که منجر به تشدید اثر شوک‌های ارزی وارده خواهد شد از جمله این مشکلات است.

در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، کاهش توان درآمدزایی ارزی در کنار افزایش مصارف ارزی و هدررفت ذخایر ارزی و به تبع تضعیف قدرت چانه‌زنی کشور در تعاملات بین المللی از دیگر پیامدهای سیاست ارزی دانسته شده است.

ممانعت از افزایش نرخ ارز اسمی، در حالی که وضعیت متغیرهای بنیادین نظیر رشد اقتصادی و رشد نقدینگی مستلزم افزایش آن هستند، در دو مقطع بر اقتصاد تاثیر می‌گذارد؛ در مقطع اول که بانک مرکزی ذخایر ارزی کافی برای مداخله دارد و نرخ ارز را سرکوب می‌کند، منجر به تضعیف تولید داخلی و عدم امکان رقابت آن با محصولات خارجی در داخل کشور و هم چنین از دست دادن بازارهای صادراتی می‌شود.

این راهبرد با تضعیف صادرات و ترغیب واردات (کاهش عرضه ارز حاصل از صادرات و افزایش تقاضای ارز بابت واردات) و هم چنین تزریق ارز به بازار برای جلوگیری از افزایش نرخ، در مقطع اول ذخایر ارزی کشور را نیز کاهش می دهد؛ در مقطع دوم که با عدم مدیریت صحیح ذخایر ارزی یا کاهش درآمد ارزی کشور ناشی از شوک خارجی، امکان تزریق مداوم ارز به بازار از بین می رود، جهش ارزی و افزایش نااطمینانی و بی ثباتی در اقتصاد کلان به وقوع پیوسته و ناکامی در راهبرد دولت ها بوجود می آید. به عبارت روشن تر در شرایطی که کشور از تورم بالا و سایر عوامل بنیادین موثر بر کاهش ارزش پول ملی رنج می‌برد، توفیق در این راهبرد، مقارن با تضعیف بخش واقعی اقتصاد و کاهش صادرات و افزایش واردات کشور خواهد بود و از آنجایی که منابع ارزی کشور محدود است و شوک‌های نفتی این محدودیت را تشدید می‌کند، به جای افزایش تدریجی، جهش ارزی اتفاق افتاده و لطمه بیشتری به ثبات اقتصاد کلان وارد می‌شود.

از طرف دیگر از آنجایی که برون‌گرایی یکی از اهداف اقتصاد مقاومتی عنوان شده و برنامه ششم توسعه نیز تقویت رقابت پذیری محصولات داخلی را الزام کرده است، با عنایت به پیامدهایی که تثبیت نرخ ارز اسمی بر کاهش قدرت رقابت پذیری محصولات صادراتی و ترغیب واردات به کشور دارد، نمی توان تثبیت نرخ ارز اسمی را با اسناد بالادستی و سیاست های تجاری همسو و سازگار دانست.

برای حفظ ارزش پول ملی باید تورم را مهار کرد

در این گزارش با تاکید بر این نکته که برای حفظ ارزش پول ملی باید تورم را مهار کرد که خروجی آن عدم رشد مزمن سطح قیمت کالاها، خدمات و دارایی ها خواهد بود در صورتی که این امرمحقق نشده باشد تثبیت نرخ ارز اسمی موجب پیامدهای قابل توجه برای بخش واقعی اقتصاد و ثبات اقتصاد کلان خواهد بود و در نهایت نیز به هدف خود یعنی ثبات نرخ ارز اسمی نخواهد رسید، آمده:. به بیان دیگر راهکار حفظ ارزش پول ملی، ممانعت از افزایش نرخ ارز اسمی نیست؛ بلکه افزایش نرخ ارز، معلول و بروز بیرونی کاهش ارزش پول ملی است که به دلیل ناترازی های ساختاری موجد رشد نقدینگی بدون تناسب با بنیان های اقتصادی و کاهش بهره وری به اقتصاد تحمیل می شود.

با رفع این ناترازی ها، نیروهایی که نرخ ارز را به سوی افزایش سوق می‌دهند، تحت کنترل درآمده و نیازی به تزریق گسترده ذخایر ارزی و تلاش همواره ناموفق برای جلوگیری از افزایش نرخ ارز اسمی نیست. به عبارت روشن تر مسیر اصلی تقویت ارزش پول ملی، کنترل تورم و تقویت بهره وری و ایجاد رشد بالا و پایدار اقتصادی است که از قضاء راهبرد تثبیت نرخ ارز اسمی خود یکی از موانع تحقق آن به شمار می‌رود.

مبع: تسنیم

مطالعه بیشتر: نرخ تسعیر ارز بانک‌ها برای شهریور اعلام شد

آخرین اخبار حوزه ارز را در صفحه طلا و ارز تجارت‌نیوز بخوانید.

ضرورت تامین انرژی پایدار برای رشد اقتصاد ایران

ضرورت تامین انرژی پایدار برای رشد اقتصاد ایران

ريیس جمهور بر ضرورت تامین انرژی پایدار برای رشد اقتصاد ایران و توجه به عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر تاکید کرد و گفت: دستگاه‌های اجرایی برنامه‌های پیشنهادی خود را در زمینه اصلاح الگوی مصرف ...

TejaratNews.com/
نرخ ارز صرافی ملی امروز یکشنبه دوم آبان

نرخ ارز صرافی ملی امروز یکشنبه دوم آبان

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز یکشنبه نیز اعلام شد که قیمت دلار در رقم 26 هزار و 791 تومان تعیین شده است.

TejaratNews.com/
نرخ ارز صرافی ملی امروز شنبه اول آبان

نرخ ارز صرافی ملی امروز شنبه اول آبان

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز شنبه نیز اعلام شد که نسبت به دیروز تغییری نداشت و قیمت دلار در رقم 26 هزار و 690 تومان ثابت ماند.

TejaratNews.com/
نرخ ارز صرافی ملی امروز جمعه 30 مهر

نرخ ارز صرافی ملی امروز جمعه 30 مهر

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز جمعه نیز اعلام شد که نسبت به دیروز تغییری نداشت و قیمت دلار در رقم 26 هزار و 690 تومان ثابت ماند.

TejaratNews.com/
نرخ ارز صرافی ملی امروز پنجشنبه 29 مهر

نرخ ارز صرافی ملی امروز پنجشنبه 29 مهر

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز پنجشنبه نیز اعلام شد و بر این اساس دلار 26 هزار و 690تومان قیمت خورد.

TejaratNews.com/
حراج گواهی سکه، از ترس ریزش نرخ ارز

حراج گواهی سکه، از ترس ریزش نرخ ارز

تکانه‌‌‌های ارزی، سیگنال اصلی اثرگذار بر روند نوسان قیمتی معاملات گواهی سپرده سکه طلا در بازار مالی بورس کالا ظرف روزهای اخیر بود.

EghtesadOnline.com/
نرخ ارز صرافی ملی امروز سه‌شنبه 27 مهر

نرخ ارز صرافی ملی امروز سه‌شنبه 27 مهر

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز سه‌شنبه نیز اعلام شد که نسبت به دیروز افزایش داشت و قیمت دلار در رقم 26 هزار و 638 تومان اعلام شد.

TejaratNews.com/
کاهش نرخ ارز در بازار امروز / قیمت دلار امروز 26 مهر چقدر شد؟

کاهش نرخ ارز در بازار امروز / قیمت دلار امروز 26 مهر چقدر شد؟

قیمت دلار در بازار آزاد امروز با کاهش قیمت همراه بود و به نرخ 27 هزار و 80 تومان رسید.نرخ ارز صرافی ملی امروز 26 هزار و 537 تومان اعلام شد.

TejaratNews.com/
حذف دلار از اقتصاد ایران

حذف دلار از اقتصاد ایران

وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: یکی از ایده‌های وزارت صمت خارج کردن اقتصاد از دلاری بودن است، به‌جد دنبال این هستیم قیمت دلاری را حذف کنیم که در مورد فولاد رخ داد.

TejaratNews.com/
نرخ ارز، اهرم تاثیرگذار در سودسازی شرکت‌های بورسی

نرخ ارز، اهرم تاثیرگذار در سودسازی شرکت‌های بورسی

بورستهران- ایرنا- یک کارشناس بازار سرمایه به تاثیرپذیری بازار سرمایه از نرخ ارز اشاره کرد و گفت: زمانی که قیمت‌های جهانی کامودیتی‌ها (مواد پایه و معدنی) دستخوش تحول می‌شوند این اتفاق همانند اهرمی می‌ت...

Irna.ir/
نرخ ارز صرافی ملی امروز جمعه 23 مهر

نرخ ارز صرافی ملی امروز جمعه 23 مهر

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز جمعه نیز اعلام شد که نسبت به دیروز تغییری نداشت و قیمت دلار در رقم 26 هزار و 562 تومان ثابت ماند.

TejaratNews.com/
ادامه کاهش نرخ ارز در بازار / قیمت دلار امروز 21 مهر چقدر شد؟

ادامه کاهش نرخ ارز در بازار / قیمت دلار امروز 21 مهر چقدر شد؟

قیمت دلار در بازار آزاد امروز روند کاهشی چند روز گذشته خود را ادامه داد و به کانال 26 هزار تومان نردیک شد. نرخ ارز در بازار آزاد امروز 27 هزار و 20 تومان اعلام شد. نرخ ارز در صرافی ملی امروز به 26 هزا...

TejaratNews.com/
نرخ ارز صرافی ملی امروز چهارشنبه 21 مهر

نرخ ارز صرافی ملی امروز چهارشنبه 21 مهر

نرخ ارز در صرافی‌ ملی امروز چهارشنبه نیز اعلام شد که نسبت به دیروز کاهش یافت و قیمت دلار در رقم 26 هزار و 576 تومان اعلام شد.

TejaratNews.com/
کاهش 300 تومانی نرخ ارز / قیمت دلار امروز 20 مهر چقدر شد؟

کاهش 300 تومانی نرخ ارز / قیمت دلار امروز 20 مهر چقدر شد؟

قیمت دلار در بازار آزاد امروز روند نزولی داشت و به قیمت 27 هزار و 200 تومان رسید. نرخ ارز در صرافی ملی در 26 هزار و 791 تومان اعلام شد.

TejaratNews.com/
گشایش نمایشگاه آیفیکس2021 در کیش الگوریتم‌های بورس‌باز جای انسان‌ها را می‌گیرند؟ کارت اعتباری یارانه به چه کسانی پرداخت می‌شود؟ افزایش نامتعارف هزینه‌ها، سهامداران پالایشی را شاکی کرد جزيیات مالیات‌های مستقیم در نیمه نخست سال/ 800 هزار تومان مالیات خانه‌های لوکس گرفته شد+ جدول مجردها می‌توانند در طرح جهش مسکن ثبت‌نام کنند؟ بازدهی بازار سرمایه مناسب بوده است/ جوسازی درباره انتشار صکوک توسط دولت صحت ندارد زمان پرداخت خسارت نوسانات برق سال 1400 اعلام شد پالایشی‌ها تا کجا ریزش می‌کنند؟ ثبت سفارش واردات برنج آزاد شد عدم همکاری کارخانجات آذربایجان غربی در خرید سیب بورس اسیر بی‌اعتمادی‌ها/ خریداران محتاط‌تر شده‌اند نفت ایران کی تمام می‌شود؟ دولت از انتهای شهریور اوراق بدهی در بازار سرمایه نفروخته است واردات برنج آزاد شد امروز چند واحد مسکن مهر تحویل داده شد؟ آغاز تحویل 4 هزار واحد مسکن مهر در پردیس آیا وعده کاهش قیمت لبنیات محقق شد؟ ثبت سفارش برنج آزاد شد جهیزیه تمام ایرانی چند؟ ارزش 37 هزار میلیارد تومانی انجام عملیات بازار باز در معاملات امروز آنچه بورس نیوز در خشت خام دیده بود... گزارش بازارهای جهانی در سپتامبر 2021 سعیدمحمد در افتتاح پترشیمی کیش راه‌اندازی نخستین سوپر مارکت مالی در کشور لامپ‌های جیوه‌ای جایگزین لامپ‌های LED در معابر کشور دستکاری شاخص با عرضه اولیه / با این شرایط رشد شاخص بورس امکان ندارد افزایش‌سرمایه 898 درصدی از مازاد تجدید ارزیابی دارایی ها پیشنهاد افزایش سرمایه هیات مدیره به " بسویچ " چرا دلار رانتی نیمه دوم سال حذف نشد؟ تکذیب انتساب فایل صوتی خلاف واقع به کارمندان سازمان بورس نماد 2 شرکت در سامانه پس از معاملات درج شد اعلام وضعیت بیش از دو هزار خودرو دپویی به وزارت اقتصاد گاز گران می‌شود؟/تغییر تعرفه مشترکان پرمصرف گاز تامین مالی 6 هزار میلیارد تومانی یک شرکت سرمایه‌گذاری از بورس/ تولید آلومینیوم امسال به 300 هزار تن ... دلایل افزایش قیمت تایر چیست؟ قیمت آریزو 5 جدید اعلام شد " فخوز " از سهامداران دعوت کرد برگزاری مجمع " پردیس " در نیمه ماه جاری برگزاری مجمع " قنقش " نزدیک است آغاز پرداخت سود " حتاید " از دهم همین ماه نزول شاخص بورس تهران/ ارزش معاملات دو بازار از 43 هزار میلیارد تومان فراتر رفت افزایش قیمت لوازم خانگی منتفی شد؟ 2 میلیارد برگه بهادار دست‌به‌دست شد شاخص بورس بر مدار نزول فلزات اساسی در صدر گروه‌های بورسی تصمیمی برای حذف ارز 4200 تومانی گرفته نشده از حذف دلار 4200 تومانی تا تخلیه تومور اقتصادی ماموریت جدید وزارت اقتصاد برای حمایت از تولید و دریافت مطالبات نظام بانکی وضعیت سبد سهام عدالت در سوم آبان ماه