حجم پایه پولی به حدود 713 هزار میلیارد تومان رسید

حجم پایه پولی به حدود 713 هزار میلیارد تومان رسید

اقتصاد کلانفرارو نوشت:«زمانی که دولت به بانک مرکزی ارز می‌دهد تا آن‌ها را تبدیل به ریال کند، بانک مرکزی به دلیل اینکه ریالی در اختیار ندارد، پول چاپ می‌کند و در جامعه پخش می‌کند. در مقابل دولت می‌گوید که این ارزها را به حساب بانک مرکزی واریز می‌کند، در حالی که به دلیل تحریم‌ها به حساب‌ها دسترسی وجود ندارد، در چنین شرایطی چاپ پول بدون پشتوانه انجام می‌شود که نتیجه آن افزایش نقدینگی و رشد پایه پولی است.»

گزارش تحلیل تحولات اقتصاد کلان در مهرماه سال جاری نشان می‌دهد که نقدینگی به رقم 5.677 هزار میلیارد تومان رسید که به نسبت مدت مشابه سال گذشته رشد 34.3 درصدی داشته است. حجم پایه پولی نیز در نخستین ماه فصل پاییز، به حدود 713 هزار میلیارد تومان رسید که رشد نقطه به نقطه آن 34.5 درصد بوده است. نگاهی به روند این دو متغیر پولی نشان می‌دهد در مهرماه به نسبت شهریور ماه 3.2 واحد درصد از رشد نقطه به نقطه نقدینگی کاسته شده است؛ اما رشد نقطه‌ای پایه پولی روند صعودی 4 ماهه خود را ادامه داد و در این بازه حدود 8.3 واحد درصد افزایش داشته است.

در گزارش بانک مرکزی رقم پایه پولی مهرماه سال جاری که به نسبت ماه گذشته رشد 3.2 درصدی را ثبت کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد رشد ماهانه پایه پولی در ابتدای سال جاری 1.4 درصد بوده که در اردیبهشت ماه با افزایش چشمگیر 3.7 واحد درصدی به 5.1 درصد رسید. اما در خرداد ماه با کاهش قابل ملاحظه‌ای، رشد ماهانه پول پرقدرت به محدوده منفی وارد شد و حدود منفی 0.4 درصد شد. اما در سه ماه تابستان به ترتیب رقم‌های 2 درصد و 3 درصد و 2.7 درصد را ثبت کرد.

ریشه‌های افزایش پایه پولی
در مورد افزایش پایه پولی مسعود دانشمند، کارشناس مسايل اقتصادی با اشاره به اینکه با توجه به وضعیت اقتصادی که بر کشور حکمفرما است، رشد پایه پولی تعجبی ندارد، گفت: «پایه پولی یعنی نقدینگی در گردش به اضافه سپرده‌های نزد بانک‌ها. با افزایش مداوم نقدینگی که هر روز بیشتر از گذشته می‌شود اگر این منابع درست هدایت نشود و به سمت تولید سوق داده نشود، پایه پولی افزایش پیدا کرده و رکوردشکنی می‌کند، همانند اتفاقی که ما امروز شاهد آن هستیم.»

وی افزود «تنها راهی که می‌توان از افزایش پایه پولی جلوگیری کرد، توجه به تولید و رونق آن است. در حال حاضر تولید کشور در وضعیت رکود قرار دارد و بسیاری از واحدهای صنعتی و خدماتی با نیمی از ظرفیت خود مشغول به فعالیت هستند، در صورتی که اگر برنامه‌ریزی درستی وجود داشته باشد می‌توان این نقدینگی سرگردان در جامعه را به سوی تولید هدایت کرد که هم تورم کنترل شود و هم اینکه از افزایش پایه پولی جلوگیری شود.»

دانشمند با اشاره به یکی از چرخه‌هایی که باعث رشد پایه پولی می‌شود، اظهارداشت: «زمانی که دولت به بانک مرکزی ارز می‌دهد تا آن‌ها را تبدیل به ریال کند، بانک مرکزی به دلیل اینکه ریالی در اختیار ندارد، پول چاپ می‌کند و در جامعه پخش می‌کند. در مقابل دولت می‌گوید که این ارزها را به حساب بانک مرکزی واریز می‌کند، در حالی که به دلیل تحریم‌ها به حساب‌ها دسترسی وجود ندارد، در چنین شرایطی چاپ پول بدون پشتوانه انجام می‌شود که نتیجه آن افزایش نقدینگی و رشد پایه پولی است.»

دانشمند اضافه‌کرد: «افزایش نرخ تسعیر ارز نیز در زمینه افزایش پایه پولی بسیار اثرگذار بوده، زیرا همانطور که اشاره شد دولت درآمدهای ارزی را به بانک مرکزی می‌دهد تا آن را به ریال تبدیل کند. در گذشته نرخ تسعیر ارز 4200 تومان بود، اما در حال حاضر بر اساس قانون بودجه این نرخ به نرخ ارز نیمایی که الان در حدود سی هزار تومان است، افزایش پیدا کرده؛ یعنی یک رشد 6 برابری. با توجه به چنین موضوعی رکورد زدن افزایش پایه پولی در سایه چاپ پول پر قدرت اجتناب ناپذیر بوده است. اضافه برداشت بانک‌ها از منابع بانک مرکزی که به نوعی چاپ پول محسوب می‌شود و همین طور افزایش نقدینگی به صورت فزاینده را می‌توان از دیگر دلایل رشد پایه پولی می‌توان برشمرد.»

مسيله تودرتوری نهادی و افزایش پایه پولی
از سویی علی دینی ترکمانی اقتصاددان نهادگرا معتقد است، مسيله افزایش نقدینگی، رشد پایه پولی و بی انضباطی مالی دولت یک مسيله یک پدیده درون‌زا در اقتصاد ایران است، به بیان دیگر ما در عرصه اقتصاد با نهادهای بی‌شماری روبرو هستیم که به صورت موازی با یکدیگر هستند و این‌ها بخش عمده‌ای از بودجه را به خود اختصاص می‌دهند.

وی در توضیح بیشتر می‌گوید: «همین عامل باعث می‌شود که یک دالان تودرتو ایجاد شود از نهادهای مختلف که می‌توان نام آن را تودرتوی نهادی گذاشت. منابعی که این نهادها مصرف می‌کنند و هر سال سرعت رشد آن نیز بیشتر می‌شود به رشد نقدینگی ختم می‌شود.»

این کارشناس مسايل اقتصادی گفت: «از سوی دیگر این بودجه‌هایی که به این نهادها اختصاص می‌یابد، کارکرد مصرفی دارد و صرف امور جاریه می‌شود، نه موارد عمرانی و سرمایه‌گذاری. بنابراین در چنین وضعیتی بی‌انضباطی‌های بودجه‌ای دولت به تمام ساختار کشور بسط می‌یابد که همین موضوع به تولید بیشتر نقدینگی منجر می‌شود.»

دینی ترکمانی ادامه داد: «این مشکل نهادهای تودرتو باید حل شود و وضعیت مشخص شود که باید به چه نهادی در چه عرصه‌ای بودجه تخصیص داده شود و از این طریق دیگر نباید نهادهای موازی شکل گیرد. در چنین وضعیتی مشکل کاهش بودجه‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری حل می‌شود. این عامل باعث می‌شود، همپای طرف تقاضا که طی این سال‌ها رشد کرده طرف تولید و عرضه نیز رشد کند و از این رهگذر فشارهای تورمی نیز کنترل شود.»

بیشتر بخوانید:

  • طغیان نقدینگی هر روز سفره مردم را کوچک و کوچکتر می‌کند

217 46

ریشه مشکل کجاست که در پی تشکیل سازمان بازرگانی هستیم؟ خبر مهم وزیر اقتصاد درباره نرخ جدید سودبانکی/ چرا بانک‌ها... فاصله‌ مزد و هزینه‌ کارگران از 200درصد گذشت! آمار گل‌ و بلبل از وضعیت اشتغال در ایران! فروش ویژه خودروسازان برای دلالان! دولت داده دقیقی از شمار کارکنان خود ندارد! خشکبار از سبد خانوارهای ایرانی حذف شد رکوردشکنی تسلا شگفتی‌ساز شد خودروهای قاچاق لوکس در انزلی توقیف شدند زمان اعلام نرخ جدید سود بانکی اعلام شد؟ حجم ترانزیت به 11 میلیون تن رسید/ پیش‌یینی درآمد 32 هزار میلیاردی از حقوق ورودی خودرو در سال آینده خاندوزی: تحریم مانع رکوردزنی صادرات غیرنفتی کشور نشده است شورای اقتصاد به جز شخص رییس مخالف عرضه خودرو در بورس نیست/ درباره توقف پرداخت وام از رییس کل بانک مر... مردم پیشرفت‌های دولت را احساس نمی‌کنند/ در صادرات غیرنفتی رکورد زدیم پیش فروش ایران خودرو با شرایط اقساطی آغاز شد | حراج بزرگ سوگلی ایران خودرو با تحویل فوری گزارش ريیس کل بانک مرکزی از عملیات احیای ثبات ارزی در کشور عرضه 191 میلیون دلار در سامانه نیما رکوردشکنی صادرات غیرنفتی در سال جاری/ 20 میلیارد دلار مازاد درآمد ارزی داشتیم استقبال کارجویان از شرکت خدمات ارتباطی رایتل در نمایشگاه کار صدور قبض کمتر از 30 هزار تومان در ماه برای 60 درصد مشترکان واحدهای خانگی گزارش ماهانه بازار بدهی منتهی به دی ماه 1401 وزیر اقتصاد: 990 ملک و دارایی دولت در مسیر مولد سازی قرار گرفت قیمت آپارتمان 60متری در غرب و شرق تهران گزارش بازار‌ها امروز 6 بهمن 1401 | پیش بینی قیمت بیت کوین برای روزهای خاص دادستان خرم‌آباد: مردم ازنا و الیگودرز فعلا قبض‌های گاز نجومی را پرداخت نکنند صادرات برق روسیه به آسیا افزایش یافت کشور باید از کارخانه‌داری به سمت صنعتی سازی برود/ نقطه معجزه آسای اقتصاد ایران؛ سرمایه گذاری، تولید ... نوسانات قیمت گوسفند سبب تعطیلی موقت برخی واحدهای صنفی در قم شده آمار 1میلیون شغل ريیسی چه می‌گوید؟ چشم‌انداز صعودی طلای سیاه/ چین بازار نفت را به کدام... واکنش وزارت صنعت به گرانی‌های اخیر اتصال 89 درصد مجوزهای کشور به درگاه ملی مجوزها برزیل تلگرام را جریمه کرد پیش‌فروش بلیت قطارهای نوروزی در هفته سوم بهمن اسامی پنج بانک دولتی که 5 هزار یورو در آن ها عرضه می‌شود صدور قبض‌های نجومی لرستانی ها را غافلگیر کرد! بازگشایی خزانه جواهرات ملی به مناسبت دهه فجر گرانی گوشت، این بلا را سر برخی اصناف قم آورد دستور ویژه درباره پیامک میلیاردی شهروند شاهرودی فاجعه قبوض نجومی گاز صدای دادستان را درآورد قیمت پژو پارس ساده؛ فقط 455میلیون! آمار ترسناک از زمستان سیاه تهران! نوسانات قیمت بازار مسکن روی کاغذ نه واقعیت! واکنش به شایعه کمبود بنزین در کشور ایرلاین‌ها موظفند اضافه‌هزینه را به خریداران بلیت پرداخت کنند پیش بینی قیمت دوج کوین و شیبا نوسانات قیمت بازار مسکن روی کاغذ نه واقعیت! شرایط واگذاری خودروسازان به بخش خصوصی ابلاغ شد عرضه ارز در سرفصل تامین نیازهای ضروری در پنج بانک دولتی حمایت مجلس شورای اسلامی از برنامه های عمران روستایی