قانون‌گریزی با قراردادهای موقت کار / «قراردادهای دايم» احیا می‌شود؟

قانون‌گریزی با قراردادهای موقت کار / «قراردادهای دايم» احیا می‌شود؟

اقتصاد کلانایلنا نوشت:کار به جایی رسیده که امروز بیش از 97 درصد قراردادها در کارهای با ماهیت مستمر موقتی است، حتی سفید امضاست! آن سه درصد هم کسانی هستند که قبل از سال 75 در کارهای مستمر مشغول به کار شده‌اند و بنابراین قبل از صدور دادنامه قرارداد دايم بسته‌اند که از قضا آن‌ها هم آخرین سال‌های اشتغال خود را پشت سر می‌گذرانند و همین یکی دو سال آینده همگی بازنشست می‌شوند؛ بعد از آن، صد درصد قراردادهای کار در تمام کارگاه‌های دايم کشور، موقت می‌شود!

هر زمان که اوضاع اقتصادی به سمت بحران پیش می‌رود، اولین آسیب را کارگران می‌بینند؛ دقیقا در هر بزنگاه حساس، آینده شغلی کارگران قربانی می‌شود؛ برای نمونه، حالا که زمزمه‌های آمدن طرح ساماندهی استخدام به صحن مجلس به گوش می‌رسد، فعالان صنفی کارگران شرکتی، از تعدیل گسترده‌ی کارگران شرکتی و قرارداد موقت به بهانه‌ی خاتمه‌ی قرارداد خبر می‌دهند؛ به گفته‌ی آن ها، کارفرمایان برای اینکه مجبور به تبدیل وضعیت کارگران نشوند، آن‌ها را تعدیل می‌کنند و نیروهای خودی را در چارت سازمانی به جای کارگران باسابقه می‌گنجانند تا بتوانند بعد از تصویب طرح ساماندهی، مقدمات رسمی شدن خودی‌ها را فراهم آورند.

قانونگریزی با قراردادهای موقت

با این حساب، کارگران قرارداد موقت همیشه اولین قربانیان هستند؛ کارگری که شاید پنج یا ده سال یا حتی بیشتر در یک پروژه‌ی مثلا عملیاتی نفت کار کرده و عمر و جوانی‌اش را پای این کار گذاشته و از قضا همیشه حداقل حقوق یا کمی بیشتر گرفته و سود سرشار به جیب کارفرمایان و واسطه‌ها سرازیر کرده، چون از حق قانونی بر «قراردادهای دايم کار» بی‌بهره است، بیکار می‌شود؛ با یک امضای ساده‌ی کارفرما خیلی ساده خانه‌نشین می‌شود و دستش به هیچ جا بند نیست.

تحلیل این شرایط نشان می‌دهد که قراردادهای موقت کار، راه را برای همه جور قانونگریزی باز گذاشته است؛ تعدیل به دلبخواه کارفرما، فقط یک از عقوبت‌های بسیار بی‌ثبات کاری است. محمد، کارگری است که سال‌ها در عسلویه و کنگان در بخش اورهال و تعمیرات کار کرده و به گفته خودش، سازه‌های بسیاری در جنوب نفتی، با زحمات او و کارگرانی مثل او بالا رفته؛ او از پدیده‌ی دیگری در ادبیات غیرقانونی شرکت‌های پیمانکاری انتقاد می‌کند، از «بلک لیست شدن»: «چون زیر بار زور نمی‌رفتیم و هر قراردادی که جلویمان می‌گذاشتند امضا نمی‌کردیم، چون حاضر نبودیم متن سفید یک قرارداد را که بعدا به دلخواه پیمانکار پر می‌شود و هیچ حق و حقوقی برای ما نمی‌شناسد، امضا کنیم، بلک لیست شدیم؛ بلک لیست شدن یعنی دیگر هیچ شرکتی در منطقه به تو کار نمی‌دهد؛ کارفرمایان بلک لیستی‌ها را دردسر می‌دانند؛ آدم‌هایی که به حق و حقوق خودشان واقفند و به ظلم و زور تن نمی‌دهند، در ادبیات پیمانکاران سودجو، چیزی نیستند جز دردسر؛ عاقبت این آدم‌ها خانه نشینی است...

حتی اگر پیمانکاری هم نباشی، مطالبه‌گری و درخواست حقوق قانونی مساوی است با تعدیل و بیکاری؛ به گفته حسین حبیبی (عضو هیات مدیره کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور) این شرایط برآیند استیلای چند دهه قراردادهای موقت کار است؛ چون حق کارگران بر قراردادهای دايم به یغما رفته، هزار مصیبت بر سرشان آوار شده است.
وقتی در سال 72 بخشنامه‌ی غیرقانونی وزارت کار به صحه رسید و ابلاغ شد و سه سال بعدتر در سال 75، دادنامه 179 بر آن بخشنامه مهر تایید زد، کمتر کسی به فکرش می‌رسید که بیست سال بعد، عقوبت‌های این متون، دامان هزاران و میلیون‌ها کارگران را می‌گیرد؛ همان «اگری» که در متن دادنامه دیوان عدالت آمده، حق قانونی کارگران را از میان برداشته است: «در کارهای با ماهیت مستمر اگر مدت در قرارداد کار ذکر شود، قرارداد موقت است».

چون کارفرمایان دست بالا را داشتند (همیشه و همواره داشته‌اند و چیز جدیدی نیست) همگی به اتفاق، «مدت» در قرارداد کارگران در کارهای با ماهیت مستمر درج کردند و کار به جایی رسید که امروز بیش از 97 درصد قراردادها در کارهای با ماهیت مستمر موقتی است، حتی سفید امضاست! آن سه درصد هم کسانی هستند که قبل از سال 75 در کارهای مستمر مشغول به کار شده‌اند و بنابراین قبل از صدور دادنامه قرارداد دايم بسته‌اند که از قضا آن‌ها هم آخرین سال‌های اشتغال خود را پشت سر می‌گذرانند و همین یکی دو سال آینده همگی بازنشست می‌شوند؛ بعد از آن، صد درصد قراردادهای کار در تمام کارگاه‌های دايم کشور، موقت می‌شود!

چه باید کرد؟

این شرایط حاکم است، بارها هم به آن انتقاد شده است انتقادهایی که از بس تکرار شده گویا دیگر نخ نماست و تاثیری بر فرادستان و تصمیم سازان دیگر ندارد؛ اما سوال مهم این است که چه باید کرد؛ در این مقطع زمانی، همین «چه باید کرد» که بیشترین اهمیت را دارد. پاسخ این سوال را حسین حبیبی می‌دهد:

«پیش از این کارگران و تشکل‌های کارگری به دیوان عدالت شکایت کرده‌اند و خواستار ابطال دادنامه 179 هیات عمومی دیوان با اعمال ماده 91 شده اند؛ برای نمونه سال گذشته چندین شکواییه‌ی فردی و جمعی در دیوان عدالت به ثبت رسیده است؛ متاسفانه قضات هیات عمومی دیوان، گویا تا امروز وقت نداشته‌اند و نرسیده‌اند که این شکایات گسترده را به هیات عمومی بیاورند و در مورد آن تصمیم‌سازی کنند؛ حالا پیشنهاد من نامه نگاری خطاب به ريیس محترم دیوان عدالت است؛ من در هفته‌های اخیر، نامه‌ای به ريیس دیوان نوشته‌ام و خواستار رسیدگی به درخواست ابطال دادنامه 179 شده ام؛ در این نامه دلایل و مستندات تغایر دادنامه مذکور با اسناد قانونی بالادستی –قانون اساسی و قانون کار- به تفصیل شرح داده شده؛ من از کارگران و تشکل‌های کارگری سراسر کشور می‌خواهم که آن‌ها هم از ريیس دیوان رسیدگی به پرونده ابطال دادنامه را بخواهند.»

او بیشتر توضیح می‌دهد: کارگران می‌تواند به ريیس دیوان عدالت نامه بنویسند و ابطال دادنامه 179 قبل از پایان سال را خواستار شوند؛ با ابطال این دادنامه راهی برای احیای قراردادهای دايم کار باز می‌شود؛ نامه‌ی نگاشته شده در فضای مجازی هست، می‌توانند پایین آن را امضا کنند؛ خودشان هم می‌توانند نامه نگاری کنند، چه کارگران به صورت فردی و چه تشکل‌های کارگری به نمایندگی از جانب کارگران. امروز ابطال دادنامه 179 قبل از پایان سال، یک مطالبه جمعی است؛ برای کارگران هیچ چیز از این مساله مهم‌تر نیست...
راهی برای احیای قراردادهای دايم باز شود

با ابطال دادنامه 179، مسیر احیای قراردادهای دايم باز می‌شود و مقدمات حذف بی‌ثبات کاری فراهم می‌آید؛ اما اگر قضات دیوان حسن نیت و همکاری داشته باشند و به عمق فاجعه موقتی‌سازی پی ببرند، می‌توانند دادنامه جدیدی صادر کنند؛ دادنامه‌ای که در آن تاکید شود، در تبصره 2 ماده 7 قانون کار، اصل بر قراردادهای دايم است و هیچ کارفرمایی نمی‌تواند در کارهای با ماهیت مستمر، قرارداد موقت با کارگر منعقد کند، آن شرط «اگر مدت در قرارداد ذکر نشود» نیز به معنای به رسمیت شناختن حاکمیت اراده کارگر در عقد قرارداد است لذا اگر کارگر نخواهد (که این خواست بسیار استثناست و در موارد بسیار خاصی پیش می‌آید) باید حتما قرارداد کار، دايم باشد. این دادنامه‌ی جایگزین می‌تواند بیش از 70 یا 80 درصد مشکلات کارگران شاغل را حل کند، از مشکلات معیشت و چانه زنی بر سر دستمزد و مزایای مزدی گرفته تا موانع بیشمار تشکل‌یابی مستقل و آزادانه.

باید بپذیریم که سنگ بنای اشتغال شایسته، همانا «قراردادهای دايم کار» است که اگر قراردادهای دايم احیا نشود، تصویب طرح ساماندهی استخدام کارکنان دولت نیز نمی‌تواند برای همه‌ی جامعه هدف یا همان کارگران شرکتی و پیمانکاری گره گشا باشد؛ قبل از اینکه کار به برچیده شدن بساط شرکت‌های پیمانکاری برسد، کارگران به این بهانه که «ببخشید قراردادتان تمام شد و دیگر به شما نیاز نداریم» تعدیل می‌شوند!

بیشتر بخوانید :
  • سرانجام حق مسکن 650 هزار تومانی کارگران/ حق مسکن چگونه کاهش یافت؟

21220

local_offerبرچسب‌ها:
این گروه دوباره مشمول یارانه می‌شوند تحلیل ذوب امروز 16 آذر 1401 | اصلاح در سهم به پایان رسیده است؟ طرح فروش سایپا / عرضه دو محصول جدید برای اولین بار واردات برنج ممنوع شد لیست قیمت جدید خودرو در بازار / پراید 218 میلیون ... تحلیل قجام امروز 16 آذر 1401 | برای خرید مناسب است؟ آشفتگی در بازار زعفران/ کشاورزان مستعمره مافیای زعفران شده‌اند رکود تورمی در انتظار مسکن؟ 112 واحد مسکونی به این افراد واگذار شد قرعه کشی ایران خودرو با تحویل یکروزه | این محصولات ایران خودرو را بدون قرعه کشی از امروز بخرید تازه ترین قیمت آپارتمان در مناطق 4 و 5 تهران اوج‌گیری گرانی کالاهای خوراکی در این استان‌ها سناریو جدید بیت کوین همه را شوکه کرد طرفداران موسیقی متال مراقب باشند! تاثیر واردات خودرو بر قیمت بازار چیست؟/ منتظر کاهش قیمت خودرو باشیم؟ قیمت‌گذاری خودرو کیلویی شده است؟/ کاکایی: خودروهای... قیمت‌گذاری خودرو کیلویی شده است؟ پایان سال با 50 هزار تن تخم مرغ مازاد مواجه می شویم/ قول معاون اول ريیس جمهور درباره رفع مشکل حمل و ... 50 درصد از مصرف گاز کشور متعلق به پر مصرفهاست/ زوم افزایش تعرفه‌ها برای پر مصرف‌ها میرتاج الدینی: بذرپاش با روحیه تحول گرایی بالا می تواند وزارت راه و شهرسازی را متحول کند کدام استان ها دچار افت فشار گاز شدند؟/ درخواست مهم شرکت ملی گاز از مردم قیمت خودروهای پرتیراژ در بازار آزاد دنا در 45 روز 55 میلیون تومان گران شد/ جهش بی‌سابقه... خانه‌های لوکس تهران متری چند؟ تورم 50 درصدی در راه اقتصاد ایران تا پایان سال؟ توضیحات سخنگوی صنعت برق درباره تعرفه‌ها تحلیل کگل امروز 15 آذر 1401 | محدوده کم ریسک برای خرید کگل کجاست؟ مصرف گاز بخش خانگی - تجاری از مرز 530 میلیون مترمکعب در روز گذشت وزیر انرژی و ذخایر آبی تاجیکستان: عملیاتی شدن توافقات اجلاس به تحکیم مناسبات دو کشور منجر می‌شود توضیحات سخنگوی صنعت برق درباره تعرفه ها وزیر صمت: واردات خودروهای خارجی از سوی فوتبالیست‌ها مستقل از بحث واردات است اخبار مهم کدال سه شنبه 15 آذر 1401 | عملکرد 6 ماهه کدام شرکت‌ها منتشر شد؟ قیمت جدید گوشت اعلام شد واریز سود سهام عدالت جدید از فردا | سود سهام عدالت 10 میلیونی شامل این افراد افزایش حقوق کارگران باید چند مرحله ای انجام می شد قیمت گوشت قرمز حداکثر 200هزار تومان است/ میادین شهرداری هم گران‌فروشی می‌کنند اپیزود بیست و یکم اقتصادینو؛ همه چیز درباره نوبل اقتصاد (قسمت دوم) درآمدهای مالیاتی چقدر در بودجه 1402 جای دارد؟ دو نمادی که از صف فروش به صف خرید رفتند! ماکارونی جایگزین گوشت قرمز و مرغ شد؟ بلاتکلیفی 150 هزار دستگاه ماینر ضبطی در کشور وبینار رایگان تحلیل اعتراضات 1401 و آینده اقتصاد ایران شرایط دریافت وام 200میلیونی اعلام شد به اسم مسکو به ضرر ایران و ونزويلا/ تعیین سقف قیمتی... دلیل گرانی این روزهای فولاد و آهن اسفنجی چیست؟ شرایط دریافت وام 200 میلیونی مسکن روستایی خبر خوش درباره حقوق بازنشستگان کشوری با سناریوی جدید طلا و بیت‌کوین، شوکه نشوید! راهکارهای حل مسايل مختلف ارزی اسامی برندگان رزرو فروش فوق العاده ایران خودرو اعلام شد_آذر 1401