کاهش سرمایه‌گذاری در صنعت برق به علت ثابت ماندن نرخ خرید/ بی‌توجهی وزارت نیرو به نیروگاه‌های خصوصی

کاهش سرمایه‌گذاری در صنعت برق به علت ثابت ماندن نرخ خرید/ بی‌توجهی وزارت نیرو به نیروگاه‌های خصوصی

یک فعال صنعت برق با اشاره به اینکه عدم پیش‌بینی‌پذیری و رویه‌های ناشفاف موجب توقف سرمایه‌گذاری شده است، افزود: عرضه زیاد و تقاضای پایین در بورس انرژی منجر به کشف قیمت صحیح نمی‌شود.

به گزارش خبرنگار مهر، در چند سال گذشته سرمایه‌گذاری جدید در صنعت برق، بسیار کمتر از نیاز کشور بوده است. نتیجه این وضعیت را می‌توان در ناترازی تولید و مصرف مشاهده کرد که خود، به کاهش تولید صنایع بزرگ کشور منجر شد. هرچند امسال تاکنون به لطف تغییر نظام تعرفه گذاری، محدودیت برق صنایع و تشویق به مصرف در ساعات غیر پیک و همچنین قطع برق پرمصرف‌ها قطعی برق خانگی به صورت گسترده رخ نداده است، اما آنچه مشخص است عدم سرمایه گذاری و افزایش متناسب تولید در صنعت برق، زخم عمیقی بر صنعت و کشاورزی گذاشته است و به نظر می‌رسد بخش خصوصی هم که وارد این صنعت شده است، با شرایط مطلوبی مواجه نیست.

در این راستا بهنام فردافشاری، کارشناس و فعال صنعت برق در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: در حال حاضر چند دهه از ورود بخش خصوصی به حوزه تولید برق می‌گذرد و علی‌رغم اینکه در سال‌های ابتدایی فعالیت این حوزه شرایط نسبتا مناسبی برای حضور سرمایه‌گذاران وجود داشت. اما به مرور زمان و با تغییر سیاست‌ها، به‌ویژه از سوی وزارت نیرو و موانعی که برای فعالیت بخش خصوصی در این صنعت پایه و حیاتی طی سال‌های اخیر ایجاد شده است، عملا سرمایه‌گذاری برای افزایش ظرفیت‌های تولید برق روند نزولی داشته است.

وی با بیان اینکه یکی از اهداف خصوصی‌سازی در هر صنعتی و به طور مشخص صنعت برق شفافیت در سیاست‌گذاری‌ها و عملکردها است، افزود: یعنی خصوصی‌سازی در صنعت برق اتفاق می‌افتد تا شفافیت بیشتر شود. به این معنی که همه فعالیت‌ها در قالب رقابت سالم و سازنده تعریف و تعیین شود تا به این ترتیب از نظام تعرفه‌گذاری محض خارج شویم و دنبال افزایش کارایی باشیم.

فردافشاری تصریح کرد: نکته‌ای که در خصوصی‌سازی وجود دارد آن است که شما باید هم حیات اقتصادی کسانی را که در این کسب‌وکار هستند به شکل منطقی تضمین کنید و هم این که آن قدر کسب‌وکار صنعت را جذاب کنید تا به هر میزان که نیاز است، سرمایه‌گذار اضافه شود و در آن صنعت سرمایه‌گذاری کند، یعنی سیگنال‌هایی که از این صنعت دریافت می‌شود باید نشان‌دهنده نیاز به سرمایه‌گذاری یا عدم نیاز به سرمایه‌گذاری باشد. صنعت برق هم از این قاعده مستثنی نیست و قطعا همین رویه را باید طی کند.

ثابت بودن نرخ پایه برق از سال 93

وی با اشاره به اینکه در کشور ما واگذاری نیروگاه‌ها تقریبا از سال 90 به بعد جدی‌تر و تعداد نیروگاه‌هایی که به بخش غیر دولتی واگذار شد، افزایش یافت، افزود: یکی از موضوعات مهمی که در صنعت برق بعد از واگذاری نیروگاه‌ها به بخش غیر دولتی مطرح و همیشه معضل بوده، روش و فرایند تعیین سقف انرژی و بهای پایه آمادگی است که به درستی انجام نمی‌شده، به طوری که از سال 93 تا کنون، نرخ پایه آمادگی ثابت بوده است. این در حالی است که از سال 93 تاکنون بسیاری از هزینه‌ها از جمله حقوق و دستمزد بخش کارگری افزایش قابل توجهی یافته است.

وی افزود: شاید کسی پاسخ دهد که «این مساله را در بخش انرژی جبران کرده‌ایم»، اما باز هم از هما ن سال تا سال 99 که نرخ انرژی از 416 ریال به 600 ریال رسیده، تغییری در نرخ انرژی صورت نگرفته است.

بخش خصوصی در سال‌های اخیر به صنعت برق ورود نکرده است

فردافشاری خاطرنشان کرد: این که نرخ در بازاری ثابت می‌ماند و هزینه‌ها افزایش می‌یابد، باعث می‌شود حاشیه سود اگر هم وجود داشته باشد، به شدت کاهش یابد. در این شرایط چنانچه حاشیه سودی وجود نداشته باشد، سرمایه‌گذار یا گرداننده آن کسب‌وکار زیان می‌بیند، انگیزه سرمایه‌گذاری و فعالیت در آن کسب‌وکار را از دست می‌دهد و لاجرم در جای دیگری که ریسک کمتری دارد سرمایه‌گذاری می‌کند. در واقع این اتفاق در صنعت برق رخ داده است و عملا با فرار سرمایه‌گذار برای فعالیت در این صنعت مواجه شدیم، به طوری که به نظر نمی‌رسد از سال 95 به بعد کسی اقدام به احداث نیروگاه کرده باشد.

عضو سندیکای صنعت برق با تاکید بر اینکه عدم تغییر نرخ خرید برق از نیروگاه‌ها موجب امتناع سرمایه گذاری در صنعت برق شده است، افزود: البته شاید گفته شود که نرخ قراردادهای خرید تضمینی سالانه تعدیل می‌شود، در پاسخ باید گفت کسی که می‌آید در احداث نیروگاه سرمایه‌گذاری می‌کند و وام ارزی دریافت می‌کند، نرخ خرید برق از نیروگاهش طبق اصلاحیه بند «و»، 700 ریال به ازای هر کیلووات برای راندمان 50 درصد تعیین شده است، همین نرخ برای همین راندمان در سال 1400، 380 تومان بوده است. یعنی افزایشی که داشته چیزی بیش از 5 برابر بوده است، در حالی که بدهی ارزی این نیروگاه‌ها نسبت به زمان دریافت تسهیلات برای احداث نیروگاه، حدود ده برابر افزیش یافته است. این دو افزایش با هم هم‌خوانی ندارد و چون هیچ مکانیزمی برای حمایت از سرمایه‌گذار در این صنعت وجود ندارد، عملا باعث شده است که حضور سرمایه‌گذار در صنعت برق به صفر برسد. با این سیاست‌ها کسی حاضر به سرمایه‌گذاری در صنعت برق نیست.

افزایش ریسک سرمایه گذاری با عدم شفافیت در ساز و کارها

فردافشاری با انتقاد از روش فعلی وزارت نیرو مبنی بر ثابت نگه داشتن نرخ خرید برق نیروگاه‌ها و عدم ارايه ساز و کار شفاف برای آن، افزود: این موضوع در حدی است که سرمایه‌‎گذار وقتی می‌خواهد وارد این صنعت شود، همیشه با فضای غبارآلود قیمت‌گذاری و عدم شفافیت در تعیین نرخ خرید برق مواجه است و نمی‌داند که فردا چه اتفاقی خواهد افتاد.

وی تاکید کرد: در بند «ت» ماده 48 برنامه ششم توسعه قید شده که وزارت نیرو موظف است دستورالعمل تعیین نرخ را ابلاغ کند تا همه بدانند که با این دستورالعمل، خرید برق از نیروگاه‌ها تعیین و به هر روشی تعدیل می‌شود، اما وزارت نیرو به این تکلیف قانونی تمکین نمی‌کند. دلیلش هم مشخص نیست.

وی با بیان اینکه تعیین نرخ یک دستورالعمل به شدت ساده دارد و از سوی دیگر هزینه‌های فزاینده تولید برق کاملا شفاف است، افزود: تقاضای سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق و بخش خصوصی فعال در تولید برق، شفافیتی است که باید ضامن سرمایه‌گذاری و توسعه صنعت برق باشد. در حال حاضر هیچ سیاست‌گذاری و رویه‌ای از وزارت نیرو را که مبنای آن شفافیت باشد، شاهد نیستیم. این در حالی است که نرخ ارز در حال افزایش است، افزایش حقوق پرسنل هر سال در شورای عالی کار تعیین و ابلاغ می‌شود، نرخ تورم هم که قابل پیش‌بینی است؛ اینها همه مشخص است و اثرش در افزایش هزینه‌های تولید قابل اندازه‌گیری است. این که چرا وزارت نیرو هزینه متغیر تولید (AVC) را که هر ساله توسط شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی (به عنوان جزيی از وزارت نیرو) اعلام می‌شود، در تعیین نرخ خرید برق از نیروگاه‌ها لحاظ نمی‌کند، جای سوال دارد.

عدم تعادل میان عرضه و تقاضا در بورس انرژی

فردافشاری با تاکید بر اینکه یکی از اصول هر بازاری خصوصا بازار بورس، تعادل بین عرضه و تقاضا است، تصریح کرد: از سویی انتظار دارند که همه نیروگاه‌ها اعم از دولتی و غیر دولتی با مجموع 69 هزار مگاوات ظرفیت وارد بورس شوند و از سوی دیگر کل تقاضای مصرف‌کننده صنعتی که در بورس حضور دارد به 8 مگاوات نمی‌رسد. بنابراین تفاوت معنی‌داری بین این دو وجود دارد؛ عرضه به شدت زیاد و تقاضای به شدت پایین. این شرایط مسلما منتج به سازوکار صحیحی برای کشف قیمت در بورس نمی‌شود و متاسفانه وزارت نیرو با دادن جواز حضور نیروگاه‌های دولتی در بورس انرژی به شدت سیاست نامطلوبی را در این حوزه اعمال می‌کند که نتیجه آن قیمت‌های عجیب و غریبی است که نیروگاه‌ها از سر ناچاری برق تولیدی خود را فروخته‌اند. این امر باعث اخلال در رقابت می‌شود و خود مصداق تبعیض است. چرا که نیروگاه دولتی حاضر در این رقابت به دلیل بی‌اهمیت بودن سود و زیان آن شرکت، در این رقابت نا عادلانه، به دنبال منفعت اقتصادی از حضور در بازار برق نیست، بلکه بورس انرژی را صرفا به عنوان راهکاری برای تامین نقدینگی می‌بیند و می‌خواهد از آن استفاده کند؛ آن هم در بازاری که حتی با حضور نیروگاه‌های غیر دولتی نیز، فاصله بین عرضه و تقاضا به شدت زیاد بوده است. در سوی مقابل و بر خلاف الزامات برای «عرضه» در بورس انرژی، هیچ الزام و اجباری برای «خرید» در آن وجود ندارد. ضمن آن که بخش عمده‌ای از خریداران کنونی در بورس انرژی، شرکت‌های توزیع هستند که از وزارت نیرو تامین نقدینگی می‌شوند.

وی ادامه داد: در این شرایط جای سوال است که چرا این قدر بر افزایش حجم عرضه در بورس اصرار می‌شود؟ وزارت نیرو در این مسیر به دنبال چه هدفی است؟ همچنین چرا اگر پولی وجود دارد به بخش خصوصی و نیروگاه‌ها داده نمی‌شود و در مقابل از آن‌ها خواسته می‌شود وارد بورسی شوند که به دلیل عدم تعادل بین عرضه و تقاضا در آن، برق نیروگاه‌‎ها با نرخ‌های بسیار پایینی خریداری شود. این نشان از این دارد که هدف از معاملات بورس هدفی واقعی نیست. در حالی که سازوکار بورس برای کشف قیمت واقعی است و این که سقفی برای قیمت عرضه لحاظ شود، اگر در مقابل کفی برای قیمت وجود نداشته باشد، به شکست و افت شدید قیمت منجر خواهد شد.

وزیر نیرو یک جلسه هم با نیروگاه‌های غیردولتی نداشته است

وی در پاسخ به این سوال که نیروگاه‌های خصوصی چه اقداماتی برای رفع این مشکل انجام داده اند، گفت: با وزارت نیرو مکاتبات فراوانی انجام شده است، اما متاسفانه آقای وزیر نیروی جدید نیز از ابتدای فعالیت تاکنون یک جلسه هم با بخش غیر دولتی تولیدکننده برق نداشته است. وقتی با بخش غیر دولتی که بیش از 60 درصد برق کشور را تامین می‌کند جلسه‌ای گذاشته نمی‌شود، یعنی واقعا اعتقادی به این بخش و مشارکت آن در صنعت و اقتصاد صنعت برق ندارند.

فردافشاری عنوان کرد: اینک نزدیک به سه ماه از سال 1401 گذشته، اما هنوز از سوی هیات تنظیم بازار برق که اعضای آن نیروهای وزارت نیرو و دولتی هستند، نرخ جدید برای امسال تعیین نکرده اند. به این معنی که نرخ سال قبل تغییر نکرده و نیروگاه‌های خصوصی باید برق خود را به قیمت سال گذشته بفروشند. این یعنی هر چه زمان بیشتر بگذرد، سرمایه‌گذار بخش خصوصی به واسطه سیاست‌گذاری‌های دیرهنگام یا ناردست، بیشتر به پرتگاه نزدیک می‌شود.

نیروگاه‌های خصوصی در لبه تیغ قرار دارند

وی در پایان تاکید کرد: در حال حاضر حیات اقتصادی تولیدکنندگان برق با مشکل جدی مواجه است و با روند کنونی، نمی‌توانند هزینه‌هایشان را پوشش دهند؛ نه تنها هزینه‌های حسابداری را نمی‌توانند پوشش دهند، بلکه از نظر گردش نقدینگی هم مشکل دارند. این در حالی است که اکثر هزینه‌های نیروگاه‌ها اعم از هزینه حقوق کارکنان، هزینه انجام تعمیرات، هزینه خرید قطعه و ... همگی نقدی هستند. همین Cash Flow (جریان نقدینگی، جریان نقدی) فعلی به گونه‌ای نیست که ادامه فعالیت آن‌ها تضمین شود. نیروگاه‌ها با توجه به افزایش حقوق و دستمزدهای امسال، افزایش نرخ ارز و تعمیراتی که باید انجام دهند، واقعا درلبه تیغ هستند. به عنوان مثال نیروگاه‌های ماه‌تاب و مپنا برای تامین نقدینگی مجبور شده‌اند اوراق 23 درصد منتشر کنند و مبالغی بابت این مساله زیان می‌کنند، چرا که وزارت نیرو مطالباتشان را نمی‌دهد و یا بسیاری از نیروگاه‌ها برق تولید خود را ارزان‌تر از معمول می‌فروشند تا بتوانند هزینه‌های جاری خود را تامین کنند. این شرایط به خاطر انحصار وزارت نیرو و قدرتی که خصوصا از جنبه سیاست‌گذاری و قانون‌گذار بودن بر بخش خصوصی اعمال می‌کند که البته منصفانه نیست.

طراحی بسته‌های تشویقی برای صادرکنندگان/ حمایت از صنایع تولید کننده تجهیزات صنعت برق

طراحی بسته‌های تشویقی برای صادرکنندگان/ حمایت از صنایع تولید کننده...

معاون وزیر صمت و ريیس سازمان توسعه تجارت از برنامه این سازمان برای طراحی بسته‌های تشویقی صادرکنندگان خبر داد.

MehrNews.com/
نتایج مثبت برنامه‌های تشویقی وزارت نیرو/ تابستان 1401 بدون خاموشی

نتایج مثبت برنامه‌های تشویقی وزارت نیرو/ تابستان 1401 بدون خاموشی

ماه‌های خرداد و تیر در حالی سپری شد و به مردادماه رسید که علی‌رغم تداوم و شدت گرما، تامین برق برای بخش خانگی بدون هیچ مشکلی انجام شد و همانند سال گذشته خبری از جدول خاموشی‌های مکرر برق نیست.

MehrNews.com/
تایید عملکرد وزارت نیرو در مدیریت برق صنایع توسط دادستان کل کشور

تایید عملکرد وزارت نیرو در مدیریت برق صنایع توسط دادستان کل کشور

بورستهران- ایرنا- دادستان کل کشور گفت: وزارت نیرو در خصوص قطعی‌ برق واحدهای صنعتی در تابستان برنامه‌ریزی لازم را از قبل داشته و اطلاعات را به واحدها ارايه کرده، بنابراین خطایی در این زمینه مرتکب نشده ...

Irna.ir/

پیگیری وزارت نیرو برای فروش برق با مکانیزم بورس

پیگیری وزارت نیرو برای فروش برق با مکانیزم بورس ...

هشدار وزارت نیرو | لاکچری نشین ها منتظر قبوض برق چندمیلیونی باشند

هشدار وزارت نیرو | لاکچری نشین ها منتظر قبوض برق چندمیلیونی باشند

10درصد از مشترکان برق خانگی که حدود 3میلیون مشترک هستند، برای 28میلیون مشترک دیگر که 90درصد جامعه را شامل می‌شوند، با...

MosalasOnline.com/
چگونه در قبوض برق از وزارت نیرو طلبکار شویم؟

چگونه در قبوض برق از وزارت نیرو طلبکار شویم؟

سخنگوی صنعت برق از جزيیات طرح جدید وزارت نیرو به منظور تشویق مشترکان خانگی برای صرفه‌جویی در مصرف برق خبر داد که به موجب این طرح، مشترکان به ازای صرفه جویی صورت گرفته نسبت به سال قبل، از وزارت نیرو طل...

Borna.news/

بدهی وزارت نیرو دوباره افزایش یافت

ایجاد زنجیره هوشمندسازی در صنعت برق

ایجاد زنجیره هوشمندسازی در صنعت برق

مدیرعامل شرکت مادرتخصصی مدیریت ساخت و تهیه کالای آب و برق (ساتکاب) از ایجاد زنجیره هوشمندسازی در صنعت برق خبر داد و...

Gostaresh.news/
رکوردشکنی مصرف برق کشور/ امروز سخت‌ترین روز صنعت برق است

رکوردشکنی مصرف برق کشور/ امروز سخت‌ترین روز صنعت برق است

سخنگوی صنعت برق با اعلام اینکه مصرف برق امروز به شدت افزایش پیدا کرده است، گفت: امروز سخت‌ترین روز صنعت برق است و خوزستان دمای بالای 50 درجه را تجربه می‌کنند و برق این مناطق باید تامین شود.

MehrNews.com/
همکاری بی‌نظیر مردم با صنعت برق/ 11 میلیون مشترک پاداش گرفتند

همکاری بی‌نظیر مردم با صنعت برق/ 11 میلیون مشترک پاداش گرفتند

صنعت برق با وجود افزایش دمای هوا در کشور و به تبع آن رشد میزان مصرف برق توانست با اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف و همراهی مردم، 65 روز گرم را بدون خاموشی و با تامین برق پایدار سپری کند که در این بین 11 ...

Isna.ir/
دانش بنیان های صنعت برق 7 هزار میلیارد تسهیلات...

دانش بنیان های صنعت برق 7 هزار میلیارد تسهیلات...

معاون تسهیلات و تجاری‌سازی صندوق نوآوری و شکوفایی از اختصاص 7 هزار میلیارد ریال منابع برای اعطای تسهیلات به شرکت­‌های...

Gostaresh.news/
وزارت نیرو آب‌فروشی می‌کند نه مدیریت آب!

وزارت نیرو آب‌فروشی می‌کند نه مدیریت آب!

مشاور اتاق اصناف کشاورزی می‌گوید سالهاست که آب به شکل کالا دیده شده...

Isna.ir/
آماده‌باش تیم‌های عملیاتی وزارت نیرو در مناطق زلزله‌زده هرمزگان

آماده‌باش تیم‌های عملیاتی وزارت نیرو در مناطق زلزله‌زده هرمزگان

مدیرکل مدیریت بحران وزارت نیرو، وضعیت شبکه‌های آب و برق در استان هرمزگان را پایدار اعلام کرد و گفت: تیم‌های عملیاتی وزارت نیرو از لحظه وقوع حادثه در مناطق زلزله‌زده در حالت آماده‌باش هستند.

MehrNews.com/
خبر مهم درباره شیوه جدید فروش خودروها | نحوه متفاوت فروش خودروهای سایپا و ایران خودرو | خداحافظی با ... بورس قرمز ماند | کاهش 8 هزار و 855 واحدی شاخص کل دوسال گذشته کم آب ترین سال ها/ کاهش 26 درصدی بارندگی در تهران ادعای یک دیپلمات آگاه: قرار است پول ایران در کره جنوبی آزاد شود آیا ایرانی‌ها حاضرند این خودروی بدترکیب را بخرند؟ کاهش 10 درصدی قیمت انواع روغن خوراکی ایران مقتدر مرهون رشادت‌های رزمندگان دفاع مقدس است تایید خبر آزادسازی منابع ارزی مسدودی ایران در رویترز و فایننشال‌تایمز سهام عدالت را وثیقه کن وام بگیر! بیش از 90 درصد چک‌ها وصول شد عرضه خودرو توسط شرکت‌های خودروساز یا بورس کالا در نیمه دوم امسال دامنه نوسان این 11 نماد احتمالا تغییر کند! جدیدترین قیمت طلا و سکه در بازار+ جزيیات( 10 مهر ) وصول بیش از 90 درصد چک‌ها در مرداد 1401 فروش 98 میلیون بشکه نفت توسط عراق در ماه گذشته تخصیص 26 هزار میلیارد تومان سرمایه به بخش گاز گزارش جدید از تحولات بازار مسکن اعلام حقوق گمرکی واردات تجهیزات و ماشین آلات تراز بانک اقتصادنوین در شهریور ماه مثبت بود رشد یک درصدی تولید خودروی سواری مدرسه بانک اقتصادنوین در روستای نايب کندی ماکو افتتاح شد جزییاتی از خبر مبهم آزادسازی پول‌های بلوکه شده 26 هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری برای طرح‌های اولویت‌دار شرکت ملی گاز پیش‌بینی شده است تازه‌ترین جزییات از آزادسازی پول‌های بلوکه شده/ ترمز بازار ارز کشیده می‌شود؟ آخرین قیمت طلا، سکه، دلار / سکه امامی در کانال 15 میلیون تومان آغاز فروش متری مسکن از ماه آینده 7 میلیارد دلار از منابع ارزی بلوکه شده ایران آزاد می‌شود سرمایه‌گذاری خارجی 4 میلیون و 500 هزار دلاری در قم معرفی سه فعالیت اقتصادی پرخطر/ ناامن‌ترین حوزه‌های... کندی اینترنت و مشکلات درمانی بازنشستگان/نسخه الکترونیک غیر قابل دسترسی شده است بانک ها تصمیم گیرنده نهایی برای ارايه تسهیلات با سهام هستند! استفاده 50 درصدی از ظرفیت خطوط لوله انتقال فراورده متوسط قیمت هر متر مسکن به 43 میلیون رسید+ جزيیات قیمت جدید رهن مسکن در تهران + جدول وقتی قدرت ژيوپلتیکی- امنیتی به کمک اقتصاد می آید بریتانیا در بحران ارزی آغاز معاملات توافقی ارز در کانال 30 هزار تومان تورم مسکن در شهریور ماه چه تغییری کرده است؟ جزيیات مهم درباره دریافت سهام عدالت جدید برنامه معاملات بورس کالا تغییر کرد باقر و سیامک نمازی آزاد شدند؛ مبادله زندانیان آمریکایی با 7 میلیارد دلار ایران در کره جنوبی؟ اقتصاد ایالات متحده وارد رکود شد وجود 4 میلیون راس دام سبک مازاد در کشور کاهش نرخ رسمی 18 ارز/ نرخ رسمی 15 ارز افزایش یافت رشد 70 درصدی فروش خودروهای برقی در سال 2023 پروژه چهارخطه شدن کریدور جاده‌ای شمال - جنوب به اتمام رسید پرداخت 27 هزار میلیارد تومان وام آسان/ 485 هزار نفر فقره وام ازدواج گرفتند پروژه چهارخطه شدن کریدور جاده‌ای شمال - جنوب به اتمام رسید همسان سازی حقوق بازنشستگان به ایستگاه آخر رسید | واریز افزایش حقوق بازنشستگان از امشب؟ ماشین خاص جیمز باند فروخته شد + تصاویر و قیمت