سواد مالی و ضرورت آن

سواد مالی و ضرورت آن

شتاب تغییرات و سبک زندگی کنونی، ما را هر روزه با مفاهیم و رویکردهایی روبرو می ­­کند که اغلب بی ­تامل از کنار آن می ­گذریم، ولی واقعیت تلخ زمانی است که عدم درک جدی ­تر و عمیق­ تر ما از مسيله به زیان مالی و حتی بدتر از آن جانی ختم شود.

به سختی می­ توان واژه "ندانستن" را در عصر ارتباطات توجیح ­پذیر دانست. ولی اتفاقا درست و دقیق "دانستن" مسيله ­ای است که در دنیای امروز به طرز عجیبی هر روز نایاب ­تر می ­شود. یکی از دانسته­ های ضروری، "مفهوم" سواد مالی است. توانمندی به داشتن دانش و درک لازم و کافی از مفاهیم مالی و روش و کاربردهای آن تعریف می ­شود. در حقیقت داشتن حداقلی از این توانمندی­ ها برای بهره­ مندی از یک زندگی سالم و کم ریسک مالی "ضروری" است

با این حساب باید گفت، سواد مالی منحصر به جنسیت، شغل، سن یا دیگر مشخصه­ های متمایزکننده فردی و اجتماعی نیست، بلکه مجموعه ­ای از توانمندی­ها است که می ­تواند از کودکان تا سالمندان را شامل شود. حتی صرف‌نظر از میزان تحصیلات. اگر چه سطح تحصیلات بالاتر و مرتبط­ تر توانمندی بیشتری را باعث می­ شود. اما مهمترین جنبه و ویژگی سواد مالی رابطه آن با یکی از بنیادی­­ترین خصیصه ­های رفتاری بشر یعنی "رفتار مالی" است. این رفتار همواره با بشر بوده ولی البته در دوره ­های مختلف تاریخی متناسب با شرایط تغیر کرده است. با این وجود در "رفتار مالی" بشر دو نکته ­ی کلیدی و تعیین ­­کننده وجود دارد. نخست آنکه این یک رفتار "ارادی" و "انتخابی" است و به نحوه "تصمیم ­گیری" فرد ارتباط دارد و تصمیم ­گیری رابطه­ ای مستقیم با "دانش" و "اطلاعات" دارد. از این رو توسعه سواد مالی اثر مستقیمی در تصمیم ­گیری ­های مالی اقتصادی فردی و اجتماعی دارد1. (در نظریه ­های اقتصادی، یکی از ویژگی­های بازار آزاد "تقارن اطلاعاتی" است. توسعه سواد مالی باعث افزایش تقارن اطلاعاتی و افزایش کارایی بازار می ­شود.)

دومین نکته کلیدی رفتار مالی بشر جنبه حیاتی و زیستی آن است. داشتن یک رفاه نسبی یکی از حقوق بنیادین انسان است که علاوه بر دولت­ ها وظیفه فرد نیز هست. به بیانی ساده ­تر یک فرد باید توانمندی لازم را برای ایجاد رفاه نسبی اقتصادی خود فراهم کند و روشن است در دوره کنونی این توانمندی تا چه اندازه ضروری است. ولی رفتار مالی بشر جنبه ­ای زیستی نیز دارد و آن اثری است که بر حیات سیاره ­ای ما می­ گذرد. در حقیقت نوع انتخاب­ها و تصمیم­ گیری­های مالی-اقتصادی ما (به عنوان فرد و جامعه) بر مدیریت منابع زیستی اثر می­ گذارد.

اما سواد مالی چیست؟ نخستین بار در سال 1997 در ایالت متحده آمریکا در طی یک گزارش، این مفهوم ارايه شده است. با این وجود یک تعریف مشخص و توافق شده ­ای ندارد. از نظر تاریخی به قدمت بشر است، اما امروزه به طور مشخص به مجموعه­ ای از آگاهی ­ها و توانمندی­ های پایه و ضروری در حوزه مالی و اقتصادی اطلاق می ­شود که برای هر فرد ضروری است.

لازم نیست اقتصاددان باشیم تا افت ارزش پول و نرخ تورم را درک کنیم، ولی لازم است بدانیم که تورم را چگونه در مدیریت کسب و کار، اقتصاد خانه و خانواده خود مدیریت کنیم.

چگونه ارزش دارایی­ های خود را حفظ کنیم و یا چگونه و درکجا و تا چه مدت برای آتیه ­ی خود و فرزندانمان سرمایه­ گذاری کنیم.

سواد مالی به ما می­ گوید که به عنوان یک حقوق ­بگیر با درآمد ثابت چگونه بدهی­ های خود را مدیریت کنیم و چگونه با بودجه­ بندی و مدیریت ریسک، رفاه نسبی خود و خانواده ­مان را در برابر تغییرات کلان اقتصادی حفظ کنیم.

سواد مالی به ما می­ گوید چگونه ایده­ های خلاقانه خود را به یک کسب و کار خانوادگی تبدیل کنیم و چگونه از منابع مالی خود تامین اعتبار کنیم.

امروزه در بسیاری از کشورهای پیشرفته، آموزش سواد مالی از کودکی آغاز می­ شود. برای درک اهمیت این موضوع، باید آن را در آینده­ای دید که کودکان امروز با آن روبرو خواهند شد. تنوع و پیچیدگی اقتصاد و زندگی فردی و اجتماعی، تغییرات سیاسی و حقوقی و سبک زندگی و نحوه­ ی کسب درآمد و هزینه و... درآینده ترکیبات متنوع و پیچیده ­تری پیدا می ­کند. از این رو سپردن تصمیمات مالی به دست تقدیر یا مشاوره ­های خانوادگی و روایت های  رسانه ­ای ریسک شکست را افزایش می ­دهد. تحقیقات نشان داده است، کودکانی که آموزش سواد مالی را در کودکی آغاز و دنبال کرده ­اند، در بزرگسالی افراد موفق­ تری از نظر مالی بوده­ اند. آموزش مفاهیم درآمد، هزینه، پس­انداز، صرفه­ جویی، سرمایه­ گذاری و ... از خانه و مدرسه تا دانشگاه و محل کار، شانس موفقیت و کسب فرصت­ های بهتر را تضمین می­ کند.

اما شاید بتوان گفت در کنار تمامی جنبه­ هایی که از سواد مالی گفته شده، مهمترین اثر آن، ایجاد درک واقع ­بینانه ­ای از زندگی و زیستن است. ادراکی برای دستیابی به موفقیت­ های واقعی و کامیابی، کسب توانمندی ­هایی که به تقویت اعتماد به نفس و رضایت خاطر می­ انجامد. در چشم ­اندازی وسیع­تر، از نظر اجتماعی شاید بتوان گفت کسب این توانمندی­ ها به کاهش فقر شناختی و فقر اقتصادی می­ انجامد. رفاه اگر چه یک حق بنیادین  است و وظیفه دولت­هاست، ولی وظیفه افراد نیز هست و توانمندی­ های سواد مالی یکی از الزامات آن. به بیانی ساده تر سواد مالی یک توانمندی ضروری است تا آن اندازه ضروری که دولت ها را نسبت به آموزش آن مسيول می کند .

* تهیه و تنظیم: داریوش رسولی

local_offerبرچسب‌ها:
پیش‌بینی آینده بازار سرمایه / آیا شاخص، سقف قبلی خود را می‌زند؟

پیش‌بینی آینده بازار سرمایه / آیا شاخص، سقف قبلی خود را می‌زند؟

بازار سرمایه در نیمه نخست امسال تنها حدود شش درصد بازدهی داشته است. با وجود این، برخی کارشناسان هنوز به آینده آن امیدوارند. بعضی دیگر اما نگاه مثبتی به آینده بورس ندارند.

TejaratNews.com/
متن و حاشیه بورس در هفته آخر مهر/ رشد 316 درصدی ارزش صف‌های خرید بازار سرمایه

متن و حاشیه بورس در هفته آخر مهر/ رشد 316 درصدی ارزش صف‌های خرید ب...

بورس در هفته پایانی مهرماه روند نسبتا صعودی داشت. رشد ارزش صف‌های خرید در این هفته می‌تواند امیدواری برای فعالان بازار سرمایه ایجاد کند تا به آینده بازار سرمایه امید داشته باشد.

FarsNews.ir/
تداوم احتیاط در بازار ارز در هفته پایانی مهرماه

تداوم احتیاط در بازار ارز در هفته پایانی مهرماه

پیش‌بینی‌ها از تداوم روند کاهشی قیمت ارز در هفته‌ای که گذشت، محقق نشد و بهای دلار در بازار آزاد نتوانست به کانال 26 هزار تومان وارد شود. روند معاملات بازار ارز در این هفته نشان از حکم فرمایی مجدد احتی...

Bartarinha.ir/
بازدهی بازارها، کمتر از تورم / ریسک سرمایه‌گذاری در کدام بازار کمتر است؟ (ویديو)

بازدهی بازارها، کمتر از تورم / ریسک سرمایه‌گذاری در کدام بازار کمت...

بازدهی بازارهای مالی در طول یک سال گذشته از تورم کمتر بوده است. در چنین شرایطی کدام بازارها ریسک کمتری برای سرمایه‌گذاری دارند؟ دو کارشناس به این پرسش پاسخ داده‌اند.

TejaratNews.com/
درس عبرت از دخالت چینی در بازار مسکن

درس عبرت از دخالت چینی در بازار مسکن

دولت چین بعد از دو دهه «مداخله انبوه» در بازار ساخت مسکن، نه‌تنها به هدف نهایی خود که «تامین مسکن برای خانه‌اولی‌ها» بود نرسید که پیامد این دخالت باعث دو بحران در بازار ملک و اقتصاد این کشور نیز شده ا...

Bartarinha.ir/
دلیل سردرگمی بازار سرمایه چیست؟

دلیل سردرگمی بازار سرمایه چیست؟

حبس بازه‌ای شاخص کل بورس تهران طی هفته‌های گذشته حکایت از سردرگمی بورس‌بازان دارد. جایی که این نماگر به حرکت کم‌مقدار در ابرکانال 4/ 1میلیون واحدی ادامه می‌دهد و...

EghtesadOnline.com/
قیمت خودروهای کارکرده نیم میلیاردی در بازار / پژو 2008 کارکده 790 میلیون تومان

قیمت خودروهای کارکرده نیم میلیاردی در بازار / پژو 2008 کارکده 790 ...

بر اساس آگهی‌های ثبت شده در سایت دیوار لیستی از خودروهای کارکرده در بازار به همراه متوسط قیمت آن‌ها به دست آمده است.

TejaratNews.com/

ثبات کامل قیمت‌ها در بازار خودرو / قیمت خودرو امروز 28 مهر 1400

افت 13 هزار واحدی شاخص کل بورس / هفته آینده بازار مثبت می‌شود؟

افت 13 هزار واحدی شاخص کل بورس / هفته آینده بازار مثبت می‌شود؟

امروز شاخص کل بورس با 13 هزار واحد افت در کانال یک میلیون و 436 هزار واحد بسته شد.

TejaratNews.com/

کاهش 13 هزار و 125 واحدی شاخص بورس تهران/ارزش معاملات دو بازار به 43 هزار میلیارد تومان نزدیک شد

بازار سرمایه در گذر زمان / بورس، چه فراز و نشیب‌ هایی را پشت سر گذاشته است؟

بازار سرمایه در گذر زمان / بورس، چه فراز و نشیب‌ هایی را پشت سر گذ...

بازار سرمایه در طول تاریخ خود، روزهای پرفراز و نشیبی را سپری کرده است. اما روزهایی که در سال‌‎های اخیر تجربه شد، از جنس نوسانات معمول بازار نبود. به نحوی که...

EghtesadOnline.com/
قیمت سکه و دلار در بازار امروز

قیمت سکه و دلار در بازار امروز

در بازار داخلی، قیمت طلای 18 عیار هر گرم یک میلیون و 141 هزار تومان، قیمت دلار 27 هزار و 340 تومان، قیمت سکه تمام‌بهار آزادی طرح جدید 11 میلیون و 530 هزار تومان و قیمت سکه تمام‌بهار آزادی طرح قدیم نیز...

Bartarinha.ir/

احتمال کاهش فروش آیفون 13 / قیمت گوشی موبایل در بازار امروز 28 مهر

بودجه 1401، مهم‌ترین علامت سوال بورس

بودجه 1401، مهم‌ترین علامت سوال بورس

هنوز مشخص نیست سیاست های اقتصادی دولت جدید چگونه خواهد بود و آیا دولت در بودجه 1401 برنامه برای افزایش نرخ خوراک پتروشیمی ها یا افزایش حق مالکانه معادن و... دارد یا نه.

BourseNews.ir/
بررسی آثار بحران انرژی در بازار جهانی فولاد

بررسی آثار بحران انرژی در بازار جهانی فولاد

بهای شمش و محصولات فولادی ساختمانی در اغلب بازارهای مختلف دنیا از جمله بازارهای صادراتی CIS یا بازارهای صادراتی چین رو به افزایش گذاشته است.

EghtesadOnline.com/
مفتح: باید مردم را برای حذف دلار 4200 آماده کنیم ثبت‌نام در سامانه املاک و اسکان تمدید می‌شود؟ تعیین تکلیف جاماندگان سهام عدالت تا دو هفته آینده تويیت ایلان ماسک دوباره جنجالی شد در لوازم خانگی داخلی به هیچ وجه افزایش قیمت نداریم ارز 4200 تومانی سبب افزایش هزینه‌های دولت و رشد تورم می‌شود صعودی بودن تمام شاخص‌ها برخلاف تصورات سرمایه‌گذاران هشدار FATF به ترکیه / خرید ملک برای ایرانیان سخت می‌شود؟ 650 میلیارد ریال اعتبار برای طرح‌های آبرسانی نمین و عنبران افتتاح راه آهن اردبیل؛ شهریور 1401 شنبه منتظر رشد شاخص باشیم؟ / کدام گروه‌ها پرسود هستند؟ زلزله FATF در بازار ارزهای دیجیتالی! سهام عدالت چقدر می‌ارزد؟/ افت 2 درصدی سهام عدالت در یک هفته خبر جدید FATF برای معامله‌گران / دلار دوباره گران می‌شود؟ مشخصات و آپشن‌های خودرو تارا 30میلیون ایرانی زیر خط فقر مطلق قرار دارند افزایش عرضه خودروهای دست دوم / خودرو ارزان می‌شود؟ به‌ روزرسانی رایگان شماره شبای 633 هزار سهامدار 3 بانک ادغامی بورس نزولی می‌ماند یا صعود می‌‌کند؟ متن و حاشیه بورس در هفته آخر مهر/ رشد 316 درصدی ارزش صف‌های خرید بازار سرمایه اختلاف 184 میلیون تومانی کارخانه و بازار / دناپلاس چقدر شد؟ سقوط آزاد لیر تمامی ندارد تولیدکنندگان تایر: ناچار به افزایش قیمت شدیم بازدهی بازارها، کمتر از تورم / ریسک سرمایه‌گذاری در کدام بازار کمتر است؟ (ویديو) سیر درآمدی ذوب آهن در نوار صعودی میزان افزایش حقوق سال آینده مشخص نیست واکنش‌ها به استفاده زودهنگام از مازوت/ «پس انرژی هسته‌ای کجاست؟» عابر بانک‌های بیت‌کوین در فروشگاه‌های وال‌مارت آمریکا قیمت پیکاپ در بازار چقدر است؟ وزیر راه: تجربیات تلخ مسکن مهر را تکرار نمی‌کنیم حراج جدید ایران‌خودرو/ با 86 میلیون تومان صاحب پژو 207 شوید! وضعیت بازارها در روزهای اخیر/ بورس این هفته جلو افتاد تداوم احتیاط در بازار ارز در هفته پایانی مهرماه توسعه راه‌های اردبیل در اولویت دولت نرخ ارز صرافی ملی امروز جمعه 30 مهر انتقاد پلیس از کیفیت پایین خودرو‌های داخلی پیش‌بینی آینده بازار سرمایه | آیا شاخص، سقف قبلی خود را می‌زند؟ سرانه مصرف بنزین ایران، 3 برابر جهان جدیدترین رقم وام مسکن / اجرای طرح جهش مسکن در 900 شهر نماینده تهران: باید از بحران گاز زمستان عبور کنیم شلیک اشتباهی بازیگر به مدیر و کارگردان پیش‌بینی آینده بازار سرمایه / آیا شاخص، سقف قبلی خود را می‌زند؟ سهمیه بنزین آبان کی واریز می‌شود؟ ایرالکو در ابتدای جاده خوشبختی این روز‌ها ماهی خوراکی لوکس محسوب می‌شود واریز سهمیه بنزین سودکاستیک پتروشیمی اروند روی زمین نماند بورس شنبه باز است؟ / آخرین خبر از پلمب ساختمان بورس حمایت دولت از کشت و صنعت سهمیه بنزین آبان امشب واریز می‌شود